(Başvuru no: 13062/03)
Kararın Özeti
STRAZBURG
17 Ocak 2006
İşbu karar Sözleşmenin 44 § 2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup şekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (13062/03) başvuru no'lu davanın nedeni Emine Kuzu'nun (Başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne 31 Mart 2003 tarihinde Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur. Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde Diyarbakır barosu avukatlarından S. Çınar tarafından temsil edilmektedir.
OLAYLAR
Başvuran, 1963 doğumlu olup Diyarbakır'da ikamet etmektedir. Başvuran başvuruyu kendisi ve çocukları (müteveffanın mirasçıları) adına yapmaktadır.
5 Mayıs 1999 tarihinde, başvuranın eşi işçi olarak çalıştığı Sur Belediyesi'nde (İdare) işten çıkarılmıştır. Kendisine hiçbir iş tazminatı ödenmemiştir.
Diyarbakır İş Mahkemesi, 11 Kasım 1999 tarihinde davaya el koymuş ve 2 Haziran 1999 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz oranıyla birlikte İdareyi başvuranın eşine 895.977.795 TL. (yaklaşık 1.749 Euro) iş sonu tazminatı ödemeye mahkum etmiştir.
İdare tarafından temyize gidilmediğinden 22 Kasım 1999 tarihinde İlk derece mahkemesi'nin kararı nihai hale gelmiştir.
Başvuranın eşi 5 Haziran 2002 tarihinde vefat etmiştir. Eşinin mirasçısı olarak başvuran İdare hakkında sonuç alınamayan bir icra takibi başlatmıştır.
İdare tarafından müteveffanın mirasçılarına hiçbir ödeme yapılmamıştır.
HUKUKA DAİR
I. KABULEDİLEBİLİRLİK HAKKINDA
Başvuran, İdare'nin haksız yere işten çıkararak iş sonu tazminatı ödemediğinden şikayetçi olmakta, AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlal edildiğini öne sürmektedir.
AİHM, Mahkemenin yerleşik içtihatlarından doğan kıstaslar ve sunulan delillerin bütünü ışığında başvurunun esastan incelenmesi gerektiğine itibar etmektedir (Bkz. özellikle, Hornsby-Yunanistan kararı, 9 Temmuz 1997 ve Tunç-Türkiye kararı, no: 54040/00, 24 Mayıs 2005). Başvurunun kabul edilemez bulunması için hiçbir gerekçe tespit edilmemiştir.
II. ESAS HAKKINDA
A. AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlal edildiği iddiaları hakkında Başvuran, mirasçı sıfatıyla, İdare'nin eşine iş sonu tazminatı verilmesine hükmedilen hukuki kararda icra takibinin başlatılmadığından yakınmaktadır. Başvuran, icranın davanın tamamlayıcı bir bölümünü oluşturduğundan AİHS'nin 6 § 1. maddesi uyarınca hakkaniyete uygun olarak yargılanmadığını ileri sürmektedir.
Başvuran ayrıca, kararın ifa edilmemesi nedeniyle mülkiyetini kaybettiğinden, öte yandan, yüksek enflasyon oranı karşısında yasal faiz oranının yetersiz kalmasıyla tazminat miktarının değer kaybetmeye devam etmesinden şikayetçi olmakta ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğini öne sürmektedir.
Hükümet, AİHS'nin 6. maddesine ilişkin şikayet hakkında görüş bildirmemiştir. Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesine yönelik şikayetle ilgili olarak, diğerleri arasında, başvuranın mülkiyet hakkının ulusal yetkililer tarafından teyit edildiğini, davanın Sur Belediyesi'nin mali güçlüklerine ilişkin olduğunu kaydetmektedir.
AİHM, daha önce benzer pek çok sorunun dile getirildiğini ve bunların AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesi'nin ihlali tespiti ile sonuçlandığını belirtmektedir (Bkz. örneğin, Bourdov-Rusya kararı, no: 59498/00, AİHM 2002-III, ve Romachov-Ukrayna kararı, no: 67534/01, 27 Temmuz 2004).
AİHM özellikle, Devlet'in bir kurumunun yargı kararında belirtilen bir ödemenin geciktirmesi için kaynak yetersizliğini öne süremeyeceğini, bu kararın uygulanmasındaki kayda değer gecikmelerin AİHS ve Ek 1 no'lu Protokol'ün hükümlerinin ihlalini oluşturacağını hatırlatmaktadır (Bourdov kararı, §§ 35 ve 40).
AİHM, Bayan Kuzu'nun eşinin lehine alınan yargı kararının altı yıldır uygulanmadığını hatırlatmaktadır. O halde, nihai hale gelmiş bir karar için gerekli önlemlerin yıllardan beri alınmamasında Türk yetkilileri AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesinde yer alan hükümleri kısmi olarak sonuçsuz bırakmıştır.
Bu unsurlar AİHM'nin AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin bu açıdan ihlal edildiği sonucuna varmasına yetmektedir.
III. AİHS'NİN 41. MADDESİ'NİN UYGULANMASI
AİHM, başvuranın yasal temsilcisine 12 Ocak 2005 tarihinde gönderilen ve AİHM İçtüzüğü'nün 60. maddesinde yer alan hususlara dikkat çekilen yazıya rağmen başvuran tarafından adil tazmin için hiçbir talepte bulunulmadığını not etmektedir.
Bu durumda AİHM, bu yönde bir tazminat ödenmesini gerekli görmemektedir.
Bununla birlikte AİHM, tespitinde bulunduğu ihlalin şu ana kadar devam ettiğini not etmektedir, Savunmacı Devlet'e düşen ödemekle yükümlü olduğu borcunu başvurana en kısa zamanda ödemektir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,
1. Başvurunun kabul edilebilir olduğuna;
2. AİHS'nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiğine;
3. AİHS'nin Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine; KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3. maddelerine uygun olarak 17 Ocak 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy