(AİHS. m. 6, 17, 19, 35, 58, EK 1 NOLU PROTOKOL) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI) (GARCİA RUIZ - İSPANYA DAVASI)
(Başvuru no. 7463/09)
KARAR
STRAZBURG
1 Ekim 2013
Başkan
Peer Lorenzen
Yargıçlar
András Sajó
Neboja Vucinic Ve Daire Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Seçkin Erel katılımıyla 1 Ekim 2013 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Daire), ekte belirtilen yukarıdaki başvurulara ilişkin olarak yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir.
OLAYLAR
Başvuranların listesi ekte yer almaktadır. Ayrıca, şikayet konusu yargılamalara ait dava ve karar numaraları ekte belirtilmiştir.
A. Davanın Koşulları
Dava konusu olaylar, başvuranlar tarafından ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Başvuranlar, farklı tarihlerde, farklı hukuk mahkemelerinde dava açmış veya hukuk mahkemelerinde aleyhlerine hukuki işlemler başlatılmıştır. Bazı davalar birkaç yıl devam etmiştir. Bazı yargılamalar ise ulusal mahkemeler önünde halen derdesttir.
B. İlgili iç hukuk
İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Müdür Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, § § 19-26, 26 Mart 2013) davasında yer almaktadır.
ŞİKAYETLER
Başvuranlar, Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca, ulusal mahkemeler önünde yürütülen yargılamaların makul bir sürede tamamlanmadığından şikayet etmişlerdir.
Bazı başvuranlar, Sözleşmenin 6 § 1 ve 17 maddeleri uyarınca, yargılama sonuçlarından şikayet etmişlerdir.
Bazı başvuranlar ise, Sözleşmenin Ek 1 No.lu Protokolünün 1. maddesinin ihlal edildiğini iddia etmişlerdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
1. BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ
Mahkeme öncelikle, Mahkeme İç Tüzüğünün 42 § 1 maddesi uyarınca, başvuruların hukuki açıdan benzerliklerini dikkate alarak birleştirilmesi kanaatine varmıştır.
2. YARGILAMALARIN UZUNLUĞUNA İLİŞKİN İHLAL İDDİASI HAKKINDA
Başvuranlar, yargılamaların süresinin, Sözleşmenin 6 § 1 maddesinde yer alan makul süre gerekliliğine uygun olmadığından şikayet etmişlerdir. Belirtilen madde aşağıdaki gibidir:
Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili
karar verecek olan
bir mahkeme tarafından
, makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkında sahiptir.
Mahkeme, başvuranların, yargılamaların uzunluğunun, Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca, makul süre gerekliliği ilkesine uygun olmadığını ileri sürdüklerini gözlemlemektedir. Mahkeme, Müdür Turgut ve Diğerleri (yukarıda anılan, § § 58 ve 60) davasında, 6384 sayılı Kanunla kurulan Tazminat Komisyonunun erişilebilir olduğundan ve yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikayetler açısından makul tazminat imkanı sağladığından dolayı, Sözleşmenin 35 § 1 maddesi çerçevesinde, başvuranların tüketmesi gereken bir hukuk yolu teşkil ettiğini tespit etmiştir. Bu nedenle başvuranlar, 6384 sayılı Kanunla ortaya çıkan yeni hukuk yolundan yararlanmalıdırlar.
Mahkeme, Sözleşmenin 35 § § 1 ve 4 maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle belirtilen şikayetlerin reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir.
3. SÖZLEŞMENİN İHLAL EDİLDİĞİNE İLİŞKİN DİĞER İDDİALAR
A. Sözleşmenin 6 § 1 ve 17 maddeleri
Bazı başvuranlar ayrıca, Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca, yargılamaların sonucundan ve adaletsiz olmasından şikayet etmişlerdir. Söz konusu şikayet, delil değerlendirmesi ve iç hukuk mahkemeleri önünde yürütülen yargılamaların sonucu ile ilgili olduğundan dolayı, Mahkeme görevinin, Sözleşmenin 19. maddesi uyarınca, Sözleşmeye taraf devletler tarafından üstlenilen yükümlülüklerin yerine getirilmesini güvence altına almak olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle, ulusal bir mahkeme tarafından yapıldığı iddia edilen maddi veya hukuki hataları ele almak, Sözleşme tarafından korunan hak ve özgürlükleri ihlal etmedikçe, Mahkemenin görevi değildir. Ayrıca, Sözleşmenin 6. maddesi adil yargılanma hakkını güvence altına alırken, delilin kabul edilebilirliğine veya değerlendirilme yöntemine yönelik herhangi bir kural koymamaktadır. Bundan dolayı bahsedilen hususlar esasen, ulusal hukuk ve ulusal mahkemeler tarafından gerçekleştirilen düzenleme ile ilgili meselelerdir (Bk. García Ruiz /İspanya (BD), no. 30544/96, § 28, AİHM 1999-1). Mahkeme, söz konusu davada, başvuranların görüşlerinin, mahkemelerin tarafsızlıktan yoksun olduğunu ya da yargılamaların adaletsiz veya keyfi olduğunu gösteren herhangi bir durumu ortaya çıkarmadığı kanaatindedir.
Mahkeme, Sözleşmenin 35 § 3 ve 4 maddesi uyarınca, bahsedilen şikayetlerin açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olarak beyan edilmesi gerektiğine karar vermiştir.
B. Sözleşmenin Ek 1 No.lu Protokolünün 1. maddesi
Mahkeme, elinde bulunan belgeler ışığında ve şikayette bulunulan hususun yargı yetkisine girdiği ölçüde başvuranların şikayetlerini dikkatle inceleyerek, Sözleşme veya Protokolde belirtilen hak ve özgürlüklerin ihlal edilmediğini tespit etmiştir.
Mahkeme, başvuruların bu bölümlerinin, açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleşmenin 35 § § 3 ve 4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Bu gerekçelerle Mahkeme oybirliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye karar verir,
Başvuruların kabul edilemez olduğunu beyan eder. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy