(Başvuru no. 72512/01)
KARAR
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (Üçüncü Daire), 20 Ekim 2005 tarihinde,
Başkan B.M. ZUPANCIC,
Yargıçlar L. CAFLISCH,
R. TÜRMEN,
C. BÎRSAN,
M. TSATSA - NIKOLOVSKA,
V. ZAGREBELSKY,
DAVID THÓR BJÖRGVINSSON ve
Bölüm Sekreteri V. BERGER'in katılımı ile toplanmış,
7 Ocak 2000 tarihinde yapılan yukarıdaki başvuruyu,
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 29 § 3. maddesini uygulama ve davanın kabuledilebilirliğini ve esaslarını birlikte inceleme kararını,
Davanın dostane çözümle sonuçlanmasını kabul eden resmi beyanları dikkate alarak izleyen kararı almıştır:
OLAYLAR
Feride Salman isimli başvuran 1939 doğumlu bir Türk vatandaşıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde, Afyon Barosu'na bağlı avukat E. Erkan tarafından temsil edilmektedir.
Taraflarca sunulduğu şekliyle dava olayları şu şekilde özetlenebilir.
1996 yılında, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, 1 Ekim 1995 tarihli depremden sonra, başvuranın Afyon'un Dinar ilçesinde yer alan arsası için bir kamulaştırma emri çıkarmıştır. Bir uzmanlar kurulu arsanın değerini takdir etmiş ve ilgili miktar başvurana ödenmiştir.
Başvuranın ek kamulaştırma tazminatı talebine müteakiben, 12 Temmuz 1996 tarihinde, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi, başvurana, belirli bir miktar tazminat artı yasal oranda faizin ödenmesine karar vermiştir.
16 Aralık 1996 tarihinde, Yargıtay, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararını bozmuş ve Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ek bilirkişi raporlarını incelemesi talimatını vermiştir.
28 Nisan 1997 tarihinde, ek raporların incelenmesine müteakiben, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi, başvurana, davanın açıldığı tarih olan 14 Mayıs 1996'dan itibaren geçerli olmak üzere, 963.234.985 Türk Lirası (TL) artı mahkemenin karar tarihinde geçerli olan yasal oranda faizin ödenmesine karar vermiştir.
23 Haziran 1997 tarihinde, Yargıtay, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararını onaylamıştır.
10 Eylül 1997 tarihinde, Yargıtay, düzeltme talebini reddetmiştir.
20 Nisan ve 19 Temmuz 1999 tarihlerinde, Bakanlık, başvurana, faizle birlikte 2.060.520.172 TL ödemiştir.
ŞİKAYETLER
Başvuran, 1 No.'lu Protokol'ün 1. maddesi uyarınca, arsanın kamulaştırılmasından sonra alınan ek kamulaştırma tazminatı üzerinden kendisine yetersiz faiz ödenmiş olduğundan şikayetçi olmuştur. Ayrıca, aynı başlık altında, yetkililerin kendisine ilgili miktarı ödemekte gecikmiş olduğunu iddia etmiştir.
HUKUK
Başvuranın ve Hükümet'in temsilcileri arasındaki gayri resmi temaslara müteakiben, Bölüm Sekreteri'nden, taraflara konu üzerinde bir çözüme ulaşmada yardımcı olması talep edilmiştir. Sonuç olarak, Sekreter, taraflara beyan taslakları hazırlamıştır.
AİHM, Hükümet'ten şu beyanı almıştır:
"Türkiye Hükümeti'nin, 72512/01 no.'lu başvurunun dostane çözümünü sağlamak amacıyla, Feride Salman'a, ex gratia 2.016 Amerikan Doları (iki bin on altı Amerikan Doları) ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim. Bu miktar, masraflarla birlikte her türlü maddi ve manevi tazminatı kapsayacaktır.
Bu miktar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 37 § 1. maddesi uyarınca AİHM tarafından verilen karar tarihinden itibaren üç ay içinde ödenebilecektir. Uygulanabilecek her türlü vergi ve harçtan muaf olarak, başvuran tarafından belirlenen bir banka hesabına Amerikan Doları olarak ödenecektir. Bu ödeme davanın nihai çözümünü oluşturacaktır. Bu miktarın sözkonusu üç aylık süre içinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, ödemenin yapılmasına kadar miktara Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulamayı taahhüt etmektedir.
Ankara, 28 Haziran 2005"
AİHM, başvuranın temsilcisi tarafından imzalanan şu beyanı almıştır:
"Türkiye Hükümeti'nin, 72512/01 no.'lu başvurunun dostane çözümünü sağlamak amacıyla, Feride Salman'a, ex gratia 2.016 Amerikan Doları (iki bin on altı Amerikan Doları) ödemeye hazır olduğunu kaydederim. Bu miktar, masraflarla birlikte her türlü maddi ve manevi tazminatı kapsayacaktır.
Ayrıca belirtilen miktarın, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 37 § 1. maddesi uyarınca AİHM tarafından verilen karar tarihinden itibaren üç ay içinde ödeneceğini kaydederim. Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin aşılmasından ödeme gününe kadar geçen süre için yukarıdaki miktara Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır.
Teklifi kabul eder ve bu başvuranın olaylarına ilişkin olarak Türkiye aleyhindeki başka iddialardan vazgeçerim. Bunun, davanın nihai çözümünü oluşturduğunu beyan ederim.
Bu beyan, Hükümet ve başvuranın vardıkları dostane çözüm bağlamında yapılmıştır.
Dinar, 5 Temmuz 2005"
AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü gözönünde bulundurur. Çözümün, AİHS ve Protokollerinde belirtildiği gibi insan haklarına saygı temeline dayandığı hususunda tatmin olmuştur ve başvurunun incelenmesinin devamını haklı çıkaracak kamu yararı gerekçesi görmemiştir. (AİHS'nin in fine 37 § 1. maddesi). Dolayısıyla, AİHS'nin 29 § 3. maddesi davaya uygulanmaya devam etmemelidir ve kayıttan düşürülmelidir.
Bu sebeplerle, AİHM oybirliğiyle
Başvuruyu kayıtlardan düşürmeye karar vermiştir.
Vincent BERGER Botjan M. ZUPANCIC
Sekreter Başkan
Full & Egal Universal Law Academy