(Başvuru no: 53909/00)
DOSTANE ÇÖZÜM KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ
STRASBOURG
20 Eylül 2005
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (53909/00) başvuru no'lu davanın nedeni bu ülke vatandaşları Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir Güzel'in (başvuranlar) Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna 31 Temmuz 1998 tarihlerinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan eski 25. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.
İlk iki başvuran Diyarbakır barosu avukatı olan üçüncü avukat tarafından temsil edilmektedirler.
OLAYLAR
Başvuranlar sırasıyla 1956, 1953 ve 1968 doğumludurlar ve Diyarbakır'da ikamet etmektedirler. Olayların meydana geldiği dönemde Aydın ve Samancı Demokrasi Barış Partisi'nin (DBP) Diyarbakır İl Örgütü sekreteri ve sorumlusuydular. Güzel, Partinin Yönetim Kurulu üyesiydi.
1 Haziran 1998 tarihinde Parti Yönetim Kurulu, Kırşehir, Malatya, Elazığ, Bingöl, Van, Muş, Bitlis, Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Adana ve Konya illerini kapsayan ve Parti Başkanı Refik Karakoç'un halkla ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan sivil toplum örgütleri ile buluşmasını öngören bir gezi düzenlenmesini kararlaştırmıştır.
Partinin Genel Sekreteri gezi programını bu illerin valilerine ve DBP'nin yerel şube başkanlarına bildirmiştir.
5 Haziran 1998 tarihinde Partinin Diyarbakır İl Örgütü geziye katılanlar için bir karşılama töreni yapmayı kararlaştırmış ve 9 Haziran 1998 tarihinde Diyarbakır Valiliği'ne bu yönde bir dilekçe verilmiştir.
,
Aynı tarihte Kırşehir iline girerken bir çok engelle karşılaşan parti heyeti, kimseyle görüşemeden burayı terk etmek zorunda kalmıştır. Bitlis iline girişte de yerel halkın ve güvenlik güçlerinin düşmanlığıyla karşılaşan parti heyetinin bu şehre girişi güvenlik güçlerince engellenmiştir. Heyet, Valiliğin şehre giriş yasağı getiren yazılı emrini, bu yönde talepte bulunmalarına karşın, elde edememiş ve güzergahı değiştirmek zorunda kalmıştır. Bundan sonra DBP diğer şehirlerde de aynı zorluklarla karşılaşmıştır.
Ayrıca Olağanüstü Hal Bölge Valiliği, DBP Diyarbakır İl Örgütü tarafından yapılan karşılama töreni isteğini, 2935 sayılı Kanunun 11. maddesinin (k) bendi uyarınca reddetmiştir.
10 Haziran 1998 tarihinde DBP Diyarbakır İl Örgütü, amaçlarının Olağanüstü Hal Bölge Valiliği'nin iddia ettiği gibi bir "barış yürüyüşü" yapmak değil, sadece karşılama töreni tertip etmek olduğunu belirten yeni bir dilekçe daha vermiştir.
11 Haziran 1998 tarihinde Olağanüstü Hal Bölge Valiliği verdiği yasaklama kararını yinelemiş ve kararını DBP Bölge Sekreterliği'ne bildirmiştir.
DBP, 11, 12 ve 13 Haziran 1998 tarihli basın açıklamalarıyla aleyhinde alınan yasaklama kararını protesto etmiştir.
HUKUK AÇISINDAN
10 Mayıs 2005 tarihinde başvuranların temsilcisinin beyanı AİHM'ye sunulmuştur.
"1. Başvuranların temsilcisi olarak Türk Hükümeti'nin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere ex gratia başvuranlar Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir Güzel'in her birine maddi zarar olarak 2.000 (iki bin) Euro, masraf ve harcamalar için başvuranlara toplam 2.000 (iki bin) Euro olmak üzere toplam 8.000 (sekiz bin) Euro tutarında ödeme yapmayı teklif ettiğini bildiririm.
2. Bu tutar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 39. maddesi uyarınca kararın bildirilmesini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir.
3. Başvuranlar yapılan teklifi kabul ettiklerini ve Türkiye Cumhuriyeti aleyhindeki başvuruyla ilgili tüm şikayetlerinden vazgeçtiklerini bildirirler. Davanın nihai sonuca ulaştığını beyan ederler.
4. Mevcut beyan dostane çözüm çerçevesinde Hükümet ve başvuranlar tarafından imzalanmıştır.
5. Ayrıca, Sözleşme'nin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye götürülmeyeceğini taahhüt ederler."
6 Temmuz 2005 tarihinde Hükümetin beyanı AİHM'ye sunulmuştur.
"1. Türk Hükümeti'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere ex gratia başvuranlar Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir Güzel'in her birine maddi zarar olarak 2.000 (iki bin) Euro, masraf ve harcamalar için başvuranlara toplam 2.000 (iki bin) Euro olmak üzere toplam 8.000 (sekiz bin) Euro tutarında ödeme yapmayı teklif ettiğini beyan ederim.
2. Hükümet 10 Temmuz 1987 tarihinde yürürlüğe giren ve birçok bölgede Olağanüstü Halin uygulanmasını öngören 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 Kasım 2002 tarihinde ilgili bölgelerde yürürlükten kaldırıldığını hatırlatmaktadır.
3. Bu tutar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 39. maddesi uyarınca kararın bildirilmesini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir. Bu ödeme davanın nihai sonucunu oluşturacaktır.
4. Hükümet ayrıca, Sözleşme'nin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye götürülmeyeceğini taahhüt eder.
AİHM, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane anlaşmayı dikkate almakta (Sözleşme'nin 39. Maddesi) ve bu anlaşmanın, Sözleşme ve eki Protokollerde tanımlanan İnsan Haklarına saygı ilkesine uygun olduğuna kanaat getirmektedir (Sözleşme'nin 37 § 1 ve İçtüzüğün 62 § 3 Maddeleri).
Dolayısıyla dava kayıtlardan düşürülmelidir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
1. Davanın, kayıtlardan düşürülmesine karar vermiş;
2. Ve tarafların davanın Büyük Dairede tekrar görüşülmesini talep etmeyeceklerine ilişkin taahhütlerini dikkate almıştır.
İşbu karar, 20 Eylül 2005 tarihinde, İçtüzüğün 77 §§ 2. ve 3. fıkralarına uygun bir biçimde Fransızca verilmiş ve yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy