(Mülkiyet Hakkı İhlali İddiası)
Başvuru No: 33322/96
Karar Tarihi: 27 Haziran 2002
Çeviren ve Özetleyen: Yrd. Doç. Dr. Ümit KOCASAKAL, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Usul Hukuku Öğretim Üyesi
OLAYLAR
Davanın kökeninde, Mustafa İlhan Özdiler ve Ayşe Bakan'ın, AİHS'nin eski 25. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna 27 Ağustos 1996 tarihinde yapmış oldukları başvuru vardır.
Başvurunun amacı, Sözleşmenin 1 no.lu Protokolünün 1. maddesi karşısında davaya konu fiillerde davalı devletin kusurunun (ihlalinin) olup olmadığının tespitidir.
Başvurunun davalı devlete tebliğinden sonra, dava 11 no.lu Protokol'ün 5/2.maddesi uyarınca 1 Kasım 1998'de Mahkemeye aktarılmış, Mahkeme ise (1. Daire), tarafların beyanlarını aldıktan sonra 14 Aralık 1999 tarihinde bu davayı diğer 6 dava ile birleştirmiş ve kabul edilebilir bulmuştur, 1 Kasım 2001 tarihinde Mahkeme, dairelerinin yapılanmasını değiştirmiş (Mahkeme iç tüzüğü md 25/1) ve dava üçüncü Daireye gönderilmiştir.
Başvuru konusu olayda, 1991 ve 1992 yıllarında, İzmir'de başvuranlara ait iki arazi, bir otoyol yapımı için Karayolları Genel Müdürlüğünce (KGM) kamulaştırılmıştır. KGM tarafından belirlenen kamulaştırma bedelleri başvuru sahiplerine, kamulaştırma tarihinde ödenmiştir. Ödenen parayı yeterli bulmayan başvuru sahipleri, kamulaştırma bedelinin artırılması talebiyle İzmir Asliye Hukuk Mahkemesinde iki dava açmışlardır. 18 Haziran ve 25 Ağustos tarihli iki kararı ile Mahkeme, davaları yerinde bularak KGM'nü, senelik % 30 basit faiz ile her iki başvuru sahibine ek kamulaştırma bedeli ödemeye mahkum etmiştir. Kararlar 19 Ekim ve 18 Kasım 1991 tarihlerinde Yargıtay'ca onanarak kesinleşmiştir. KGM sözkonusu ek kamulaştırma bedellerini 18 ve 28 Şubat 1996'da, yani Yargıtay kararlarından yaklaşık dört yıl sonra başvuru sahiplerine ödemiştir.
KARAR
Mahkeme, 5 Kasım 2001 günü, Sözleşmenin 38/1 b maddesi uyarınca taraflara dostane çözüm önerisinde bulunmuştur.
23 Nisan 2002 tarihinde davalı Devlet, başvuru sahiplerine uğranılan zarara karşılık toplam 35.000 Amerikan Doları ödeneceğini (Özdiler için 15.000 ve Bakan için 20.000 USD olmak üzere), bunların Mahkemece verilecek kararı izleyen üç ay içinde başvuru sahiplerince belirlenecek bir hesaba dolar olarak yatırılacağını ve vergiden muaf olacağını belirterek dostane çözümü kabul etmiştir.
26 Kasım 2001 tarihinde Mahkemeye ulaştırdıkları beyanları ile başvuru sahipleri Devletin kendilerine toplam 35.000 USD ödemeyi önerdiğini, kendilerinin de bunu kabul ettiklerini belirterek dostane çözüm önerisini kabul etmişlerdir.
Mahkeme de Sözleşmenin 37/1. ve Mahkeme İç Tüzüğünün 62/3. maddeleri uyarınca başvurunun dostane çözüm ile sonuçlandırılmasına karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy