AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 51756/11
Habiybe AYDIN / Türkiye
(bk. ekli tablo)
Başkan
Ivana Jelić,
Hâkimler
Arnfinn Bårdsen,
Darian Pavli,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’in katılımıyla 25 Haziran 2020 tarihinde komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”) 4 Temmuz 2011 tarihinde yapılan başvuruyu ve davalı Hükümet tarafından Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonu göz önünde bulundurarak, gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvuran ile ilgili ayrıntılı bilgiler ekli tabloda yer almaktadır.
Başvuran, Mahkeme önünde İstanbul Barosuna bağlı Avukat O. F. Şahin tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın, Sözleşme’nin 8 ve 14. maddeleri bağlamındaki şikâyetleri (boşanmış olan başvuranın hem bekârlık soyadını hem de eski eşinin soyadını kullanma izninin ulusal makamlar tarafından reddedilmesi)Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
Hükümet, Mahkemeye, diğerlerinin yanı sıra, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Adalet Bakanlığına gönderilen, başvuranın, önceki soyadını ve eski eşinin soyadını bir arada kullanma ile ilgili değişiklik talebini sürdürmesi halinde, gerekli düzenlemelerin yapılacağının belirtildiği 13 Ekim 2016 tarihli bir yazı göndermiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dostane çözüm amacıyla yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Hükümet, söz konusu şikâyetlerle ileri sürülen meselelerin çözüme kavuşturulması amacıyla tek taraflı deklarasyon sunmak istediğini Mahkemenin bilgisine sunmuştur. Hükümet ayrıca, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca, Mahkemeyi, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, somut olayda, başvuranın özel hayat ve aile hayatı hakkının Sözleşme’nin 8. maddesiyle tanınan standartları karşılamadığını kabul etmiştir. Hükümet, başvurana, ekteki tabloda belirtilen meblağı ödemeyi taahhüt etmekte ve Mahkemeyi, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmektedir. Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkemenin kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde ödenecektir. Belirtilen süre içerisinde ödeme yapılmaması halinde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten ödeme yapılıncaya kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.
Bu ödeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önündeki davanın kesin olarak çözüme kavuşması anlamına gelecektir.
Tek taraflı deklarasyondaki taahhütler 14 Ocak 2020 tarihinde başvurana iletilmiştir. Mahkeme 7 Şubat 2020 tarihinde, başvuranın, deklarasyondaki taahhütleri kabul etmediğini belirttiği yanıtını almıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinin, davanın kayıttan düşürülmesine şu durumda imkân verdiğini hatırlatmaktadır:
“(...) [Mahkemenin] saptadığı herhangi bir başka nedenden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
Dolayısıyla, bu hüküm gereğince, başvuranlar davalarının incelenmesinin sürdürülmesini talep etseler bile, Mahkeme, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak başvuruları kayıttan düşürülebilir (Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], No. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazları ve tazminat olarak önerilen meblağı göz önünde bulundurarak (bk. Ünal Tekeli/Türkiye, No. 29865/96, § 73, AİHM 2004‑X (özetler)), başvurunun bu kısmının incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi). Bu bağlamda, Mahkeme, başvurana soyadını yeniden değiştirme talebinde bulunmayı sağlayan imkânı da dikkate almaktadır.
Mahkeme öte yandan, Sözleşme’nin 14. maddesi bağlamındaki şikâyetin, Sözleşme’nin 8. maddesi bağlamındaki şikâyete sıkı sıkıya bağlı olduğu ve söz konusu şikâyeti ayrı olarak incelemeye gerek olmadığı kanaatine varmaktadır.
Ayrıca yukarıda belirtilen değerlendirmeler ışığında, Mahkeme, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmesini gerekli kılmadığı kanaatindedir (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrası son cümle (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi halinde Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (Josipović/Sırbistan, (k.k.) No.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyonunda yer alan açıklamaları ve verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate almaya,
Başvurunun, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilerek, 16 Temmuz 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtIvana Jelić
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
EK
Sözleşme’nin 8 ve 14. Maddeleri Bağlamındaki Şikâyetler İle İlgili Başvuru
Başvuru Numarası ve Tarihi
Başvuranın Adı ve Doğum Tarihi
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Başvuran Tarafından Maddi ve Manevi Tazminat ile Masraf ve Giderler İçin Ödenen Meblağ (Avro olarak)
51756/11
04.07.2011
Habiybe AYDIN
03.05.1959
06.01.2020
07.02.2020
600
Full & Egal Universal Law Academy