(AİHS m. 6, 35, 1 NOLU PROTOKOL) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 45908/11)
KARAR
Başkan,
Guido Raimondi,
Yargıçlar,
Danute Jociene,
Peer Lorenzen,
András Sajó,
Işıl Karakaş,
Neboja Vucinic,
Helen Keller,
ve Daire Yazı İşleri Müdürü Stanley Naismithin katılımıyla, 18 Haziran 2013 tarihinde Daire olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Daire), yapılan müzakereler sonucunda, ekteki listede belirtilen yukarıdaki başvurularla ilgili olarak aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE OLGULAR
Başvuranların listesi ekte yer almaktadır. Ayrıca, şikayet konusu yargılamalara ait dava ve karar numaraları da ekte belirtilmiştir.
A. Davanın koşulları
Dava konusu olay ve olgular, başvuranlar tarafından ifade edildiği şekliyle aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Başvuranlar, farklı tarihlerde, farklı hukuk mahkemelerinde dava açmış veya söz konusu mahkemelerde aleyhlerine hukuki işlemler başlatılmıştır. Yargılama işlemleri, yerel mahkemeler nezdinde halen derdesttir.
B. İlgili iç hukuk kuralları
İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Müdür Turgut ve diğerleri v. Türkiye davasında yer almaktadır ((karar), no. 4860/09 §§ 19-26, 26 Mart 2013).
ŞİKAYETLER
Başvuranlar, Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrasına istinaden, ulusal mahkemeler önündeki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığını ileri sürmüşlerdir.
Ayrıca bazı başvuranlar, 1 nolu Ek Protokolün 1. maddesinin de ihlal edildiğini iddia etmişlerdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
I. BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA
Mahkeme, öncelikle İçtüzüğünün 42. maddesinin 1. fıkrası gereğince, davaların olay ve olguları ve içerdiği hukuki konular bakımından benzer olduğunu dikkate alarak, başvuruların birleştirilmesi gerektiği kanısındadır.
II. SÖZLEŞMENİN 6. MADDESİNİN 1. FIKRASININ İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
Başvuranlar, yargılama süresinin Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen makul süre şartına uygun olmadığını ileri sürmüşlerdir. Söz konusu maddenin somut olayla ilgili bölümü aşağıdaki gibidir:
Herkes, gerek medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizalar (
) konusunda (
) bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, (
) görülmesini isteme hakkına sahiptir.
Mahkeme, başvuranlar tarafından ileri sürülen, yargılama süresinin Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen makul süre şartına uygun olmadığına yönelik iddiaları değerlendirmiştir. Bu bağlamda, Müdür Turgut ve diğerleri v. Türkiye davasında (yukarıda anılan, bkz. § 56), Mahkeme, Sözleşmenin 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, başvuranların tüketmesi gereken bir hukuk yolu daha olduğuna ve yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikayetler açısından makul tazminat imkanı sağlaması ve erişilebilir olması nedeniyle 6384 sayılı Kanunla kurulan Tazminat Komisyonuna başvurulması gerektiğine karar vermiştir. Mahkeme, somut davalarda da farklı bir sonuca varmaya gerek duymamıştır.
Dolayısıyla, Sözleşmenin 35. maddesinin 1. ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, söz konusu şikayetlerin reddedilmesi gerekmektedir.
III. SÖZLEŞMENİN 1 NOLU EK PROTOKOLÜNÜN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
Başvuranlar, 1 nolu Ek Protokolün 1. maddesine dayanarak, kendilerine verilen meblağların yargılamaların uzunluğu sebebiyle değerini kaybettiğini iddia etmiştir. Mahkeme, başvuranlar aleyhine başlatılan hukuki işlemlerin halen yerel mahkemeler önünde derdest durumda olduğunu gözlemlemiştir. Bu sebeple, bu maddeye ilişkin şikayetler yönünden başvurular zamanından önce yapılmıştır ve Sözleşmenin 35. maddesinin 1. ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, söz konusu şikayetlerin reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oybirliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye;
ve başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy