(AİHS. m. 6, 35) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI) (ÜMMÜHAN KAPLAN DAVASI - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 18904/09)
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
STRAZBURG
Başkan,
Andras Sajö,
Yargıçlar,
Helen Keller,
Egidijus Küris,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü
Stanley Naismithin katılımıyla, 11 Şubat 2014 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 3 Kasım 2009 tarihli kararı dikkate almak suretiyle, yukarıda belirtilen 19 Şubat 2009 tarihli başvuruya ilişkin olarak gerçekleştirilen müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların listesi ve ilgili yargılamaların detayları ekte verilmiştir. Başvuranlar, İstanbulda görev yapan Avukatlar Türkan Ç. K. Öner ve F. Esenyel tarafından temsil edilmişlerdir.
2. Türk Hükümeti, kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın Koşulları
3. Dava konusu olaylar, taraflarca ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
4. 13 Mart 1996 tarihinde, bir aracı firmanın (Yener Kaya Menkul Değerler AŞ) borsada faaliyet gösterme izni iptal edilmiştir. Söz konusu firma o zamanlarda başvuranların hisse senetlerini yönetmekteydi.
5. 15 Mayıs 1998 tarihinde firmanın iflası ilan edilmiştir. Tasfiye işlemlerini takiben firmanın alacaklılara borçlu olduğu net miktarlar 2005 yılında belirlenmiştir.
6. Başvuranlar, Ocak 2005te farklı tarihlerde Sermaye Piyasası Kuruluna (Kurul) başvurarak 4487 sayılı Kanun uyarınca kayıplarının bir kısmının tazminini istemişlerdir.
7. Yargılamalar, 1 Mayıs 2006 ve 28 Kasım 2008 arasında çeşitli tarihlerde sona ermiştir.
B. İlgili iç hukuk ve uygulamalar
8. Mahkeme, Müdür Turgut ve diğerleri / Türkiye (k. k.), no 4860/09, §§ 19-26, 29 Mart 2013 davasında belirtilen hukuk ve uygulamaya atıfta bulunmaktadır.
ŞİKAYET
9. Başvuranlar, Sözleşmenin 6 § 1 Maddesi kapsamında, idari yargılamaların makul bir süre içerisinde sonuçlandırılmadığından şikayetçidir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
10. Başvuranlar yargılama süresinin, Sözleşmenin 6 § 1 Maddesinde öngörülen ve aşağıda belirtilen makul süre gerekliliğine uymadığından şikayetçidir:
Herkes, medeni hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi (...) konusunda (...) bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde (...) görülmesini isteme hakkına sahiptir.
11. Hükümet, yargılamaların uzunluğundan şikayetçi olan kişilerin sorunlarını çözüme kavuşturabilecek bir hukuk yolu getiren 6384 sayılı Kanun ışığında, Mahkemenin, iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle bu başvuruyu kabul edilemez bulmasını talep etmiştir.
12. Başvuranlar, Hükümetin görüşüne itiraz etmiştir.
13. Mahkeme, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında, pilot karar usulünün uygulanması sonrasında Türkiyede yeni bir iç hukuk yolunun tesis edildiğini gözlemlemektedir. Mahkeme, Müdür Turgut ve diğerleri / Türkiye davasındaki (no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında, yeni bir başvuruyu, yeni bir iç hukuk yolu öngörüldüğünden, başvuranların iç hukuk yollarını tüketmedikleri gerekçesiyle kabul edilemez olarak beyan ettiğini hatırlatmaktadır. Bu kararı verirken Mahkeme, özellikle, bu yeni hukuk yolunun, erişilebilir olduğu ve yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikayetler için makul bir tazminat yolu sunabildiği kanaatindedir.
14. Mahkeme ayrıca Ümmühan Kaplan / Türkiye (yukarıda anılan, § 77) davasındaki kararında, hali hazırda Hükümete tebliğ edilen bu tipteki başvuruları incelemeye devam edebileceğini vurguladığını hatırlatmaktadır.
15. Mahkeme, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle benzer bir başvuruyu inceleyerek kabul edilemez bulduğunu hatırlatmaktadır (bk. Müdür Turgut ve diğerleri, yukarıda anılan, § 19-26 ve 56). Mahkeme, somut davada da farklı bir sonuca varmaya gerek duymamıştır.
16. Bu başvuruların, iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle, Sözleşmenin 35 §§ 1 ve 4. maddesi kapsamında reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oybirliğiyle
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy