(Mülkiyet Hakkı İhlali İddiası)
Başvuru No: 35050/97
Karar Tarihi: 27 Haziran 2002
Çeviren ve Özetleyen: Yrd. Doç. Dr. Ümit KOCASAKAL, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Usul Hukuku Öğretim Üyesi
OLAYLAR
Davanın kökeninde, Osman Nuri Karabıyık, Eser Gülmüş, Fatma Apaydın, Nebahat Kör ve Selma İkbal Kör'ün, AİHS'nin eski 25. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna 12 Aralık 1996 tarihinde yapmış oldukları başvuru vardır.
Başvurunun amacı, Sözleşmenin 1 no.lu Protokolünün 1. maddesi karşısında davaya konu fiillerde davalı devletin kusurunun (ihlalinin) olup olmadığının tespitidir.
Başvurunun davalı devlete tebliğinden sonra, dava 11 no.lu Protokol'ün 5/2. maddesi uyarınca 1 Kasım 1998'de Mahkemeye aktarılmış, Mahkeme ise (1.Daire) tarafların beyanlarını aldıktan sonra, 14 Aralık 1999 tarihinde başvuruyu kabul edilebilir bulmuştur. 1 Kasım 2001 tarihinde Mahkeme dairelerinin yapılanmasını değiştirmiş (Mahkeme iç tüzüğü md 25/1) ve dava üçüncü Daireye gönderilmiştir.
Başvuru konusu olayda, 1990 yılında, İzmir'de başvuru sahiplerine ait beş arazi, çevreyolu yapımı amacıyla Karayolları Genel Müdürlüğünce (KGM) kamulaştırılmıştır. KGM tarafından belirlenen kamulaştırma bedelleri başvuranlara, kamulaştırma tarihinde ödenmiştir. Ödenen parayı yeterli bulmayan başvuru sahipleri, kamulaştırma bedelinin artırılması talebiyle İzmir Asliye Hukuk Mahkemesinde beş adet dava açmışlardır. 1990 ve 1991 yıllarında vermiş olduğu beş karar ile Mahkeme, davaları haklı bularak KGM'nü, senelik % 30 basit faiz ile başvuru sahiplerine ek kamulaştırma bedeli ödemeye mahkum etmiştir. Kararlar 16 Aralık 1991, 19 Mart 1992, 18 Mayıs 1992, 25 Mayıs 1992 ve 2 Haziran 1992 tarihlerinde Yargıtay'ca onanarak kesinleşmiştir. KGM sözkonusu ek kamulaştırma bedellerini 1996 yılı içinde yani Yargılayın onama kararlarından yaklaşık dört yıl sonra başvuru sahiplerine ödemiştir. Türkiye'de 1992-1996 yılları arasında enflasyonun tüketici fiyatlarına göre yıllık % 83.68 olduğu belirtilmiştir.
KARAR
3 Ekim 2001 günü, Mahkeme Kalem Müdürü Sözleşmenin 38/1 b maddesi uyarınca taraflara dostane çözüm önerisinde bulunmuştur.
23 Nisan 2002 tarihinde davalı Devlet, iki ayrı beyanı ile başvuru sahiplerine uğranılan maddi ve manevi zararlara karşılık toplam 153.750 Amerikan Doları ödeneceğini (iki kez), bunların Mahkemece verilecek Karan izleyen üç (ve altı) ay içinde başvuranlarca belirlenecek bir hesaba yatırılacağını ve vergiden muaf olacağını belirterek dostane çözümü kabul etmiştir.
5 Kasım 2001 tarihinde Mahkemeye ulaştırdıkları beyanları ile başvuru sahipleri Devletin kendilerine toplam 307.500 USD ödemeye hazır olduğunu ilettiğini ve kendilerinin de bunu kabul ettiklerini belirterek dostane çözüm önerisini kabul etmişlerdir. Mahkeme de Sözleşmenin 37/1. ve Mahkeme İç Tüzüğünün 62/3. maddeleri uyarınca başvurunun dostane çözüm ile sonuçlandırılmasına karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy