(AİHS m. 50)
Başvuru no: 8691/79
USUL VE ESAS (ÖZET)
Mahkeme, Esas hakkında verdiği 2 Ağustos 1984 tarihli kararda (bk. no. 86), İngiltere ve Gallerde cezai soruşturma bağlamında polis tarafından veya polis namına postaların ve telefon konuşmalarının izlenmesine ve telefonların görüşmelerinin "sayaçlanmasına" imkan veren hukuk ve uygulama bulunduğu gerekçesiyle, başvurucunun Sözleşmenin 8. maddesinin ihlal mağduru olduğu sonucuna varmıştı. Geriye, Sözleşmenin 50. maddesinin uygulanması sorunu kalmıştı.(2)
Başvurucu, 17 Şubat 1984 tarihli dilekçesinde, dört başlık altında adil karşılık talep etmişti: (i) Yargıç Sir Robert Megarry tarafından kendisinin Metropolitan Polis Müdürlüğüne ödemesine hükmedilen 9,011 Sterlin yargılama gideri, (ii) aynı davada kendisinin avukatına masrafları da dahil ücret olarak ödediği 5,443 Sterlin, (iii) Komisyon ve Mahkeme önündeki yargılamada, henüz miktarı belirtilmemiş hukuki masrafları (iv) telefon konuşmasının dinlenmiş olması nedeniyle "mütevazi bir miktarda tazminat". Başvurucu ayrıca ilk iki başlık bakımından faiz de istemişti. Hükümet ise 20 Şubat 1984 tarihli duruşmada, başvurucunun taleplerini yazılı olarak yanıtlamak istediklerini bildirmişti. Mahkeme bu meseleyi saklı tutmuştu.(3)
Başvurucunun avukatı tarafından yazılan ve 13 Mart 1985te Mahkemeye havale edilen yazıya göre, başvurucu ile davalı Hükümet arasında bir anlaşmaya varılmıştır. Bu anlaşmaya göre başvurucunun taleplerine karşılık Hükümet, 5,443 Sterlin ödeyerek yapılan masrafı karşılamayı; 4,725 Sterlin daha ödemeyi ve 4,445 Sterlin ile 3,010,000 Liret daha vermeyi, 3,774 Sterlinden adli yardım olarak verilen miktarın düşülerek ödenmesini kabul etmiştir.(5)
KARAR GEREKÇESİ
8. Sözleşmenin 50. maddesi şöyledir:
"Mahkeme, Sözleşmeci Tarafların resmi makamları veya diğer makamları tarafından verilen bir kararın veya yapılan tasarrufun tamamen ya da kısmen bu Sözleşmeyle üstlendiği yükümlülüklere aykırı olduğu sonucuna varırsa, ve bu Sözleşmeci Tarafın iç hukuku, bu karar veya tasarrufun sonuçlarını kısmen onarmaya imkan veriyorsa ve gerekli gördüğü takdirde zarara uğrayan tarafa adil bir karşılık ödenmesine hükmedebilir."
9. Mahkemenin 2 Ağustos 1984 tarihinde verdiği esas hakkındaki karardan sonra, başvurucunun talepleri konusunda başvurucu ile Hükümet arasında bir dostane çözüme varıldığı öğrenilmiştir (bk. yukarıda parag. 5). Üzerinde anlaşmaya varılan noktaların niteliğini, Komisyon temsilcisinin itirazının bulunmamasını dikkate alan Mahkeme, varılan anlaşmanın, Mahkeme içtüzüğünün 53(4). fıkrasına göre "hakkaniyete" uygun olduğu sonucuna varmaktadır. Buna göre Mahkeme, anlaşmayı resmen not etmekte ve davanın düşmesine karar vermenin uygun olacağı sonucuna varmaktadır.
Bu gerekçelerle mahkeme oybirliğiyle,
Davanın düşmesine
Karar vermiştir.
SONKARARIN YERİNE GETİRİLMESİ
BAKANLAR KOMİTESİ: DH (86) 1; 11.04.1986
Hükümetin verdiği bilgiye göre: Haberleşmelerin İzlenmesi Yasası her iki Meclis tarafından kabul edilmiş ve 25 Temmuz 1985te Kraliyet tarafından onaylanmıştır. Bu yasa 10 Nisan 1986 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu yasa haberleşmenin izlenmesi ile ilgili Birleşik Krallık mevzuatını İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi tarafından yorumlandığı biçimiyle Sözleşmeye uygun duruma getirmektedir. Bu yasa, kamusal posta araçları ve iletişim sistemleriyle yapılan haberleşmenin izlenmesini düzenleyen ayrıntılı bir yasal çerçeve getirmektedir. Yasada kanuni izleme sebepleri açıkça gösterilmekte, yasa hükümleri dışında yapılan izlemeler suç haline getirilmektedir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy