(Mülkiyet Hakkı İhlali İddiası)
Başvuru No: 35867/97
Karar Tarihi: 27 Haziran 2002
Çeviren ve Özetleyen: Yrd. Doç. Dr. Ümit KOCASAKAL, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Usul Hukuku Öğretim Üyesi
OLAYLAR
Davanın kökeninde, Emine Bayram, Mustafa Bayram ve Şükrü Bayram'ın, AİHS'nin eski 25. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna 28 Aralık 1996 tarihinde yapmış oldukları başvuru vardır.
Başvurunun amacı, Sözleşmenin 1 no.lu Protokolünün 1. maddesi karşısında davaya konu fiillerde davalı devletin kusurunun (ihlalinin) olup olmadığının tespitidir.
Başvurunun davalı devlete tebliğinden sonra, dava 11 no.lu Protokol'ün 5/2. maddesi uyarınca 1 Kasım 1998'de Mahkemeye aktarılmış, Mahkeme ise (1. Daire), tarafların beyanlarını aldıktan sonra 14 Aralık 1999 tarihinde bu davayı diğer 6 başvuru ile birleştirmiş ve kabul edilebilir bulmuştur. 1 Kasım 2001 tarihinde Mahkeme, dairelerinin yapılanmasını değiştirmiş (Mahkeme iç tüzüğü md 25/1) ve dava üçüncü daireye gönderilmiştir.
Başvuru konusu olayda, 1991 ve 1992 yıllarında, İzmir'de başvuru sahiplerine ait dört arazi, bir otoyol yapımı için Karayolları Genel Müdürlüğünce (KGM) kamulaştırılmıştır. KGM tarafından belirlenen kamulaştırma bedelleri başvuru sahiplerine, kamulaştırma tarihinde ödenmiştir. Ödenen parayı yeterli bulmayan başvuru sahipleri, kamulaştırma bedelinin artırılması talebiyle İzmir Asliye Hukuk Mahkemesinde dört adet dava açmışlardır. 1991 ve 1992 yıllarında vermiş olduğu dört karar ile Mahkeme, davaları haklı bularak KGM'nü, senelik % 30 basit faiz ile başvuru sahiplerine ek kamulaştırma bedeli ödemeye mahkum etmiştir. Kararlar 8 ve 18 Mayıs; 2 Haziran ve 27 Kasım 1992 tarihlerinde Yargıtay'ca onanarak kesinleşmiştir. KGM sözkonusu ek kamulaştırma bedellerini 1996 yılının Eylül ve Ekim aylarında yani Yargıtay kararlarından yaklaşık dört yıl sonra başvuru sahiplerine ödemiştir. Türkiye'de 1992-1996 yılları arasında enflasyonun tüketici fiyatlarına göre yıllık % 83.68 olduğu belirtilmiştir.
KARAR
5 Ekim 2001 günü, Mahkeme Kalem Müdürü Sözleşmenin 38/1 b maddesi uyarınca taraflara dostane çözüm önerisinde bulunmuştur.
23 Nisan 2002 tarihinde davalı Devlet, başvuru sahiplerine uğranılan zarara karşılık toplam 70.000 Amerikan Doları ödeneceğini, bunların Mahkemece verilecek kararı izleyen üç ay içinde başvuru sahiplerince belirlenecek bir hesaba yatırılacağını ve vergiden muaf olacağını belirterek dostane çözümü kabul etmiştir.
26 Kasım 2001 tarihinde Mahkemeye ulaştırdıkları beyanları ile başvuru sahipleri Devletin kendilerine toplam 70.000 USD ödemeye hazır olduğunu ilettiğini ve kendilerinin de bunu kabul ettiklerini belirterek dostane çözüm önerisini kabul etmişlerdir. Mahkeme de Sözleşmenin 37/1. ve Mahkeme İç Tüzüğünün 62/3. maddeleri uyarınca başvurunun dostane çözüm ile sonuçlandırılmasına karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy