(Adil Yargılanma Hakkı İhlali İddiası)
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Üçüncü Daire Kararı
Başvuru No: 40528/98
Karar Tarihi: 22 Ocak 2004
PROSEDÜR VE OLAYLAR
1-9. Davanın temelinde Türkiye Cumhuriyetine karşı verilen 40528/98 sayılı başvuru dilekçesi bulunmaktadır. Söz konusu Devletin uyruğuna tabi başvuru sahipleri Ahmet Güven 1968, Ramazan Akdağ 1972 ve Kadri Sönmez 1964 doğumludur. PRK/Rizgari örgütü üyesi olan başvuru sahipleri, 15 Eylül 1994 tarihinde para yüklü bir banka aracını kaçırmışlardır. 27 Eylül 1994 tarihinde İzmir Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi görevlileri tarafından gözaltına alınmışlardır.
10-13. Başvuru sahipleri 10 Ekim 1994 tarihinde geçici olarak tevkif edilmiş, İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesinde Cumhuriyet Savcısının 21 Ekim 1994 tarihli iddianameyle Devlet bütünlüğüne karşı işlenen suçları yasaklayan Türk Ceza Kanununun 125. maddesine muhalefetten suçlamışlardır.
DGM'nin 14 Ağustos 1994 tarihli kararıyla, başvuru sahipleri kendilerine atfedilen suçlardan dolayı suçlu bulunmuş ve 125. madde gereğince ölüm cezasına mahkûm edilmişlerdir. 9 Aralık 1999 tarihinde Yargıtay bu kararı onamıştır.
HUKUKİ BOYUT
I. SÖZLEŞMENİN 6. MADDESİNİN İHLALİ İDDİASI
14-15. Başvuru sahipleri kendilerini yargılayıp mahkum eden Devlet Güvenlik Mahkemesinin, bünyesinde bulunan Askeri Hâkimden dolayı bağımsız ve tarafsız bir Mahkeme olmadığını ifade etmişler ve Sözleşmenin 6. maddesinin 1. bendinin ihlal edildiğini iddia etmişlerdir.
A. Kabul edilebilirlik üzerine
16. Mahkeme, içtihadından doğan kriterlerin (Çıraklar v. Türkiye davasına bakınız) ve elindeki verilerin ışığında bu davanın esasının incelenmesi gerektiğine kanaat getirmiştir. Ayrıca davanın reddedilmesini gerektirecek herhangi bir unsurun bulunmadığına hükmetmiştir.
B. Esas üzerine
17-19. Mahkeme dava konusu olaylarla ilgili Hükümetin öncekilerden farklı bir karar verilmesini gerektirecek hiçbir argüman sunmadığını ifade etmektedir. Mahkeme bu sebeplerle başvuru sahiplerini yargılayıp mahkum ettiği esnada Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesinin Sözleşmenin 6. maddesinin 1. Fıkrasında zikredildiği şekilde bağımsız ve tarafsız olmadığına hükmetmektedir.
II. SÖZLEŞMENİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI
20-26. Başvuru sahipleri herhangi bir tazminat meblağı belirtmeksizin maddi ve manevi olarak zarara uğradıklarını beyan etmektedirler. Hükümet bu hususta sessiz kalmaktadır. Mahkeme, Sözleşmenin ihlal edildiğinin ortaya çıkarılmasının haddi zatında manevi tazminat yerine kabul edilebileceğini ifade etmiştir. Masraflar için ise, başvuru sahipleri herhangi bir talepte bulunmamışlardır.
TÜM BU NEDENLERLE MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE;
12. Davanın kabul edilebilirliğine,
13. İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesinin bağımsızlık ve tarafsızlık eksikliğinden dolayı Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiğine,
3- Mevcut kararın, talep edilen manevi tazminat yerine geçen hakkaniyete uygun bir tazmin olduğuna karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy