(AİHS. m. 3, 4, 5, 14, 39, 43) (765 S. K. m. 168, 169)
Başvuru No: 37088/97
Çeviren ve Özetleyen: Güven Alınca, Komiser, Emniyet Genel Müdürlüğü
OLAYLAR
Başvuru sahipleri Bayan F.R. Göksungur ve G. Özkur sırasıyla 1972 ve 1974 doğumlu olup, olayların gerçekleştiği zamanda İstanbul'da ikamet etmekte olup, HADEP Partisi mensubu idiler.
31 Ekim 1996 tarihinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi bayan Göksungur'un evinde operasyon yapmışlar, illegal silahlı bir örgüt olan PKK ile ilişkilerinin olabileceği şüphesiyle bayan Göksungur, o anda evinde misafir olarak bulunan bayan Özkur'la birlikte tutuklanarak göz altına alınmışlardır.
1 Kasım 1996 tarihinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi, bayan Özkur ile birlikte bulunan bayan Göksungur'un evine operasyon düzenlemişlerdir. İllegal silahlı bir örgüt olan PKK ile ilişkilerinin olabileceği şüphesiyle bu iki bayan göz altına alınmışlardır.
5 Kasım 1996 günü davacılar Polise bazı itiraflarda bulunmuşlar ve 3 gün sonra Savcı önüne çıkmışlardır. Bunun üzerine Savcı sözkonusu şahıslan Adli Tıp Kurumuna sevk etmiştir. Düzenlenen Adli Tıp raporunda bayan Özkur'un sağ kolu üzerinde bir ekimoz tespit edildiği diğer davacının ise vücudunda herhangi bir iz bulunmadığı ibareleri yer almıştır.
Devamında başvuru sahipleri 8 Kasım 1996 günü DGM yedek hâkimi önüne çıkarıldılar. Yedek Hâkim, şahısların muhakemeleri sonuçlanana kadar tutuklu olarak yargılanmalarına karar vermiş, ve bu karar karşısında yapılan itiraz ise reddedilmiştir.
25 Mart 1997 günü Bayan Göksungur'un avukatı, müvekkiline yapılan suçlamanın temelsiz olduğunu savunarak müvekkilinin şartlı tahliyesini talep etmiştir. Ertesi gün talebi değerlendiren yedek hâkim, isnat edilen suçun karakteristiği ve delillerin durumunu göz önünde bulundurarak davacıyı serbest bırakmıştır.
6 Mayıs 1997 günü, Savcı başvuru sahiplerini PKK'ya üye olmak ve yardımda bulunmakla suçlamıştır. Bu suçlama için ise TCK'nun 168 ve 169. Maddeleri dermayan edilmiştir.
16 Temmuz 1997 günü Mahkeme oturumunda, davanın esasını inceleyen Hâkimlerin huzurunda, başvuru sahipleri kendilerine isnat edilen suçlamaları reddetmişlerdir. Başvuru sahipleri, polis gözetimindeyken verdikleri ifadelerin zor ve baskıyla söylettirildiğinden Hâkim önünde bunları inkar etmişlerdir. Ayrıca Mahkeme esnasında serbest bırakılmalarını talep etmişleri, DGM ise bu talebi kabul etmiştir.
27 Şubat 1998 tarihli bir kararla davalılar delil yetersizliğinden suçsuz bulunmuşlardır. Bu karar üzerine iddia temyize götürülmüştür.
Söz konusu muhakeme bugün itibariyle halen beklemede olup bayan Göksungur ise sığınmacı olarak Almanya'da bulunmaktadır.
KARAR
Bunun üzerine başvuru sahipleri, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Bayan Gönül Özkur ve Fatma Reyhan Göksungur İnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleşmesinin 3, 5/3, 4 ve 14. Maddelerinin ihlali iddiası ile 7 Mayıs 1997 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna başvurmuşlardır.
17 Ocak 2003 tarihinde Mahkeme, sorumlu Devlet'ten aldığı açıklamada Türk Hükümeti karşılık beklemeksizin başvuru sahibine yukarıda bahsedilen davaya istinaden dostane çözüm kuralları çerçevesinde toplam 16.500 Euro ödemeyi önermiştir. Tüm muhtemel vergilerden arındırılmış bu rakam, davadan kaynaklanan tüm harcamaları kapsayacak şekilde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 39. Maddesi kapsamında, Mahkemenin kararından itibaren 3 ay içerisinde, başvuru sahibinin ya da kanuni temsilcisinin bildireceği bir banka hesabına ödeneceği belirtilmiştir. Bu ödeme davanın nihayete ermesini de gerektirecektir. Bununla birlikte, Hükümet, davayı Sözleşmenin 43/1. Maddesi gereğince, Mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra, Büyük Daireye götürmeyeceğini taahhüt etmiştir. Başvuru sahibi de bu öneriyi kabul ettiğini bildirir yazıyı Mahkemeye göndermiştir.
Sonuç olarak Mahkeme, 4 Mart 2003 tarihinde sorumlu Hükümetin başvuru sahibine dostane çözüm çerçevesinde 16.500 Euro ödemesine ve başvurunun listeden çıkartılmasına karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy