(Kayıttan Düşme Kararı)
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 4. Daire Kararı
Başvuru No: 41556/98
Karar Tarihi: 29 Haziran 2004
Başkan Sir Nicolas Bratza, Üyeler, M. Pellonpää, A. Pastor Ridruejo, E. Palm, R. Türmen, F. Fischbach
ve J. Casadevall
(Kararı Fransızca aslından çeviren: Ercüment TEZCAN, Doç Dr., Galatasaray Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü.)
Başvuru sahibi 1975 doğumlu Zeynep Tekin, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu 2. sınıfta okumaktadır. Okul yönetimi klinik çalışmalarına türbanla katıldığı gerekçesiyle başvuru sahibine 23 Aralık 1993 tarihinde 15 gün uzaklaştırma cezası vermiştir. Başvuru sahibi bunun üzerine yargısal yollardan bu cezanın iptali edilmesi yönünde girişimlerde bulunmuştur. 16 Ekim 1997 tarihinde Danıştay tarafından da başvurusu reddedilince Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin düşünce özgürlüğüyle ilgili 9. maddesinin ihlali gerekçesiyle Mahkemeye başvurmuştur. Ancak 19 Şubat 2003 tarihinde başvuru sahibi herhangi bir açıklama yapmaksızın, avukatı aracılığıyla davanın Mahkeme kaydından silinmesini talep etmiştir.
Mahkeme ise oybirliğiyle, başvurunun mahkeme kaydından silinmesine karar vermiştir.
PROSEDÜR
1. Bu davanın kaynağında Türk vatandaşı olan Zeynep Tekin'in Türkiye Cumhuriyetine karşı başvurusu (başvuru no: 41556/98) bulunmaktadır. (...)
3. Başvuru sahibi, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu'nda öğrencidir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin düşünce özgürlüğüyle ilgili 9. maddesinin ihlali gerekçesiyle Mahkemeye başvurmuştur. Ancak 19 Şubat 2003 tarihinde başvuru sahibi herhangi bir açıklama yapmaksızın avukatı aracılığıyla davanın Mahkeme kaydından silinmesini talep etmiştir. Mahkeme, 13 Mart 2003 tarihinde bu talebin gerekçeleri konusunda daha fazla bilgi edinebilmek için avukatı aracılığıyla başvuru sahibine bir mektup göndermiştir. Ancak bu mektup cevapsız kalmıştır. Başvuru sahibi 13 Mart 2003 tarihinde davadan çekildiğini Türk Hükümetine de iletmiştir.
OLAYLAR
12. Başvuru sahibi 1975 yılında İzmir'de doğmuştur. Olayların meydana geldiği dönemde Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu 2. sınıfta öğrencidir.
13. 22 Aralık 1988 tarihinde Yüksek Okul, hemşirelerin klinik çalışmaları esnasında başlarının açık olması zorunluluğu getiren tektip kıyafetle ilgili bir yönetmelik yayınlamıştır.
14. 17 Aralık 1993 tarihinde Hemşirelik Yüksek Okulu başvuru sahibine 25 Kasım 1993 tarihinde, yönetmelikte belirtilen kıyafet yerine türban takarak klinik çalışmalarına katıldığı gerekçesiyle kınama cezası vermiştir.
15. Tutanaklardan, başvuru sahibinin 7, 8, 10 ve 14 Aralık 1993 tarihli klinik çalışmaları esnasında türban takmakta ısrar ettiği ortaya çıkmaktadır.
16. Yüksek Okul Müdürünün imzasını taşıyan 23 Aralık 1993 tarihli yazıyla, başvuru sahibi derslerden 15 gün süreyle uzaklaştırılmıştır. Bu yazıda, idarenin ilgiliye hemşirelik mesleğine özgü tektip kıyafet gerektiren klinik çalışmaları dışında hiçbir kıyafet zorunluluğu getirilmediği belirtilmiştir.
17. Başvuru sahibi, söz konusu disiplin cezasının iptali için İzmir İdare Mahkemesi önünde dava açmıştır. Başvuru sahibi davasında Anayasanın 24. maddesinde öngörülen din ve vicdan özgürlüğünü ileri sürmüştür.
18. İdare Mahkemesi 26 Mayıs 1995 tarihli kararla Anayasanın 2. maddesinde öngörülen laiklik ilkesini hatırlatarak başvuru sahibinin başvurusunu reddetmiştir.
19. Başvuru sahibi bu karara karşı Danıştay önünde temyize gitmiştir.
20. 16 Ekim 1997 tarihli kararla Danıştay ilk derece mahkemesinin kararını yerinde bulmuştur.
21. Başvuru sahibi Hemşirelik Yüksek Okulu'ndaki eğitiminin devamı konusunda hiçbir bilgi vermemiştir.
HUKUKİ BOYUT
22. Mahkeme başvuru sahibinin 19 Şubat 2003'te herhangi bir gerekçe göstermeksizin avukatı aracılığıyla davadan çekilmek istediğini belirttiğini gözlemlemiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin avukatı davanın mahkeme kaydından silinmesini istemiştir.
23. Mahkeme tarafından çekilme kararıyla ilgili olarak daha fazla bilgi almak amacıyla başvuru sahibine gönderilen 13 Mart 2003 tarihli mektup cavapsız kalmıştır. Aynı biçimde, aynı gün çekilme kararından haberdar edilen Türk Hükümeti de bu çekilmeye ilişkin herhangi bir yorumda bulunmamıştır.
24. Yukarıdaki gelişmelerin ışığında, Mahkeme, uyuşmazlığın, Sözleşmenin 37§1 maddesi anlamında çözüldüğü, bunun da Mahkemeyi başka bir gerekçe yoksa c fıkrası anlamında bu başvuruyu incelemeye devam etme yükümünden bağışık kıldığı sonucuna varmıştır. Öte yandan, Sözleşme tarafından garanti altına alınan insan haklarına saygıya ilişkin başka hiçbir gerekçe de Sözleşmenin madde 37 §1 (son cümle) gereği başvurunun incelenmesini gerektirmemektedir.
25. Sonuç olarak başvurunun Mahkeme kaydından silinmesi uygun olacaktır.
TÜM BU GEREKÇELERLE MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE
Başvurunun mahkeme kaydından silinmesine karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy