(Başvuru no. 72494/01)
KARAR
STRAZBURG
Mehmet Oruç/Türkiye davasında,
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (Üçüncü Daire),
Sn. B.M. ZUPANCIC, Başkan,
Sn. L. CAFLISCH,
Sn. R. TÜRMEN,
Sn. C. BÎRSAN
Sn. M. TSATSA-NIKOLOVSKA,
Sn. V. ZAGREBELSKY,
Sn. DAVID THÓR BJÖRGVINSSON, yargıçlar,
Ve Bölüm Sekreteri Sn. V. BERGER'in katılımı ile 20 Ekim 2005 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Heyeti olarak toplanmış,
5 Ocak 2000 tarihinde yapılan başvuruyu,
AİHS'nin 29 § 3. maddesini uygulamaya ve davanın esasları ile kabuledilebilirliğini birlikte incelemeye ilişkin kararı,
Davanın dostane çözümle sonuçlandırılmasını kabul eden resmi beyanları gözönünde tutarak,
Aşağıda kaydedilen karara varmıştır:
OLAYLAR
Başvuran, Mehmet Oruç, 1956 doğumlu bir Türk vatandaşıdır ve Afyon'da ikamet etmektedir. AİHM huzurunda, görevini Afyon'da ifa etmekte olan avukat E. Erkan tarafından temsil edilmiştir.
Dava olayları, taraflarca sunulduğu şekliyle, aşağıda kaydedildiği gibi özetlenebilir.
1996 senesinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, 1 Ekim 1995 depremi ardından başvuranın Afyon'a bağlı bir kaza olan Dinar'daki bir parsel toprağını kamulaştırma emri çıkarmıştır. Bilirkişi komitesi, toprağın değerini tayin etmiş ve başvurana, uygun miktar ödenmiştir.
Başvuranın 12 Temmuz 1996 tarihindeki ek tazminat talebini müteakiben Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi, başvurana belli miktarda tazminatla birlikte kanuni oranda faiz ödenmesine karar vermiştir.
16 Aralık 1996 tarihinde Yargıtay, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararını feshetmiş ve Mahkeme'nin, ek bilirkişi raporlarını incelemesini istemiştir.
28 Nisan 1997 tarihinde, ek raporların incelenmesini müteakiben, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi, başvurana 1,036,500,000 Türk Lirası tazminat ve buna ek olarak, Mahkeme'nin karar gününde uygulanabilecek kanuni oran üzerinden faiz ödenmesine karar vermiştir.
23 Haziran 1997 tarihinde Yargıtay, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararını onamıştır.
10 Eylül 1997 tarihinde Yargıtay, kararın düzeltilmesi talebini reddetmiştir.
20 Nisan ve 19 Temmuz 1999 tarihlerinde Bakanlık, başvurana faiz dahil olmak üzere 2,217,246,260 Türk Lirası tazminat ödemiştir.
ŞİKAYETLER
Başvuran, 1 No.lu Protokol'ün 1. maddesi uyarınca, sözkonusu arsanın kamulaştırılmasını müteakiben aldığı ek tazminata ilişkin kendisine ödenen faizin yeterli olmadığı hususunda şikayette bulunmuştur. Ayrıca, aynı başlık altında, yetkili makamların kendisine ilgili miktarı ödemeyi geciktirdiklerini ileri sürmüştür.
HUKUK
Başvuran ve Hükümet temsilcileri arasındaki resmi olmayan görüşmeleri müteakiben Bölüm Sekreteri'nden, taraflara konu hakkında uzlaşmaya varmaları hususunda yardımcı olması istenmiştir. Bu nedenle Bölüm Sekreteri, taraflara bildiri taslakları sunmuştur.
AİHM, Hükümet'ten gelen ve aşağıda kaydedilen bildiriyi kabul etmiştir.
"Türk Hükümeti'nin, Mehmet Oruç'a, 72494/01 No.lu başvurunun dostane çözümüne gitmek amacıyla 2,170 ABD (iki bin yüz yetmiş Amerikan Doları) ex gratia ödemeyi teklif ettiğini bildiririm. Bu toplam, Mahkeme masrafları ile birlikte tüm maddi ve manevi zararı karşılayacaktır.
Bu toplam, AİHS'nin 37 § 1. maddesi uyarınca AİHM tarafından verilen karar tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenebilecektir. Uygulanabilecek her türlü vergi ve ücretten muaf ve ABD doları olarak başvuranın vereceği bir banka hesabına yatırılacaktır. Sözkonusu ödeme, davanın nihai sonucunu teşkil edecektir. Toplam meblağın, sözkonusu üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda Hükümet, ödeme gününe kadar, Avrupa Merkez Bankası'nın uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranı temel alarak basit faiz ödemeyi taahhüt eder.
Ankara, 28 Haziran 2005"
AİHM, başvuranın temsilcisi tarafından imzalanan ve aşağıda kaydedilen bildiriyi kabul etmiştir:
"Türk Hükümeti'nin, Mehmet Oruç'a 72494/01 No.lu başvurunun dostane çözümüne gitmek amacıyla 2,170 ABD (iki bin yüz yetmiş Amerikan Doları) ex gratia ödemeye hazırlandığını bildiririm. Bu toplam, Mahkeme masrafları ile birlikte tüm maddi ve manevi zararı karşılayacaktır.
Bu toplamın, AİHS'nin 37 § 1. maddesi uyarınca AİHM tarafından verilen karar tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenebileceğini de bildiririm. Yukarıda kaydedilen üç aylık sürenin bitiminden ödeme gününe kadar, Avrupa Merkez Bankası'nın uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranı temel alarak basit faiz ödenecektir.
Teklifi kabul ediyor ve sözkonusu başvuru hususunda Türkiye aleyhine önesürülen iddialardan vazgeçiyorum. Bunun, davanın dostane çözümünü teşkil ettiğini bildiririm.
Bu bildiri, Hükümet'in ve başvuranın vardıkları bir dostane çözüm çerçevesinde yapılmıştır.
Dinar, 5 Ağustos 2005"
AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü gözönünde bulundurmaktadır. Çözümün, AİHS ve protokollerinde tanımlanan insan haklarına saygı hususuna dayandığına ilişkin tatmin olmuştur ve başvurunun, yeniden incelenmesini haklı gösterecek kamu yararına ilişkin bir neden görmemektedir (AİHS'nin 37 § 1. maddesi in fine). Dolayısıyla, AİHS'nin 29 § 3. maddesi, davaya daha fazla uygulanmamalıdır ve listeden düşürülmelidir.
Yukarıdaki gerekçelere dayalı olarak, AİHM oybirliğiyle
Başvurunun, dava listesinden düşürülmesine karar vermiştir.
Vincent BERGER Botjan M. ZUPANCIC
Sekreter Başkan
Full & Egal Universal Law Academy