(AİHS. m. 6, 13, 35 ) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 21678/09)
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (ikinci Daire), aşağıdaki hakimlerin yer aldığı 10 Aralık 2013 tarihinde kurulan Komiteden oluşmuş olup:
Başkan,
Dragoljub Popovic,
Yargıçlar,
Paulo Pinto de Albuquerque,
Helen Keller
ve
Daire Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili, Seçkin Erel,
Yukarıda bahsedildiği üzere ekte belirtilen başvurulan dikkate alarak, Yapılan müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
Başvuranların isimlerine ilişkin liste ile ihtilaf konusu yargılamaların dava ve karar numaraları ekte belirtilmiştir.
A. Davanın koşulları
Davaya konu olaylar, başvuranlar tarafından ibraz edildiği şekliyle aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Başvuranlar çeşitli tarihlerde çeşitli hukuk mahkemeleri nezdinde dava açmışlar veya hukuk mahkemeleri önünde kendileri aleyhine hukuk yargılamaları başlatılmıştır. İşlemler yıllarca devam etmiştir, fakat bazı yargı işlemleri yerel mahkemeler önünde hala derdest haldedir.
B. İlgili iç hukuk
İlgili iç hukuka ilişkin bilgiye Müdür Turgut ve Diğerleri kararından ((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) erişilebilir.
ŞİKAYETLER
Başvuranlar, Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca, ulusal mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir sürede tamamlanmadığından şikayetçidirler.
Ayrıca bazı başvuranlar, Türkiyede etkin iç hukuk yolu bulunmadığı gerekçesiyle Sözleşmenin 13. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
I. BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ
Mahkemece, olayların ve öne sürülen hukuki meselelerin benzerlikleri göz önünde bulundurularak, öncelikle, İçtüzüğün 42 § 1 maddesi doğrultusunda başvuruların birleştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
II. SÖZLEŞMENİN 6 § 1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİNE İLİŞKİN İDDİA HAKKINDA
Başvuranlar, yargılamaların uzunluğunun, Sözleşmenin 6 § 1 maddesinde öngörülen makul süre koşulu ile uyumlu olmadığından şikayetçidirler. Söz konusu madde şu şekildedir:
Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar
konusunda karar verecek olan,
bir mahkeme tarafından,
makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir:
Mahkeme, Müdür Turgut ve Diğerleri kararında (yukarıda anılan, § 58 ve 60), 6384 sayılı Kanun ile kurulmuş olan Tazminat Komisyonunun, yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikayetler açısından makul tazminat imkanı sağlaması ve erişilebilir olması nedeniyle, başvuranların Sözleşmenin 35 § 1 maddesi uyarınca tüketmesi gereken bir hukuk yolu teşkil ettiği sonucuna varmıştır. Buna göre, başvuranlar, 6384 sayılı Kanunun sağladığı yeni kanun yolundan faydalanmalıdırlar.
Mahkeme, Sözleşmenin 35 §§ 1 ve 4 maddeleri uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle söz konusu şikayetlerin reddedilmesi gerektiğine hükmetmektedir.
III. SÖZLEŞMENİN 13. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİNE İLİŞKİN İDDİA HAKKINDA
Ayrıca bazı başvuranlar, Türkiyede etkin iç hukuk yolu bulunmadığı konusunda şikayet etmektedir. Bu bağlamda başvuranlar aşağıdaki belirtilen Sözleşmenin 13. maddesini ileri sürmektedir:
Bu Sözleşmede tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev yapan kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmış da olsa, ulusal bir makama etkili bir başvuru yapabilme hakkına sahiptir
Mahkeme, 6384 sayılı Kanun tarafından kurulan tazminat komisyonunun başvuranlara Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca yargılama süresiyle ilgili şikayette bulunma imkanı sağlayarak, 23 Eylül 2012 tarihinden önce Mahkemeye yapılmış, henüz Hükümete bildirilmemiş ve Mahkeme önünde halen derdest olan başvurularla ilgili olarak Sözleşmenin 13. maddesi anlamında bir başvuru yolu sunduğunu daha önce de değerlendirdiğini hatırlatmaktadır (yukarıda anılan Müdür Turgut ve diğerleri, § 59).
Başvuruların bu bölümü, açıkça dayanaktan yoksundur ve Sözleşmenin 35 §§ 3 (a) ve 4 maddeleri uyarınca reddedilmelidir.
İşbu gerekçelerle Mahkeme oybirliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye karar verir;
Başvuruların kabul edilemez olduğunu beyan eder. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy