(Mülkiyet ve Etkili Başvuru Haklarının İhlali İddiaları)
Başvuru No: 31848/96
Karar Tarihi: 22 Mayıs 2001
Çeviren ve Özetleyen: Ömer YILMAZ, Komiser Yardımcısı, Polis Akademisi Başkanlığı
OLAYLAR
Dava, Türk vatandaşları olan Cemal Güven ve Nurhayat Güven'in (başvuru sahipleri) Türkiye Cumhuriyeti aleyhine İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesinin (Sözleşme) eski 25. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna (Komisyon) 12 Nisan 1996 tarihinde yapmış oldukları 31848/96 sayılı başvurudan kaynaklanmaktadır.
Başvuru sahipleri Muş İli Malazgirt İlçesinde yaşamaktadırlar. Kendi ifadelerine göre Cemal Güven 27 Mart 1994 günü köyün İhtiyar Meclisine seçilmiştir. Köy koruyucusu olmayı kabul eden A.E. bu yüzden muhtarlık seçimlerini kaybetmiştir. Bunun üzerine A.E. Cemal Güven'in de içinde bulunduğu İhtiyar Meclisi ile muhtarı PKK teröristlerine yardım ve yataklıkta bulundukları suçlamasıyla Malazgirt Jandarma Komutanlığına ihbar etmiştir, ihbarın akabinde yaklaşık 150 asker köye gelmişler ve ihtiyar meclisi üyeleri ile muhtarın evlerini kuşatmışlardır. Cemal Güven'in evinde yapılan aramada bir adet Kalaşnikov tüfek bulunmuştur. Daha sonra evdeki eşyalar tahrip edilmiş, başvuru sahiplerine ait 50.000.000 Türk Lirası ile kızlarının küpeleri, dört altın bileziği, iki kolyesi ve bir de 3 metre uzunluğundaki altın kolyesi askerler ve köy koruyucuları tarafından alınmıştır.
6 Nisan günü Cemal Güven gözaltına alınmış ve seçimleri PKK'nın yardımı ile kazanmakla suçlanmıştır. 8 Nisan günü mahkeme tarafından tutuklanmıştır.
Aynı gün Nurhayat Güven, Malazgirt Cumhuriyet Savcılığına yaşanan olaylarla ilgili şikayette bulunmuş eve döndüğünde ise köy koruyucuları tarafından bir ton arpa ve iki ton buğdayı gasp edilmiştir. Ertesi gün köy koruyucuları A.E. ve A.Ç. Nurhayat Güven'in evine gelmişler ve aileyi dışarıya çıkarttıktan sonra evi ateşe vermişlerdir. Daha sonra köy koruyucularının nezaretinde köy meydanına götürülmüşlerdir. Burada köy koruyucuları köylülere köy koruyucusu olmayı kabul etmeyenlerin evlerinin başvuru sahiplerinin evleri gibi yakılacağını söylemişlerdir. Köy halkı da bunu kabul etmeyince yaklaşık 100- 150 ev yakılmıştır. Cemal Güven ise 13 Temmuz 1994 günü serbest bırakılmıştır.
Hükümete göre ise, başvuru sahiplerinin 6 Mayıs tarihli başvuru ile harekete geçen görevliler köy koruyucuları Abdullah Büyükdağ ve Zilkif Polat hakkında ev yakma olayı ile ilgili olarak soruşturma başlatmışlardır. 9 Kasım 1994 günü Muş Başsavcısı sanıkların TCK'nun 370. maddesi uyarınca cezalandırılmaları talebiyle dava açmıştır. 8 Kasım 1995 tarihinde ise Mahkeme şahitlerin alınan ifadeleri ışığında delil yetersizliği sebebiyle beraat kararı vermiştir.
KARAR
Mahkeme 9 Şubat 2001 tarihinde sorumlu devletten aldığı dostane teklif önerisini başvuru sahiplerine iletmiş ve onların da kabul etmesiyle 22 Mayıs 2001 tarihinde dostane çözüm çerçevesinde sorumlu devletin başvuru sahiplerine maddi, manevi tazminat ve masraflar için oybirliğiyle, toplam 10.000 İngiliz Sterlini ödemesine karar vermiştir.
Bu kararın yorumu için Aygördü ve Diğerleri v. Türkiye kararının yorumuna bakınız.
Full & Egal Universal Law Academy