Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-163
Karar Sayısı : 08-61/998-390 (Devralma)
Karar Tarihi : 30.10.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, 10
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Özlem KIZIL
Piyade Sok. No:18 Portakal Çiçeği Apt. C Blok
Kat:3 06550 Çankaya/Ankara
D. TARAFLAR : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş.
Portakal Çiçeği Sok. No:33 Çankaya/Ankara 20
- Babil Yapı Malzemeleri İnşaat Turizm Petrol San.
ve Tic. Ltd. Şti.
Malıköy Mahallesi 840 Parsel Temelli/Ankara
E. DOSYA KONUSU : Babil Yapı Malzemeleri İnşaat Turizm Petrol San.
ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş Çimento San.
ve Tic. A.Ş. tarafından kiralanması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.8.2008 tarih ve 5482 sayı ile
giren ve eksiklikleri 13.10.2008 tarih ve 6657 sayılı yazı ile tamamlanan
bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin 30
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde düzenlenen 14.10.2008 tarih ve 2008-2-163/Öİ-08-AA sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.10.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/325
sayılı Başkanlık önergesi ile 08-61 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Babil Yapı Malzemeleri İnşaat
Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş
Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından kiralanması işleminin ilgili pazarda 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında, bir
hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye 40
yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı,
işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
08-61/998-390
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Cimpor Yibitaş)
Cimpor Yibitaş, çimento ve hazır beton sektörlerinde faaliyet göstermektedir.
Cimpor Yibitaş’ın Türkiye genelinde toplam 17 hazır beton tesisi
bulunmaktadır. Bu tesisler Ankara, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Nevşehir,
Sinop ve Samsun illerinde faaliyet göstermektedir. Ankara ilinde Cimpor
Yibitaş’a ait 4 hazır beton tesisi faaliyet göstermektedir. Ankara’daki tesisler, 50
Güvercinlik, Eryaman, Esenboğa ve Kayaş’ta faaliyet göstermektedir. Cimpor
Yibitaş’ın 2007 yılı toplam cirosu (…………..) (………………………………....)
YTL’dir. Cimpor Yibitaş’a ait Ankara’daki hazır beton tesislerinin 2007 yılı
toplam ciroları (…………..) (………………………………....) YTL’dir. Cimpor
Yibitaş’ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Cimpor Yibitaş Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Yibitaş Holding A.Ş. 49,79
Cimpor Inversiones S.A. 50,21
Toplam 100
Cimpor Inversiones S.A., hisselerinin tamamına Cimpor Cimentos De Portugal
SGPS S.A.’nın sahip olduğu Portekiz merkezli bir şirkettir. Cimpor Grubu,
Yibitaş Holding A.Ş. hisselerinin %89,13’üne sahiptir.
H.1.2. Babil Yapı Malzemeleri İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. 60
(Babil Yapı)
Babil Yapı, hazır beton sektöründe faaliyet göstermektedir. Babil Yapı’nın
devralma işlemine konu tesis dışında hazır beton sektöründe başka bir
faaliyeti bulunmamaktadır. Babil Yapı’ya ait hazır beton tesisi faal duruma
geçmemiştir. Tesisin 2007 yılı cirosu (…………..)
(………………………………....) YTL’dir. Babil Yapı’nın ortaklık yapısı
aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Babil Yapı’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Esat Ceylan 90
Murat Ceyhun Ceylan 10
Toplam 100
08-61/998-390
3
H.2. İlgili Pazar 70
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu işlem, bir hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş tarafından
kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle, ilgili ürün pazarı “hazır beton pazarı”
olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması
yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten yaklaşık
1 saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği
tesisten belli bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve
ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda 80
sayılan özellikleri hem de yüksek taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle
üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir.
Devralma işlemine konu Tesis Polatlı ilçesine bağlı Temelli Belediye sınırları
içerisinde faaliyet göstermektedir. Temelli ile Ankara il merkezi arasındaki
mesafe 51 km, Temelli-Polatlı arasındaki mesafe ise 26 km’dir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, dosya kapsamında ilgili coğrafi
pazar “Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan
Değerlendirme 90
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesine göre “Herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık
paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma
yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası
birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında “Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da
birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama
olanağı sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir
teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya 100
işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının
oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya
sözleşmelerle meydana getirilebilir.” hükmü yer almaktadır.
Tebliğ’de kontrolün, bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı
sağlayan haklar ve sözleşmeler ile de meydana getirilebileceği belirtilmektedir.
Bu nedenle belirli bir süre için yapılan sözleşme ile kontrol devrinin
gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için sözleşme ile sağlanan hakların
teşebbüs kararları üzerinde belirleyici etki sağlayıp sağlamadığı dikkate
alınmalıdır.
Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ile Babil Yapı’ya ait hazır beton tesisi 110
beş yıl süreyle Cimpor Yibitaş tarafından kiralanacaktır. Sözleşme’nin 4.
maddesi ile Cimpor Yibitaş’a tek taraflı olarak sözleşmenin süresini aynı
şartlarda beş yıl daha uzatma hakkı tanınmaktadır. Beş yıllık süre boyunca
Cimpor Yibitaş, söz konusu tesiste hazır beton üretimi, üretilen hazır betonun
08-61/998-390
4
pazarlanması, satılması ve sevkiyatı ile ilgili konulardaki kararları Babil
Yapı’dan bağımsız olarak alabilecek ve uygulayabilecektir. Bu nedenle
Sözleşme ile Cimpor Yibitaş ilgili hazır beton tesisi üzerinde belirleyici etki
uygulama olanağına sahip olacaktır.
Hazır beton pazarının niteliği, yeni sözleşme yapılmasının diğer pazarlara
göre daha kolay olması, kiralama işlemine konu hazır beton tesisinin faaliyette 120
olması ve üretim amacıyla yeni yatırım yapılmasına gerek olmayışı hususları
dikkate alındığında hazır beton pazarına yeni giren bir teşebbüs açısından 5
(beş) yıl süreyle bir hazır beton tesisinin kiralanması işlemi, teşebbüsün ilgili
pazardaki faaliyetlerini bağımsız bir teşebbüs olarak sürdürebilmesi açısından
yeterli bir süredir. Ayrıca Cimpor Yibitaş’ın işlem öncesinde, ilgili coğrafi pazar
da dahil olmak üzere Türkiye’nin değişik illerinde hazır beton pazarında
faaliyeti bulunması da önemli bir husustur.
Bu çerçevede, uzun süreli bir kiralama sözleşmesi ile elde edilen kontrol,
yönetim ve malvarlıkları üzerinde elde edilen haklar bakımından, hisse veya
malvarlıklarının satın alınması yoluyla sağlanan kontrol ile benzer özellikler 130
taşıması sebebiyle, Babil Yapı’ya ait hazır beton tesisinin malvarlığı ve
kontrolünün kiralama yoluyla beş yıl süre boyunca Cimpor Yibitaş’a geçmesi
işlemi, Tebliğ’in anılan maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
Dolayısıyla Babil Yapı’ya ait olan hazır beton tesisi ve ilgili malvarlığının
kontrolünün kiralama yoluyla beş yıl süreyle Cimpor Yibitaş geçmesi işleminin
4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi
olduğu sonucuna varılmıştır.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan
Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya 140
Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde
belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde
veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü
uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığı
incelenmiştir.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde
devreden taraf olan Babil Yapı’nın Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı 150
ilçesi hazır beton pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu
nedenle tarafların toplam cirosu devralan taraf Cimpor Yibitaş’ın ilgili ürün
pazarındaki 2007 yılı cirosu olan (…………..) (………………………………....)
YTL’den oluşmaktadır.
2007 yılı itibarıyla Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton
pazarındaki Cimpor Yibitaş’ın pazar payı yaklaşık olarak % (…)’tir. Babil
Yapı’nın ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti olmaması sebebiyle tarafların ilgili
ürün pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları %(…)’tir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma
işleminde, Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarı 160
açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğinin aşıldığı görülmektedir.
08-61/998-390
5
Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi
bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması
gerekmektedir.
Bildirim konusu işlemin değerlendirilmesi sürecinde ilgili coğrafi pazarda 170
faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinden faaliyetleri konusunda bilgi talep
edilmiştir. Büyük hazır beton üreticilerinin tamamı dahil olmak üzere, hazır
beton üreticilerinin çoğundan faaliyetleri konusunda bilgi edinilmiştir. Hazır
beton üreticilerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde Ankara merkez ilçeleri,
Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin
2007 yılı pazar payları yaklaşık olarak aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: Teşebbüslerin 2007 Yılı Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Baştaş Beton (….)
Set Beton
(….)
Cimpor Yibitaş (….)
Polat Beton
(….)
Oyak Beton
(….)
Şerbetçi Beton
(….)
Sümer Beton
(….)
Yiğit Beton
(….)
Şahinler Beton
(….)
Babil Yapı (….)
Toplam 100
Hazır beton üreticilerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde Ankara merkez
ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin hazır beton üretim kapasite oranları aşağıdaki gibidir: 180
08-61/998-390
6
Tablo 4: Teşebbüslerin Kapasite Oranları
Teşebbüs Kapasite Oranı (%)
Baştaş Beton
(….)
Polat Beton
(….)
Set Beton
(….)
Cimpor Yibitaş (….)
Sümer Beton
(….)
Oyak
(….)
Şahinler Beton
(….)
Yiğit Beton
(….)
Babil Yapı (….)
Şerbetçi Beton
(….)
Toplam 100
Devralan taraf olan Cimpor Yibitaş’ın Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı
ilçesi hazır beton pazarında pazar payı eldeki veriler doğrultusunda %15
olarak hesaplanmıştır.1 Devralınan taraf olan Babil Yapı’nın ilgili ürün
pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmadığından bildirim konusu işlem
sonrasında ilgili ürün pazarında yoğunlaşma seviyesinde herhangi bir artış
meydana gelmeyecektir.
Ayrıca, ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin hazır beton üretim
kapasiteleri dikkate alındığında, işlem sonrasında Cimpor Yibitaş’ın sahip
olacağı kapasite oranı %(…) olacaktır. Cimpor Yibitaş’ın rakiplerinden 190
Baştaş’ın %(…), Polat Hazır Beton’un %(…) ve Set Beton’un %(…) kapasite
oranına sahip olması nedeniyle bildirim konusu işlem sonrasında Cimpor
Yibitaş’ın ilgili ürün pazarında hakim duruma gelmeyeceği veya işlem ile
birlikte etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmayacağı
kanaatine varılmaktadır. Dolayısıyla devralma işlemiyle birlikte ilgili pazarda
bir hakim durum yaratılmasının ya da mevcut bir hakim durumun
güçlendirmesinin söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, tarafların imzaladıkları Anlaşma’da rekabet yasağına dair herhangi bir
hüküm yer almamaktadır.
I. SONUÇ 200
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu
işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
1 Bildirim formunda Cimpor Yibitaş’ın çevre ilçeler hariç olmak üzere Ankara hazır beton
pazarındaki pazar payının %(…)-%(…) arasında değiştiği belirtilmektedir.
08-61/998-390
7
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy