(AİHS. m. 3, 25, 38, 11 NOLU PROTOKOL) (765 S. K. m. 168, 169)
Başvuru No: 31865/96
Çeviren ve Özetleyen: Güven ALINCA, Başkomiser, Emniyet Genel Müdürlüğü
OLAYLAR
Davanın temelinde Türkiye Cumhuriyetine karşı verilen 318657/96 sayılı başvuru dilekçesi bulunmaktadır. Söz konusu Devletin uyruğuna tabi Bay Ö.Ö. ile Bay S.M.(Başvuru sahipleri) İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesinin eski 25. maddesi gereğince, 30 Ekim 1995 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna (Komisyon) başvurmuşlardır.
Başvuru sahipleri Mahkemede, Diyarbakır avukatlarından A. Altunkalem tarafından temsil edilmektedirler. Türk hükümeti (Hükümet) ise Mahkeme nezdinde her hangi bir temsilci ismi bildirmemiştir. Oturum Başkanı başvuru sahiplerinin isimlerinin gizli tutulması talebini kabul etmiştir (Tüzüğün 47&3. Maddesi).
Başvuru sahipleri sırasıyla 1962 ve 1974 doğumlu olup "Şanlıurfa'da ikamet etmektedirler. PKK'ya yardım ve yataklık ettikleri iddiasıyla, Ö.Ö. 21 Kasım ve S.M. 23 Kasım 1992 tarihlerinde polis tarafından göz altına alınmışlardır.
5 Aralık 1992 tarihinde Cumhuriyet Savcısı şahısların ifadelerini almış ve Şanlıurfa Devlet Hastanesinde muayene edilmeleri talimatım vermiştir. Doktor raporunda şahısların vücutlarında herhangi bir şiddet izine rastlanmadığı ifade edilmiştir.
Yine 5 Aralık 1992 günü başvuru sahipleri Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesine çıkarılmış burada tutuklanmalarına karar verilmiştir. 8 Aralık 1992 günü başvuru sahipleri, tutuklanmalarına sebep olan ifadelerinin kendilerine işkence altında zorla imzalatıldığını ve bu sebeple serbest bırakılmalarını talep etmişlerdir.
Başvuru sahipleri, talepleri üzerine 15 Aralık 1992 tarihinde Şanlıurfa Devlet Hastanesinde 8 doktorluk bir tabip heyetinin kontrolünden geçirilmiş ve her iki şahsın vücutlarının muhtelif yerlerinde yara ve morluklara rastlanmıştır.
8 Ocak 1993 tarihinde hazırlanan bir iddianameyle başvuru sahipleri hakkında Ceza Kanunun 168. ve 169. maddelerine istinaden Kamu ve Devlete karşı cürüm işleyebilecek silahlı çete oluşturmak suçlamasıyla kamu davası açılmıştır. 29 Mart 1993 tarihinde D.G.M. oturumunda başvuru sahipleri dinlenmiş; masum olduklarını, ifadelerinin işkence altında alındığını ve bunun 15 Aralık 1992 tarihli tıbbi raporda yer aldığını iddia etmişlerdir.
19 Aralık 1994 tarihinde Devlet Güvenlik Mahkemesi başvuru sahiplerini Ceza Kanununun 169. maddesine göre 3 yıl ve 9 ay hapis cezasına mahkum etmiştir.
2 Şubat 1995 tarihinde başvuru sahiplerinin temsilcisi temyize başvurarak Devlet Güvenlik Mahkemesinin müvekkillerine işkenceyle ifade imzalatıldığını dikkate almadığını vurgulayarak savunma haklarının engellendiğini ifade etmiştir. Bunun Üzerine 5 Ekim 1995 tarihinde Yargıtay kararı bozmuştur.
KARAR
Başvuru sahipleri Sözleşmenin 3. Maddesinin ihlal edilerek gözaltında kaldıkları süre içinde kötü muameleye tabi tutulduklarını iddia etmektedirler.
Dava, Sözleşmeye Ek 11 numaralı Protokolünün 5&2 maddesi uyarınca l Kasım 1998 tarihinde Mahkemeye sevk edilmiştir. 28 Mayıs 2002 tarihinde tarafların gözlemlerini derledikten sonra Mahkeme başvurunun kabul edilebilirliğini açıklamıştır.
10 Ekim 2002 tarihinde Mahkeme katibi, Sözleşmenin 38 & 1 b) maddesi uyarınca dostane çözüm önerisini taraflara götürmüştür. 3 ve 22 Ocak 2003 tarihlerinde başvuru sahibi ve Hükümet davanın dostane çözümünü kabul ettiklerini belirtir yazılı beyanlarını Mahkemeye sunmuşlardır.
Bunun üzerine Mahkeme 29 Nisan 2003 tarihinde sorumlu Devlet tarafından başvuru sahibine maddi manevi tazminat 30.000 Euro ödenmesine ve dosyanın Büyük Daireye gönderilmesine mahal olmadığına oybirliğiyle karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy