(AİHS m. 6, 35) (BAKAN - TÜRKİYE DAVASI) (MEHMET VE SUNA YİĞİT - TÜRKİYE DAVASI) (EYÜP KAYA - TÜRKİYE DAVASI) (KABA - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 9564/13)
Başkan
András Sajó
Yargıçlar
NebojaVucinic, Egidijus Küris
ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü Stanley Naismithin katılımıyla 28 Ocak 2014 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 7 Aralık 2012 tarihinde yapılmış yukarıdaki başvuruya ilişkin olarak yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir.
OLAYLAR
1. Başvuran, Fatih Pres Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Türkiyede 1990 yılında kurulan bir şirkettir. Başvuran şirket, Mahkeme önünde, Ankarada görev yapan avukat Ö. KARAHAN tarafından temsil edilmiştir.
2. Dava konusu olaylar, başvuran tarafından ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuran şirket, kefili olduğu kardeş bir şirket ile üçüncü bir taraf arasında imzalanmış bir sözleşmeye ilişkin tazminat talep ederek, söz konusu üçüncü taraf hakkında 1 Şubat 2008 tarihinde dava açmıştır.
4. Başvuran şirket tazminat davası sırasında, ilk olarak talep etmiş olduğu tazminat miktarının ıslah yoluyla artırımını talep etmiştir. Başvuran şirket ayrıca, mahkeme masraflarının karşılanması amacıyla adli yardım talebinde de bulunmuştur.
5. Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi başvuran şirketin adli yardım talebini reddetmiş ve başvuran şirketin yeni tazminat talebi için yargı harcı olarak 108,496 Türk lirası ödemesi gerektiğini belirtmiştir.
6. Başvuran şirketin ödemesi gereken yargı harcını ödememiş olması nedeniyle, Asliye Hukuk Mahkemesi tazminat davasını ıslah yoluyla artırım talebi yapılmadan önceki haliyle incelemeye devam etmiştir.
7. Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın 2005 yılında kardeş şirket tarafından açılmış olan ve Ankara Ticaret Mahkemesi tarafından incelenip reddine karar verilen başka bir dava ile esas olarak aynı olduğunun tespiti üzerine, 11 Şubat 2010 tarihinde davayı reddetmiştir.
8. Başvuran şirket söz konusu red kararına ilişkin bir temyiz başvurusunda bulunmamıştır.
ŞİKAYETLER
9. Başvuran şirket Sözleşmenin 6 § 1 maddesine dayanarak, açmış olduğu davaya ilişkin yargı harcını ödeyememiş olması sebebiyle davasının reddedilmesi bakımından, mahkeme masraflarının aşırı fazla olduğu gerekçesiyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
10. Mahkeme, öncelikle, başvuran şirketin Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinin kararına ilişkin temyizde bulunmadığını gözlemlemektedir. Ancak, Mahkeme, başvurunun her koşulda aşağıdaki gerekçelerle kabul edilemez olması bakımından başvuran şirketin tüm iç hukuk yollarını tüketmiş kabul edilip edilemeyeceği hususunu değerlendirmeyecektir.
11. Mahkeme, yerel mahkemelerin adli yardım talebiyle ilgili ret kararlarına dair şikayetlerin tümünü halihazırda incelemiş olduğunu ve diğerlerine ilaveten, Türkiyedeki adli yardım sisteminin bireyleri keyfi muameleden koruyacak kesin güvenceler sunmadığı gerekçesiyle Sözleşmenin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiği kararı verdiğini yinelemektedir (bk. Bakan / Türkiye, no. 50939/99, §§ 74-78, 12 Haziran 2007; Mehmet ve Suna Yiğit / Türkiye, no. 52658/99, §§ 33-39, 17 Temmuz 2007; Eyüp Kaya / Türkiye, no. 17582/04, §§ 22-26, 23 Eylül 2008; ve Kaba / Türkiye, no. 1236/05, §§ 19-25, 1 Mart 2011).
12. Ancak Mahkeme, mevcut davada, başvuran şirketin tazminat talebindeki değişikliğine ve bunun sonucunda mahkeme masraflarının yüksek olmasına rağmen Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinin davayı artırım talebi yapılmadan önceki haliyle incelemiş ve kardeş şirket tarafından açılmış olan başka bir dava ile esas olarak aynı olduğunu tespit etmiş olması sebebiyle, benzer bir sorunun söz konusu olmadığını kaydetmektedir.
13. Buna bağlı olarak, yerel mahkeme başvuran şirketin yeni tazminat talebine ilişkin gerekli mahkeme masraflarını ödememiş olmasını dikkate almamış ve başka bir gerekçe ile davanın usulden reddine karar vermiştir.
14. Mahkeme, bu nedenle, yeni tazminat talebine ilişkin ödenmesi gereken mahkeme masraflarının yüksek miktarda olmasının yerel mahkemenin kararı üzerinde bir etkisinin bulunmaması nedeniyle, başvuran şirketin Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca mahkemeye erişim hakkına engel oluşturmadığı sonucuna varmaktadır.
15. Mahkeme, başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle Sözleşmenin 35 §§ 3 ve 4 maddesi gereğince kabul edilemez beyan edilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme oybirliğiyle
Başvurunun kabul edilemez olduğunu beyan etmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy