(AİHS m. 6, 29)
(Başvuru no: 7904/02)
Kararın Özeti
(Dostane Çözüm)
11 Eylül 2007
OLAYLAR
Türk vatandaşı olan başvuran, Turan Talay, 1955 yılı doğumludur ve İzmir'de ikamet etmektedir. Başvuran, AHİM önünde İstanbul Barosu avukatlarından E. Çıtak tarafından temsil edilmektedir.
Tarafların anlattığı şekilde dava olayları şu şekilde özetlenebilir:
1. Başvuranın yakalanması ve gözaltına alınması
13 Nisan 1995 tarihinde, polis tarafından gerçekleştirilen kimlik kontrolü sırasında, üzerinde silah, yasadışı belgeler ve yasadışı bir örgüt olan TKP-ML/TIKKO'nun toplantı tutanaklarının bulunmasından dolayı başvuran ve diğer iki kişi yakalanmış ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi'nde gözaltına alınmıştır.
17 Nisan 1995 tarihine kadar sorgulanan başvuran, yasadışı örgüt mensubu olduğunu kabul ettiği ifadesini imzalamıştır.
20 Nisan 1995 tarihinde, başvuran, Erzincan Devlet Güvenlik Mahkemesi önünde ifadesini baskı altında imzaladığı gerekçesi ile ifadesini reddetmiştir. Başvuran, İstanbul ve Erzincan Emniyet Müdürlüklerinde işkenceye maruz kaldığını ileri sürmüştür.
21 Nisan 1995 tarihinde, başvuran, kendisini dinledikten sonra tutuklu yargılanmasına karar veren Devlet Güvenlik Mahkemesi hakimi karşısına çıkarılmıştır. Hakim karşısında başvuran, 17 Nisan 1995 tarihli ifadesini reddetmiştir.
Dosyada bulunan başvuranla ilgili sağlık raporlarından, başvuranın vücudunda hiçbir darp ve yara izine rastlanılmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
2. Başvuran aleyhinde yürütülen cezai yargılama
17 Ağustos 1995 tarihinde, Savcı, başvuran ve diğer dokuz sanığı yasadışı silahlı örgüt mensubu olma ve sözkonusu örgüte yardımda bulunma suçlarıyla suçlamıştır. Bu durumda, Türk Ceza Kanunu'nun 146, 168 ve 169. maddelerinin ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 5. maddesinin uygulanması gerekir.
12 Kasım 1999 tarihinde, Devlet Güvenlik Mahkemesi, başvuranı yasadışı örgüte üye olmaktan suçlu bulup on iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırmıştır. Bir temyiz başvurusunun ve yeni bir yargılamanın ardından başvuran, on sekiz yıl dokuz ay hapis cezasına mahkum edilmiştir.
18 Haziran 2001 tarihinde, Yargıtay bu kararı onamıştır.
ŞİKAYETLER
Başvuran, AİHS'nin 6§ §1, 3. maddesinin b) bendi ve 3. maddesinin d) bendinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
HUKUK AÇISINDAN
AİHM, Hükümet'ten izleyen beyanı almıştır:
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvurunun dostane çözüme kavuşturulması bakımından başvuran Turan Talay'a karşılıksız olarak 3.500 Euro(üç bin beş yüz Euro) tutarında ödeme yapmayı önermektedir.
Bu miktar maddi, manevi her türlü tazminat ile masraf ve harcamaları kapsamakta olup tüm vergilerden muaf olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin AİHS'nin 37§1 maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakip üç ay içinde ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.' ye çevrilmek suretiyle ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar geçecek süre için Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır. Bu tutarın ödenmesi, davanın nihai çözüme kavuşturulmasını teşkil edecektir."
AİHM, başvuran taraf tarafından imzalanan izleyen beyanı almıştır:
" Başvuran Turan Talay'ın temsilcisi Engül Çıtak olarak, Türk Hükümeti'nin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere başvuran Turan Talay'a karşılıksız olarak 3.500 Euro ( üç bin beş yüz Euro) tutarında ödeme yapmayı teklif ettiğini not ederim.
Bu miktar maddi, manevi her türlü tazminat ile masraf ve harcamaları kapsamakta olup tüm vergilerden muaf olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin AİHS'nin 37§1 maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakip üç ay içinde ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.' ye çevrilmek suretiyle ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar geçecek süre için Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır.
Yapılan bu teklifi kabul etmekte ve Türkiye Cumhuriyeti aleyhindeki başvuruyla ilgili tüm şikayetlerden vazgeçmekteyim. Davanın nihai sonuca ulaştığını beyan etmekteyim."
AİHM, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane çözümü dikkate almakta ve bu çözümün Sözleşme eki ve Protokollerde tanımlanan İnsan Haklarına saygı ilkesine uygun olduğuna kanaat getirmektedir. Sonuç olarak, AİHS'nin 29§3. maddesinin uygulanmasına son verilmesi ve davanın kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelere dayalı olarak, AİHM, oybirliğiyle, Davanın kayıttan düşürülmesine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy