Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi .A.İ.H.M. 2001/73652 Esas 2007/ Karar

(AİHS m.14, 29, 34, 35, 41, 44, 1 NOLU PROTOKOL)

(Başvuru No: 73652/01)

Hüküm

STRAZBURG

20 Kasım 2007

İşbu karar Sözleşmenin 44. maddesinin 2. fıkrasına göre kesinleşecek olup, düzeltmelere tabi tutulması olasıdır.

23 Ekim 2007 tarihinde yapılan müzakerede aşağıdaki hususlar tartışıldı ve karara bağlandı.

USUL

Bu dava Bay Andrew Anderson (“Başvurucu”) tarafından 31 Mayıs 2001 tarihinde yaptığı ve Sözleşmenin 34. maddesi çerçevesinde Birleşik Krallığın kabul ettiği haktan doğan başvurudan kaynaklanmaktadır.

Başvurucu Mahkemede kendisini temsil ettirmemiştir. Hükümet ise kendisini görevli Bay C. Whomersley tarafından temsil ettirmiştir.

Başvurucu, kendisine ödenmesi gereken Dulluk Mahrumiyet Nafakası’nın (“WBA”) ödenmesi talebinin Birleşik Krallık yetkililerince reddedildiğini, bunun da Sözleşmenin 14. maddesi ve 1. Protokol’ün 1. maddesine aykırı olduğundan yakınmaktadır.

15 Ekim 2002 tarihinde Mahkeme; başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemezliğine karar vermişti. Bu kere Mahkeme, Sözleşmenin 29. maddesinin 3. fıkrasına göre de başvurunun kabul edilebilirlik ve esas açısından incelenmesine karar verdi.

OLAYLAR

I. Davanın Koşulları

Başvurucu 1923’te doğmuş ve Penrith’de yaşamaktadır.

Karısının 22 Aralık 1994’te ölümünden sonra, kendisi 22 Ocak 2001 tarihinde Kamu Gelirler İdaresi’nden (“IR”) nafaka benzeri haklarını, yani WBA, talep etmiştir. IR, konuya ilişkin olarak 22 Şubat 2001’de verdiği cevapta Başvurucu’nun bu talep için yeterli şartları taşımadığı, yani kadın olmadığı, gerekçesi ile reddetti. Başvurucu ise bu karar için yasa yollarına kesinlikle reddedileceği düşüncesi ve kanısı ile başvurmadı.

II. İlgili İç Hukuk

Konuya ilişkin iç hukuk ve uygulaması, Mahkemenin 63684/00, 63475/00, 63484/00, 63468/00 başvuru numaralı ve 26 Mart 2007 tarihli “Hobbs, Richard,Walsh ve Geen-Birleşik Krallık Davası”nda anlatılmıştır.

HUKUK AÇISINDAN

I. Sözleşmenin 14. Maddesi ve 1. Protokol’ün 1. Maddesine Aykırılık

Başvurucu, Hükümetin talep ettiği WBA hakkını yerine getirmediğini ve böylece Sözleşmenin 14. maddesi ve 1. Protokol’ün 1. Maddesini ihlal ettiğinden yakınmaktadır.

A. Kabul edilebilirlik

Mahkeme; başvurunun Sözleşmenin 35. maddesinin 3. Fıkrası çerçevesinde “açıkça dayanaktan yoksun” olmadığını kaydeder. Öbür yandan talepte “kabul edilemez” başka hiçbir konu bulunamamıştır. Bu nedenle talep kabul edilebilir bulunmuştur.

B. Esas Hakkında

Mahkeme daha önce verdiği (Hobbs, Richard,Walsh ve Geen-Birleşik Krallık Davası) kararlarında olduğu gibi, Sözleşmenin 14. maddesi ve 1. Protokol’ün 1. Maddesine aykırılık görmüştür.

Mahkeme, Hükümetin kayda değer bir sonuç doğuracak herhangi bir olay ve delili de davada sunamadığı anlaşılmıştır. Mahkeme; WBA’dan yararlanma konusunda kadın ve erkeğe ayrı davranılmasının hiçbir objektif ve makul gerekçeye dayanmadığını, başvurucunun mağdur olduğunu göz önünde tutmaktadır. (Bkz: Hobbs, 53. p)

Bu nedenle, Sözleşmenin 14. maddesi ve 1. Protokol’ün 1. Maddesine aykırılık vardır.

II. Sözleşme’nin 41. Maddesinin Uygulanması Hakkında

Sözleşmenin 41. Maddesi “Mahkeme işbu Sözleşme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleşmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder” şeklindedir.

A. Tazminat

Başvurucu masraflar ve harcamalar dâhil olmak üzere maddi tazminat talep etmektedir.

Hükümet bu talebe Mahkeme İçtihatlarını dayanak göstererek itiraz etmektedir.

İlgili kararlarında belirttiği üzere; talebe ilişkin indirim veya yükseltme yaparak muamele eşitliğinin ortadan kaldırılması yönünde bir sonuca ulaşılamadı.

Dolayısı ile talep edilen maddi tazminat hakkına bir neden olmadığına karar verildi. Bu konuda Mahkeme karar vermeye gerek görmedi

B. Masraflar ve Harç

Başvurucu herhangi bir masraf ve harcamada bulunmadığını belirtti.

Bu Nedenlerle Mahkeme, Oybirliğiyle;

Başvurunun geri kalan kısmının kabul edilebilir olduğuna;

WBA hakkında yapılan başvurunun reddinin Sözleşmenin 14. maddesi ve 1. Protokolün 1. Maddesine aykırılık teşkil ettiği,

Geriye kalan taleplerin reddine,

Karar verilmiştir.

Karar İngilizce olarak hazırlanmış olup, iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkrasına uygun olarak 20 Kasım 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiştir. (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy