Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi .A.İ.H.M. 2000/62226 Esas 2006/ Karar

(AİHS m. 6, 35, 44)

(Başvuru No: 62226/00)

Strazburg

21 Şubat 2006

OLAYLAR

Başvuran, 5 Ocak 1999 tarihinde İstanbul Terörle Mücadele polisleri tarafından yakalanarak gözaltına alınmış, daha sonra İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi Terörle Mücadele Şubesi’ne gönderilmiştir.

8 Ocak 1999 tarihinde İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) yetkili hakimi karşısına çıkarılan başvuran, sorgulaması sırasında vermiş olduğu ifadeleri doğrulamış ve PKK bünyesinde 1991 yılından bu yana sürdürdüğü silahlı faaliyetleri ve adam öldürme eylemleri hakkında bilgiler vermiştir. Başvuran aynı zamanda gözaltında baskı görmediğini belirtmiştir.

Cumhuriyet Savcısı, 13 Ocak 1999 tarihinde başvuranı ulusal toprak bütünlüğünü bozmaya yönelik silahlı eylemlerde bulunma suçu ile itham etmiş ve TCK’nın 125. ve 36. maddeleri uyarınca başvuranın mahkumiyetini talep etmiştir.

TBMM, 18 Haziran 1999 tarihinde Anayasa’nın 143. maddesinde değişikliğe giderek DGM’lerdeki askeri hakimin varlığına son vermiştir. Bu değişikliğin ardından, 22 Haziran 1999 tarihinde DGM’de askeri hakim olmaksızın başvuranın davası esastan incelenmiştir.

Üç sivil üyeden oluşan DGM heyeti 12 Ağustos 1999 tarihinde, bölücülük eylemleri yaptığı gerekçesiyle TCK’nın 125. maddesi uyarınca başvuranı müebbet ağır hapis cezasına çarptırmıştır.

Başvuran 17 Ağustos 1999 tarihinde temyize gitmiştir.

Yargıtay bu talebi reddetmiş ve 13 Aralık 1999 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.

HUKUK AÇISINDAN

I. AİHS’NİN 6 § 1. MADDESİ’NİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

1. Kabuledilebilirlik hakkında

AİHM, yapılan şikayetin AİHS’nin 35 § 3. maddesi uyarınca dayanaktan yoksun olmadığı ve kabuledilemez bulunması için hiçbir gerekçenin olmadığı tespitinde bulunmaktadır. O halde başvuru kabuledilebilir bulunmalıdır.

2. Esas hakkında

Başvuran, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın görüşüne hiçbir zaman yanıt verememesi nedeniyle Yargıtay önündeki süreçte vicahilik ve silahların eşitliği ilkesinin ihlal edildiğini savunmaktadır.

AİHM, başvuranınkine benzer bir şikayetin daha önce incelendiğini ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın görüşünün tebliğ edilmemesi ve bunlara yazılı olarak yanıt verilmesinin olanaksız olmasını doğrular görüşlerin bulunmadığını dikkate aldığında AİHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varıldığını kaydetmektedir (Bkz. Göç kararı, § 55, ve Abdullah Aydın-Türkiye kararı, (no2), no: 63739/00, § 30, 10 Kasım 2005).

AİHM, mevcut başvuruyu incelemiş ve Hükümetin davanın seyrini farklı sonuçlandıracak hiçbir tespiti ve delili sunmadığına itibar etmiştir.

Bu nedenle, AİHS’nin 6 § 1. maddesi bu açıdan ihlal edilmiştir.

II. AİHS’NİN 41. MADDESİ’NİN UYGULANMASI

A. Tazminat

Başvuran, 2.000 Euro’ya denk düşen manevi zararının tazmin edilmesini talep etmektedir.

Hükümet, bu miktarlara karşı çıkmıştır.

Benzer davalarda tespit edilen yerleşik içtihada göre AİHM, AİHS’nin ihlal edildiği tespitinin başvuran açısından manevi bir tazmin için yeterli olduğuna itibar etmektedir (Bkz. Reinhardt ve Slimane-Kaid-Fransa kararı, 31 Mart 1998, 1998-II, s. 668).

B. Masraf ve harcamalar

Başvuran, AİHM nezdinde yapmış olduğu yargı giderleri için 2.500 Euro talep etmektedir. Başvuran bu yönde hiçbir kanıtlayıcı belge sunmamıştır.

AİHM, 41. madde uyarınca hakkaniyete uygun olarak başvurana masraf ve harcamalar için 1.000 Euro ödenmesini kararlaştırmıştır.

C. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3 puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,

1. Başvurunun kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna;

2. AİHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. a) AİHS’nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümetin başvurana;

i. masraf ve harcamalar için 1.000 (bin) Euro ödemesine;

ii. belirtilen miktarın her türlü vergiden muaf tutulmasına;

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizin uygulanmasına;

4. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3. maddelerine uygun olarak 21 Şubat 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.
(¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy