(AİHS m. 5, 29, 37) (765 S. K. m. 146)
Türkiye aleyhine yapılan 195/03 nolu başvuru
KARAR (Dostane Çözüm)
18 Mart 2008
OLAYLAR
İsmet Bülbül adlı başvuran 1971 doğumlu Türk vatandaşıdır ve İstanbulda yaşamaktadır. AİHM önünde İstanbul Barosu avukatlarından M. A. Kırdök ve M. Kırdök tarafından temsil edilmiştir. Dava olayları, taraflarca sunulduğu şekliyle şöyle özetlenebilir:
27 Kasım 1992 tarihinde başvuran Dev-Sol (Devrimci Sol) adlı yasadışı örgüt mensubu olduğu şüphesiyle gözaltına alınmış, 10 Aralık 1992 tarihinde tutuklanmıştır.
5 Ocak 1993 tarihinde İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi savcısı başvuran ve 29 kişi hakkında bir iddianame hazırlamış, başvuran eski TCKnın 146. maddesine göre anayasal düzeni bozmaya teşebbüsle suçlanmıştır.
Resmi gazetede yayınlanan 16 Haziran 2004 tarih ve 5190 sayılı yasa ile Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırılmış, başvuranın dava dosyası İstanbul Ağır Ceza Mahkemesine devredilmiştir.
27 Ekim 2004 tarihinde İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi başvuranı suçlandığı üzere mahkûm etmiş ve ömür boyu hapis cezasına çarptırmıştır. 18 Haziran 200 tarihinde Yargıtay, başvuran hakkında verilmiş kararı bozmuş, dava dosyasını yeniden görülmek üzere Ağır Ceza Mahkemesine geri göndermiştir. 2 Aralık 2005 tarihinden itibaren başvuranın yargılaması tutuksuz olarak devam etmiştir.
Tarafların son beyanlarına dayanan dava dosyasındaki bilgilere göre dava halen İstanbul Ağır Ceza Mahkemesinde devam etmektedir.
ŞİKÂYET
Başvuran AİHSnin 5/3 maddesine dayanarak tutuklu yargılama süresinin uzunluğundan şikâyetçi olmuştur.
HUKUK
Mahkeme, 7 Kasım 2007 tarihinde Hükümetten aşağıdaki beyanı almıştır:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurunun dostane çözümünü teminen başvurana ex gratia 10,000 (on bin) Euro ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim.
Tüm maddi-manevi zararlar ve yargılama masraf ve giderlerini kapsayan bu meblağ, uygulanabilecek tüm vergilerden muaf olarak, ödeme günü geçerli kur üzerinden Yeni Türk Lirasına çevrilecektir. Avrupa İnsan Haklar Sözleşmesinin 37/1. maddesi uyarınca, Mahkemenin kararı tebliğinden itibaren üç ay içerisinde ödenecektir. Meblağın belirtilen üç aylık süre içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, ödeme gerçekleşinceye kadar, Avrupa Merkez Bankasının uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödemeyi taahhüt eder. Ödeme, davann nihai olarak karara bağlanmasını sağlayacaktır.
Mahkeme, 3 Mayıs 2007 tarihinde başvuran temsilcilerinden birinin imzasını taşıyan aşağıdaki beyanı almıştır:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurunun dostane çözümünü teminen başvurana ex gratia 10,000 (on bin) Euro ödemeyi teklif ettiğini bildiririm.
Tüm maddi-manevi zararlar ve yargılama masraf ve giderlerini kapsayan bu meblağ, uygulanabilecek tüm vergilerden muaf olarak, ödeme günü geçerli kur üzerinden Yeni Türk Lirasına çevrilecektir. Avrupa İnsan Haklar Sözleşmesinin 37/1. maddesi uyarınca, Mahkemenin kararı tebliğinden itibaren üç ay içerisinde ödenecektir. Meblağın belirtilen üç aylık süre içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, ödeme gerçekleşinceye kadar, Avrupa Merkez Bankasının uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödemeyi taahhüt eder.
Teklifi kabul eder ve söz konusu başvuruya yol açan olaylar hususunda Türkiye aleyhindeki iddialardan vazgeçerim. Bu şekilde, davanın nihai olarak karara bağlandığın bildiririm.
AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü dikkate alır. Çözümün, AİHS ve Protokollerinde öngörülen insan haklarına saygı temeline dayandığı hususunda tatmin olmuş ve başvurunun incelenmesinin devamını haklı çıkaracak kamu yararına ilişkin bir neden tespit etmemiştir (AİHSnin in fine 37/1. maddesi). Dolayısıyla, AİHSnin 29/3. maddesinin davaya uygulanmasına devam edilmemesi ve davanın kayıttan düşürülmesi uygundur.
Yukarıdaki gerekçelere dayalı olarak, AİHM oybirliğiyle,
Başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy