(AİHS m. 34, 37, 39, 43) (765 S. K. m. 312) (3713 S. K. m. 8) (647 S. K. m. 6)
(Başvuru no: 57175/00)
Kararın Özeti
(Dostane Çözüm)
13 Temmuz 2006
İşbu karar nihai olup, şekli düzeltmelere tabi tutulabilir.
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine yapılan (57175/00) nolu başvurunun nedeni bu ülke vatandaşı Ender İmrekin (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine 8 Mart 2000 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.
Başvuran Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde İstanbul barosu avukatlarından K.T. Sürek tarafından temsil edilmektedir.
OLAYLAR
Başvuran 1961 doğumlu olup, Malatyada ikamet etmektedir.
Emeğin Partisi Elazığ İl Başkanlığı 19 Nisan 1998 tarihinde bu ilde bir toplantı düzenlemiş, başvuran partinin komite başkanı olarak burada bir konuşma yapmıştır.
2 Mart 1999 tarihinde Malatya Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) Cumhuriyet Savcısı başvuranı ırk ve bölge ayrımına dayalı olarak halkı kin ve düşmanlığa tahrik etme suçu ile itham etmiş ve TCKnın 312 § 2. ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 8 § 1. maddelerine dayalı olarak mahkumiyetini talep etmiştir.
28 Eylül 1999da başvuran yazılı savunmasını sunmuş ve hakkında yapılan suçlamaları reddederek konuşmasının kabul edilebilir sınırlar dahilinde olduğunu ileri sürmüştür.
Aynı gün üç sivil hakimden oluşan DGM heyeti başvuranı bölücülük propagandası yapma suçundan serbest bırakmış, kine ve düşmanlığa tahrik etme ithamından suçlu bulmuş ve TCKnın 312 § 2. maddesine dayalı olarak başvuranı bir yıl hapis ve 1.520.000 T.L. (yaklaşık 3 Euro) para cezasına çarptırmıştır. 647 sayılı Kanunun 6. maddesinin uygulanmasına istinaden verilen ceza ertelenmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının görüşünün alınmasının ardından 1 Aralık 1999 tarihinde Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
HUKUKA DAİR
AİHM, 29 Mayıs 2006 tarihinde Hükümetin beyanını almıştır:
«Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvurunun dostane çözüme kavuşturulması bakımından başvuran Ender İmreke karşılıksız 3.500 (üç bin beş yüz) Euro tutarında ödeme yapmayı önermektedir.
Bu miktar maddi, manevi her türlü tazminat ile masraf ve harcamaları kapsamakta olup tüm vergilerden muaf olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin AİHSnin 39. maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakip üç ay içinde başvuran veya temsilcisi tarafından belirtilen bir banka hesabına ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.TL.ye çevrilmek suretiyle ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar geçecek süre için Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır. Bu ödeme davanın nihai halini oluşturacaktır.
Hükümet ayrıca, AİHSnin 43 § 1. maddesi gereğince kararın Büyük Daireye götürülmesini talep etmeyeceğini taahhüt etmektedir.»
AİHM, 20 Nisan 2006 tarihinde başvuranın temsilcisi tarafından imzalanan beyanı almıştır:
Başvuranın temsilcisi olarak Türk Hükümetinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere başvuran Ender İmreke karşılıksız 3.500 (üç bin beş yüz) Euro tutarında ödeme yapmayı teklif ettiğini not ederim.
Bu miktar maddi, manevi her türlü tazminat ile masraf ve harcamaları kapsamakta olup tüm vergilerden muaf olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin AİHSnin 39. maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakip üç ay içinde başvuran veya temsilcisi tarafından belirtilen bir banka hesabına ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.TL.ye çevrilmek suretiyle ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar geçecek süre için Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır.
Başvuran yapılan teklifi kabul etmekte ve Türkiye Cumhuriyeti aleyhindeki başvuruyla ilgili tüm şikayetlerden vazgeçmektedir. Başvuran, davanın nihai sonuca ulaştığını beyan etmektedir.
Mevcut beyan dostane çözüm çerçevesinde Hükümet ile başvuran arasında imzalanmıştır.
Başvuran ayrıca kararın bildirilmesinin ardından AİHSnin 43 § 1. maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye götürülmeyeceğini beyan eder.
Mahkeme, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane çözüm antlaşmasını dikkate almakta (AİHSnin 39. maddesi) ve bu antlaşmanın, Sözleşme ve eki Protokollerde tanımlanan İnsan Haklarına saygı ilkesine uygun olduğuna kanaat getirmektedir (Sözleşmenin 37 § 1 in fine ve İçtüzüğün 62 § 3. maddeleri).
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,
1.Davanın, kayıttan düşürülmesine karar vermiş,
2.Tarafların davanın Büyük Dairede tekrar görüşülmesini talep etmeyeceklerine ilişkin taahhütlerini dikkate almıştır.
İşbu karar, 13 Temmuz 2006 tarihinde, İçtüzüğün 77 §§ 2. ve 3. fıkralarına uygun olarak
Fransızca verilmiş ve yazılı olarak tebliğ edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy