(AİHS. m. 44) (CÜLAZ VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI)
İKİNCİ BÖLÜM
(Başvuru No. 25764/09, 25773/09, 25786/09, 25793/09, 25804/09, 25811/09, 25815/09, 25928/09, 25936/09, 25944/09, 26233/09, 26242/09, 26245/09, 26249/09, 26252/09, 26254/09, 26719/09, 26726/09 ve 27222/09)
KARAR
(Gözden Geçirme)
STRAZBURG
9 Şubat 2016
İşbu karar Sözleşmenin 44 § 2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
Yalçınkaya ve diğerleri / Türkiye davasında (1 Ekim 2013 tarihli kararın gözden geçirilmesi talebi),
Başkan
Guido Raimondi,
Yargıçlar Işıl Karakaş,
Andras Sajo,
Nebojsa Vucinic,
Helen Keller,
Paul Lemmens,
Egidijus Küris
ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü Stanley Naismithin katılımıyla Daire olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 19 Ocak 2016 tarihinde gerçekleştirdiği müzakereler sonrasında anılan tarihte aşağıdaki kararı vermiştir:
USUL
1. Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde, on dokuz Türk vatandaşının, Erdal Yalçınkaya, Muzaffer Yalçınkaya, Talip Yalçınkaya, Yılmaz Kal, Hacı Yalçınkaya, Ali Kal, Bahri Yalçınkaya, Bahattin Erdil, Hanifi Büyükertaş, Mustafa Öcalan, Ahmet Yalçınkaya, Mehmet Ali Büyükertaş, Mehmet Salih Türk, Osman Ozak, Mustafa Bayram, Kahraman Akşahin, Cafer Öcalan, Mehmet Büyükertaş ve Yusuf Koykaçın (başvuranlar), 27 Nisan 2009 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin (Sözleşme) 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları on dokuz başvuru (25764/09, 25773/09, 25786/09, 25793/09, 25804/09, 25811/09, 25815/09, 25928/09, 25936/09, 25944/09, 26233/09, 26242/09, 26245/09, 26249/09, 26252/09, 26254/09, 26719/09, 26726/09 ve 27222/09 No.lu) bulunmaktadır.
2. Mahkeme, 1 Ocak 2014 tarihinde kesinlik kazanan 1 Ekim 2013 tarihli kararla, Halfeti Cumhuriyet savcısına gönderilen bir dilekçede yer alan ifadeler nedeniyle başvuranların cezai alanda mahkûm edilmelerinden dolayı Sözleşmenin 10. maddesinin; mahkemeye erişim haklarının engellenmesi nedeniyle ise Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiği sonucuna varmıştır. Mahkeme aynı zamanda, maddi tazminat olarak, başvuranların her birine 640 avro; manevi tazminat olarak başvuranların her birine 2.500 avro; masraf ve giderler için başvuranlara müştereken 1.000 avro ödenmesine karar vermiştir. Mahkeme, adil tazmine ilişkin geriye kalan talepleri reddetmiştir.
3. Başvuranların temsilcilerinden biri 14 Nisan 2014 tarihli yazıyla, Mahkemeye, Osman Özüakın 11 Şubat 2012 tarihinde hayatını kaybettiğini öğrendiği bildirmiş ve Mahkeme İçtüzüğünün 80. maddesi anlamında kararın gözden geçirilmesini talep etmiştir.
4. Mahkeme 21 Ekim 2014 tarihinde kararın gözden geçirilmesi talebini incelemiş ve konuyla ilgili muhtemel görüşlerini sunması için Hükümete üç haftalık süre verilmesine karar vermiştir. Hükümetin görüşleri Mahkemeye 5 Aralık 2014 tarihinde ulaşmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
GÖZDEN GEÇİRİLMESİ TALEBİ HAKKINDA
5. Başvuranların temsilcilerinden biri, başvuran Osman Özüakın 1 Ekim 2013 tarihli kararın kabul edilmesinden önce hayatını kaybetmiş olması nedeniyle varisleri lehine icra edilemeyen söz konusu kararın gözden geçirilmesini talep etmiştir. Feride Özüak, müteveffanın dul kalan eşidir. Huriye Yiğit, Kifayet Yeşilova, Telli Özüak, Mehmet Özüak, Vedat Özüak ve Cemil Özüak ise çocuklarıdır. Müteveffanın varisleri olup, bu nedenle Osman Özüaka ödenmesine hükmedilen meblağları almaları gerekirdi.
6. Hükümet, kararın gözden geçirilmesi talebi konusunda herhangi bir itirazı bulunmadığını belirtmektedir.
7. Mahkeme, İçtüzüğünün 80. maddesi uyarınca, 1 Ekim 2013 tarihli kararın gözden geçirilmesinin uygun olduğu kanaatine varmıştır (benzer bir yaklaşım için, Leszek Stankiewicz/Polonya (Gözden Geçirme), No. 29386/03, 4 Mart 2008 ve Veli Yalçın/Türkiye (Gözden Geçirme), No. 29459/05, 19 Nisan 2011) İşbu maddenin ilgili bölümleri aşağıdaki şekildedir:
Taraflardan biri, niteliği gereği son karar üzerinde belirleyici bir etkisi olan ve karann tefhim edildiği tarihte Mahkeme tarafından bilinmeyen ve kendisi tarafından da bilinmesi mümkün olmayan bir olayın varlığını öğrendiği takdirde, (...) Mahkeme'den kararın düzeltilmesini talep edebilir. (...)
8. Mahkeme, netice itibariyle, Osman Özüaka daha önce ödenmesine hükmedilen meblağların varislerine müştereken ödenmesinin uygun olduğuna karar vermektedir (yukarıda 2. paragraf)
9. Başvuranların tümüne, masraf ve giderler bağlamında daha önce ödenmesine hükmedilen meblağlar değişmemektedir (benzer bir yaklaşım için, Cülaz ve diğerleri/Türkiye (Gözden Geçirme), No.7524/06 ve 39046/10, § 11, 17 Mart 2015).
10. Mahkeme, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygulanmasının uygun olduğuna karar vermektedir.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
1. Osman Özüakın varislerinin tazminat bağlamındaki talepleriyle ilgili olması nedeniyle, 1 Ekim 2013 tarihli kararını gözden geçirmeye;
Netice itibariyle,
2.
a) Sözleşmenin 44. maddesinin 2. fıkrasına uygun olarak, davalı Devlet tarafından, kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmek üzere,
i) Maddi tazminat olarak, Feride Özüak, Huriye Yiğit, Kifayet Yeşilova, Telli Özüak, Mehmet Özüak, Vedat Özüak ve Cemil Özüaka her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere müştereken 640 avro (altı yüz kırk avro);
ii) Manevi tazminat olarak, Feride Özüak, Huriye Yiğit, Kifayet Yeşilova, Telli Özüak, Mehmet Özüak, Vedat Özüak ve Cemil Özüaka her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere müştereken 2.500 avro (iki bin beş yüz avro) ödemekle yükümlü olduğuna;
b) Yukarıda anılan sürenin bitiminden itibaren ve ödeme tarihine kadar, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere bu süre boyunca uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek basit faiz oranının uygulanmasının uygun olduğuna karar vermiştir.
Fransızca olarak yazılan işbu karar Mahkeme İçtüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları gereğince 9 Şubat 2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy