(AİHS. m. 2, 3, 5, 6, 8, 13, 14, 39, 43)
OLAYLAR
Başvuru sahiplerine göre, 1994 yılında başvuru sahipleri ve Müslüm Aydın, Tunceli'nin Sarısaltık Köyü'ne bağlı olan Dürüt mezrasında yaşamaktaydılar. Aynı yıl Ekim ayının başında yörede askeri operasyonlar başladı. Müslüm Aydın'ın Hozat'ta yaşayan büyük oğlu Kasım Aydın 11 Ekim 1994'de Dürüt'e döndüğünde evlerini ve içindeki eşyaları yakılmış olarak ve çok sayıda küçükbaş hayvanlarını da öldürülmüş olarak buldu. Askeri bot izleri ve boş kovanlar bulan Kasım Aydın, babasını Dürüt'de bulamadı. Komşu mezrada yaşayanlardan, babasının askerler tarafından götürüldüğünü öğrendi.
14 Ekim 1994 tarihinde, Kasım Aydın babasının kaybolmasıyla ve evlerinin yakılmasıyla ilgili inceleme başlatılması amacıyla Hozat Cumhuriyet Savcılığına başvurdu. Savcılığın şikayeti incelemeye yetkili olmadığını bildirmesi üzerine dosya İlçe İdare Kurulu'na nakledildi. Hozat İlçe Jandarma Komutanlığı'ndan operasyonlar sırasında söz konusu köyde güvenlik güçlerinin hiçbir ev yakma eylemine karışmadığı yönünde bilgi alan İlçe İdare Kurulu, ilgili kamu görevlileri hakkında inceleme başlatılabilmesi için açık kimliklerinin belirlenmesini öngören Memurun Muhakematı Hakkındaki Kanun gereğince inceleme yapılamayacağına karar vermiştir.
Müslüm Aydın'ın kaybolmasıyla ilgili dosya bir çok kez farklı soruşturma birimlerine nakledilmiş, son olarak 1998 yılında Malatya Devlet Güvenlik Mahkemesi savcılığı halen devam etmekte olan bir soruşturma başlatmıştır. Bu soruşturma, Jandarma Genel Komutanlığı Savcısının 29 Eylül 1997 tarihinde verdiği görevsizlik kararını takiben başlatılmıştır. Bu kararda, belirtilen tarihlerde bölgede operasyonların yapıldığı, ancak Müslüm Aydın ve diğer sekiz kişinin başına gelenlerden terör örgütlerinin sorumlu olduğu belirtilmektedir.
Başvurucular, Sözleşmenin 2, 3, 5, 6, 8, 13 ve 14. maddeleriyle 1 Nolu Protokolün 1. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir. 1 Şubat 2000 tarihinde Mahkeme başvurulan kabul edilir bulmuştur.
KARAR
Hükümet, dostça çözüme yönelik beyannameyi 10 Nisan 2001'de Mahkemeye iletmiştir. Beyannamede belirtilen hususlar şunlardır
"1. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, 28293/95, 29494/95 ve 30219/96 nolu başvuruların dostane çözüme kavuşturulması amacıyla başvuruculara 68.000 İngiliz Sterlini ödemeyi teklif etmektedir. Davayla ilgili mahkeme masraflarını da kapsayan bu miktar, Mahkemenin Sözleşmenin 39. maddesi gereğince vereceği nihai kararı takiben üç ay içerisinde, başvurucuların belirteceği bir banka hesabına vergiden muaf bir şekilde ve Sterlin olarak yatırılacaktır. Bu ödeme, davanın kesin olarak sonuçlandırılması anlamına gelecektir.
2. Hükümet, mevcut başvurulan doğuran eylemlerden, özellikle de Müslüm Aydın'ın kaybolmasından ve bunu sonucu olarak ailesinin acı çekmesinden dolayı üzüntü duymaktadır.
3. Kaydedilmeyen özgürlükten mahrumiyetin ve kaybolma iddialarına yönelik yetersiz araştırmaların, Sözleşmenin 2, 5 ve 13. maddelerini ihlal ettiği kabul edilmektedir. Hükümet, bütün özgürlükten mahrumiyet işlemlerinin yetkililerce tam olarak kaydedilmesine ve kaybolma iddialarının Sözleşmedeki yükümlülük lere uygun olarak etkili bir şekilde araştırılmasına yönelik talimatlar vermeyi ve tüm gerekli tedbirleri almayı taahhüt etmektedir.
Hükümet, bu ve benzeri davalarda Mahkemenin Türkiye ile ilgili kararlarının uygulanmasının Bakanlar Komitesi tarafından denetlenmesinin bahsedilen gelişmelerin sağlanması bakımından elverişli bir mekanizma sağladığını düşünmektedir. Bu amaçla, süreç içinde gerekli işbirliğine devam edilecektir.
5. Son olarak, Hükümet davayı, Sözleşmenin 43 § 1 maddesi uyarınca, nihai Mahkeme (Daire) kararından sonra Büyük Daireye götürmeyeceğini taahhüt eder."
Başvurucular, Hükümetin bu teklifini kabul ettiklerini ve kendilerinin de, davayı Büyük Daireye götürmeyeceklerini bildiren beyanlarını 25 Aralık 2001 tarihinde Mahkemeye bildirmişlerdir. Bunun üzerine Mahkeme, davanın kayıtlardan düşmesine 10 Temmuz 2001 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy