(AİHS m. 29, 35, 1 NOLU EK PROTOKOL m. 1)
(Başvuru no:12471/03)
KABULEDİLEBİLİRLİK KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ
13 Kasım 2007
OLAYLAR
Türk vatandaşı olan başvuranlar, Mehmet Sadık Birtane, Hayrettin Birtane, Alaaddin Birtane, Hediye Sümer ve Remziye Küçük ve sırasıyla 1951, 1970, 1940, 1940 ve 1930 doğumlulardır ve Diyarbakır'da ikamet etmektedirler. Başvuranlar, AİHM önünde Diyarbakır Barosu avukatlarından C. Aydın, M. Kılavuz ve A. Akat tarafından temsil edilmektedir.
Davanın koşulları
Tarafların anlattığı şekliyle dava olayları şu şekilde özetlenebilir:
1999 yılında, Batman barajının yapımı çerçevesinde, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı (idare), başvuranlara ait iki taşınmazı kamulaştırmıştır.
İdareye bağlı bir bilirkişi komisyonu, sözkonusu taşınmazların değerini belirlemiş ve mülkün devrinin gerçekleştiği tarihte başvuranlara kamulaştırma bedelleri ödenmiştir.
Ödenen tutarda anlaşmazlık doğması üzerine başvuranlar, taşınmazların her biri için Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi'nde bedel artırım davası açmışlardır.
Mahkeme, başvuranları kısmen haklı bulmuş ve idareyi, başvuranlara ek kamulaştırma bedeli ödemeye mahkum etmiştir.
Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
İdare, kamulaştırma bedellerini ödemiştir.
Dosyada bulunan belgelerin içeriğine göre, başvuranlar, idare hakkında cebri icra işlemi başlatmışlardır. Sözkonusu yargılamaların bitiminde, İcra Müdürlüğü'nün hesabı ve borçların ödenmesi temelinde İdare, ek bedelleri de ödemiştir. Bu ödemelere ilişkin ayrıntılar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
PARSEL NO GECİKME FAİZİ BAŞLANGIÇ TARİHİ YARGITAY KARAR TARİHİ EK
KAMULAŞTIRMA BEDELİ (TL) ÖDEME TARİHİ ÖDEME TUTARI (TL ve YTL)
n°206
Mehmet
Sadık,
Hayrettin ve
Alaaddin
BIRTANE 7.4.1999 8.10.2001 48 265 638 000 (45 550 Euro) 30.9.2002
Ve 27.10.2004 146 614 510 000 (91 200 Euro). Ve 18 665 YTL (11 600 Euro)
n°788 Hediye SÜMER ve Remziye KÜÇÜK 28.2.2000 24.9.2001 57 540 414 000 (63 650 Euro) 30.9.2002 ve 15.07.2005 150 975 070 000 (93 900 Euro). ve 21 831YTL (11 500 Euro)
HUKUK
1 Nolu Ek Protokol'ün 1. maddesine atıfta bulunarak, başvuranlar, Devlet tarafından ek kamulaştırma bedelinin gecikmeli olarak ödenmesinden ve gecikme faizi oranının yetersizliğinden şikayetçilerdir.
AİHM'nin Akkuş kararında benimsenen hesaplama yöntemine atıfta bulunarak Hükümet, başvuranların zararlarının tamamının idare tarafından tanzim edildiğini savunmaktadır.
AİHM, dosyada bulunan unsurların tamamını incelediğinde, Yargıtay kararından yaklaşık bir yıl sonra idarenin başvuranların alacaklarını ödemesi ile mahkeme kararlarını yerine getirdiğini gözlemlemektedir. İdare tarafından yapılan ödemedeki gecikmenin başvuranları maddi bir zarara uğratıp uğratmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
Bu noktada, başvuranlara gerçekten yapılmış ödeme tutarı ile ödeme tutarı gecikme dönemindeki paranın değer kaybı dikkate alınarak belirlenseydi başvuranların ellerine geçecek miktar arasındaki farkın göz önüne alınması gerekmektedir (sözü edilen Akkuş).
Bu bağlamda, AIHM, hesaplama yönteminin Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan ayrıntılı fiyat endeksi listesinde belirtilen Türkiye'deki enflasyon sonuçlarını dikkate aldığını hatırlatmaktadır.
Sözkonusu hesaplama yöntemi göz önüne alındığında, AİHM, başvuranlarla ilgili olarak somut hiçbir kayıp tespit edememektedir. Başvuranların eline geçen tazminat miktarları, AİHM tarafından benimsenen hesaplama yönetimi uyarınca belirlenen miktarın tamamına hatta daha fazlasına tekabül etmektedir.
Sonuç olarak başvuranlar, 1 Nolu Ek Protokol'ün 1. maddesi açısından hiçbir zarara uğramamışlardır.
Başvuranların şikayetlerinin açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve AİHS'nin 35/3. ve 35/4. maddeleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu nedenle AİHS'nin 29/3. maddesinin uygulanmasına son verilmesi uygun olacaktır.
Bu gerekçelere dayalı olarak, AİHM oybirliğiyle, Başvuruların kabuledilemez olduğuna, Karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy