T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2007/121 Esas
KARAR NO: 2021/969
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/11/2007
BİRLEŞEN DAVA
(BAKIRKÖY 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2008/536 ESAS, 2008/207 KARAR SAYILI DOSYASI)
BİRLEŞEN DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 19/06/2008
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen Tazminat (Rücuen Tazminat) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili .....Sigorta A.Ş. tarafından ... no'lu endüstriyel yangın abonman sigorta poliçesi” ile sigortalı bulunan .... TİCARET LTD ŞTİ'NE ait emtianın 27.06.2007 tarihinde meydana gelen yangında zarar gördüğünü, yangının, ....na bağlı, gümrüklü antrepoda meydana geldiğini, emtianın burada muhafaza altında iken yangından dolayı zarar gördüğünü, antrepo ile ilgili olarak, Davalı ... Yapı Kooperatifleri Birliğinin arsa maliki, davalı .... Yapı Kooperatifinin de bina maliki olduğunu, davalı .... Sigorta A.Ş.'ne sigortalı bulunan antreponun, davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından işletildiğini, öne sürdüğünü, aynı hukuki olay sebebiyle davacı .....Sigorta AŞ tarafından davalılar ..... Ltd Şti. ile sigortacısı ..... Sigorta A.Ş. aleyhine rücu davası açıldığı, bu davada yine Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyasında 25.06.2008 tarihinde tensiple birleştirme kararı verildiği görüldüğünü belirterek ..... Sigorta şirketine sigortalanmış bulunan ve ..... Ltd. Şti.'nin muhafazasındaki malların patlayıcı ve parlayıcı nitelikte olmaması sebebiyle meydana gelen zarardan dolayı ..... Sigorta A.Ş.'nin de olayda poliçeden kaynaklanan sorumluluğundan dolayı davalı ..... Sigorta A.Ş. sigorta poliçesi gereği teminat kapsamında bulunan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep ve dava etmiştir.
Asıl dosyada davalı ..... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; çıkan yangında davalı konumunda olan müvekkilinin kusuru bulunmadığını, müşteri mallarının sigortalı olduğunu, arıtrepoda bulunan müşteri mallarını sigortalayan .... Sigorta A.Ş.nin ; davalı şirketin antreposunda bulunan müşteri mallarını sigortalayan şirket olduğunu, çıkan yangında davalı şirket olan müvekkilinin kusuru olmadığından, davanın, müvekkili açısından reddine karar verilmesini savunmuştur.
Birleşen dosyada davalı .....Yapı Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ..... Yapı Kooperatifleri Birliğinin uhdesinde bulunan ...., ..., .... mevkisi, ... Caddesi, .... Sitesi No: ... adresinde kurulu bulunan taşınmazın tahsisli maliki olduğunu, anılan taşınmazın davalı kooperatife tahsis edilmiş ve üzerinde toplam 6 kattan oluşan ve yaklaşık 30.000 m² alana sahip bulunduğunu, taşınmazda birçok kiracı faaliyet göstermekte iken 27.06.2007 tarihinde yangın çıkması sonucu binanın tamamen yanarak kullanılmaz durumda hasar oluştuğunu. Binanın yönetmeliklere uygun imal edildiğini, yapı kullanım izninin var olduğunu, davacı sigorta şirketinin depolama yapılan yerin durumunu tespit etmek ve buna göre sigorta poliçesi düzenlemekle yükümlü olduğunu, bu nedenle davalı müvekkil kooperatife bir kusur yüklemenin yasal bakımdan mümkün olmadığını savunmuştur.
Birleşen dosyada davalı ..... Yapı Koop. Birliği vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin maliki bulunduğu arsayı .....Yapı Kooperatifine tahsis etmiş olduğunu ancak binanın tahsisli malikince bina için gerekli izinlerin, iskân sair ve ruhsatların alınmış olduğunu, binanın yangın riskine karşı mimari projesinin yönetmeliklere uygun yapıldığını, bu işte uzman çalışanları vasıtasıyla davacı sigorta şirketinin gerekli denetimleri yaptıktan sonra sigorta işlemlerini gerçekleştirdiğini, davacının rücuen tazminat talebinin dayanaksız ve fahiş olduğunu, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Birleşen dosyada ....na İzafeten İstanbul Muhakemat Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece, kanun ve yönetmeliklerle kendisine verilen tüm görevlerin yerine getirildiğini veya bu görevlerin üçüncü şahıslar aracılığı ile yerine getirilmesinin sağlanmış olduğu, davaya konu yangın sonucunda antreponun tamamen yanması nedeniyle oluşan zarardan davalı idarenin sorumlu tutulması hakkaniyete aykırı olduğundan, haksız davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiştir.
Davalı ..... sigorta AŞ vekili 08.07.2014 tarihli dilekçesinde özetle; müvekkilinin sorumluluğu yönünden önem teşkil eden dosyaya sunduğu eklerin mahkemece dikkate alınmasını ve bu deliller ışığında müvekkilinin sorumluluğu bakımından alanında uzman sigortacı bir bilirkişinin de olduğu yeni bir rapor alınmasına, neticede müvekkilinin sorumluluğunun olmadığının tespiti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Asıl ve Birleşen Dava, yangın sebebiyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsiline ilişkindir.
Tarafların delilleri toplanmış, kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişi heyetlerinden rapor alınmıştır. Halkalı Gümrüğünden celp edilen ve dava dosyasında mevcut 31.10.2008 gün ve ... sayılı yazıda özetle; Gümrük Müdürlüğü denetiminde açılıp işletilmesine izin verilen ..... Ltd. Şti tarafından .... Sitesi ... caddesi no: ... adresinde ..... isimli iş merkezinde işletilen ... kod numaralı A tipi Genel antrepoda 27.06.2007 tarihinde çıkan yangın ile ilgili olarak; antrepolara sadece 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin Gümrük Yönetmeliği ilgili maddesi kapsamındaki eşyaların alınmasının gerektiği ancak, parlayıcı, patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan veya muhafazası özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşya için ise eşyanın tabiatına ve yapılacak faaliyetin özelliğine uygun olarak yapılmış bulunan genel veya özel antrepolara konulabileceğinden, bu eşyanın söz konusu antrepoya alınmaması gerektiği, eşya cinsi “muhtelif” olarak beyan edilen eşyanın, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar içeriğinin özel bir incelemeye tabi tutulmadan bilinmesinin mümkün olmadığı, antrepo işletmecilerinden veya duruma göre antrepo kullanıcılarından gümrük yükümlülüklerini yerine getireceklerine dair taahhütname alınmakta olduğu, antrepo işletmecisinden alınan taahhütnamede bu hususun kabul ve taahhüt edildiği belirtilerek çeşitli firmalara ait mezkür eşyanın tasfiyeye tabi tutulması İçin analiz raporuna ihtiyaç duyulduğundan ... Üniversitesi Kimya bölümünde analizleri yaptırıldığı, analiz raporuna göre eşyanın imhası gerekirken antrepoda 27.06.2007 tarihinde yangın çıktığı bu nadanla imha islemlerinin gerçekleştirilemediği bildirilmiştir.
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 45 inci maddesi ile değişik 5235 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile aynı Kanuna eklenen geçici 5 inci maddesi gereğince faaliyette bulunacak asliye ticaret mahkemelerinin sayısı ve faaliyete geçirilecekleri tarihin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesince görüşülmesi karşısında adı geçen kanun hükümleri ve asliye ticaret mahkemelerinin 15/09/2014 tarihi itibari ile faaliyete geçmiş olması ve dava konusu miktar karşısında mahkeme hakiminin davayı görme konusunda yetkisinin sona erdiği, davanın heyet tarafından görülmesi zorunluluğu karşısında dosyanın heyete tevziine karar verilmiştir.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, .... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının davalılar ...., ......, .... İşyeri Yapı Kooperatifi birliğine karşı açmış olduğu davanın reddine, davacının davalılardan ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın kabulüne, 390.694,22 TL sigorta tazminatının 102.675,00 TL.'lik kısmının 14/08/2007 tarihinde, 63.420,00 TL.'lik kısmının 16/08/2007 tarihinde, 47.782,55 TL.'lik kısmının 03/10/2007 tarihinde, 66.648,77 TL.'lik kısmının 10/10/2007 tarihinde, 86.440,28 TL.'lik kısmının 31/10/2007 tarihinden 9.414,65 TL.'lik kısmının 03/04/2008 tarihinden itibaren, 14.312,96 TL.'lik kısmının 11/06/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigorta sözleşmesindeki teminat miktarı ve bu sözleşmeye göre başvurulan tüm talepler dikkate alınarak taleplerin garameten paylaşım nedeniyle bu miktarın 195.347,11 TL.'sinden ve poliçe limitiyle sınırlı tutulması, işletilecek faizinde dava tarihinden itibaren işletilmesi kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, verilen işbu 03/03/2016 tarihli hükmün, davacı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ile asıl ve ek karar davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 13/11/2018 gün .... esas ... karar sayılı kararı ile davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ile davacı vekilinin, davalı ...... dışında diğer davalılara yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine, davacı vekilinin davalı ....na yönelik tüm temyiz itirazlarınında reddi ile sonucu itibariyle doğru olan hükmün değişik gerekçe ile Onanmasına, davalı .... A.Ş. vekilinin 04/06/208 tarihli ek karara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile, ek kararın bozularak kaldırılmasına, davalı ... A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine kararı verildiği, bu kez iş bu kararın davacı .....Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içerisinde karar düzeltme talebinde bulunması üzerine ise bu kez Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 11/02/2021 gün .... esas ... karar sayılı kararı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiş olmakla, karar düzeltme talebinin reddi kararı ile hükmün 11/02/2021 tarihinde kesinleştiğinin tasdik edildiği görülmüştür.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas, ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı davasının kabulüne; Asıl davada -TL cinsinden toplam 5.775,594TL sigorta tazminatının 100.000,00TL kısmının 23.07.2007 tarihinden 400.000,00TL kısmının 08.08.2007 tarihinden 200.000,00TL lik kısmının 14.09.2007 tarihinden 4.240.182,00TL lik kısmının 15.10.2007 tarihinden 785.412,00TL lik kısmının 19.11.2007 tarihinden itibaren 50.000,00TL kısmının 17.01.2008 tarihinden itibaren ticari avans faiz ile birlikte USD cinsinden toplam 2.429.717 USD sigorta tazminatının 1.430.972,00USD kısmının 19.11.2007 tarihinden 961.040 USD lik kısmının 06.11.2007 tarihinden 37.705USD lik kısmının 24.01.2008 tarihinden itibaren devlet bankalarınca bu döviz cinsine 3094 yasanın 4/a maddesi uyarınca bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte, EURO cinsinden toplam 417.102EURO sigorta tazminatının 28.000 EURO luk kısmının 16.07.2007 tarihinden itibaren 26.069,85 euroluk kısmının 12.09.2007 tarihinden 363.032,15EURO luk kısmının 24.12.2008 tarihinden devlet bankalarınca bu döviz cinsine 3094 yasanın 4/a maddesi uyarınca bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Birleşen davanın kabulüne, Birleşen Bakırköy ... ATM nin .... esas dosyasında; 314.943,00TL sigorta tazminatının ödeme tarihi olan 05.07.2011 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği görülmüştür.
Büyükçekmece ... Sulh Ceza Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; olay tarihinde gerçekleşen yangının hükümlüler ... ve ....'un sahibi ve yöneticisi oldukları ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Limited Şirketine ait A tipi Genel Gümrüklü Depoda başladığı, yangının gelişerek büyüdüğü, hükümlü ....'in bu antreponun sorumlusu olduğu, olayda hükümlülerin taksirlerinin bulunduğu anlaşıldığından, hükümlülerin cezalandırılmalarına karar verildiği anlaşılmıştır.
Aynı olayla ilgili olarak Bakırköy Adliyesi Ticaret Mahkemeleri'nde birden fazla dosya bulunmaktadır. Dosyalara ibraz edilen bilirkişi raporlarında değişik kusur oranları tespit edilmiştir. Somut olayda en önemli mesele kusur oranının tespitidir.
Bakırköy (Kapatılan) .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin konuyla ilgili tesis ettiği 10/10/2013 tarih .... karar sayılı kararında "Davalıların sorumluluğuna gelince, davacıya ait emtianın davalı antrepo işletmecisinin antreposunda saklanılması söz konusu olup, davalı antrepo işletmecisinin emtianın saklanmasında kendisine atfedilebilecek hiçbir kusur ve ihmali bulunmadığını ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulması mümkündür. Dava konusu olayda, yangın davalıya ait antrepoda çıkmış olup, dava dışı .... A.Ş.'ye ait malzemenin yangının çıkışında ve yayılmasında etkisi olsa bile yangının çıkışı ve .... ya ait yanıcı maddenin saklanmasında ve kendi yerlerinden geçirilmesinde önlem alınmaması nedeniyle ve basiretli bir tacirin öngörülü hareketi bulunmaması nedeniyle davalı antrepo işleticisinin sorumluluğu bulunmaktadır. Hem yangının çıkış nedeniyle hem de emtiaların istiflenmesi ve korunmasında özensizlik gösterilmesi nedeniyle davalı antrepo işletmecisinin kusurlu bulunması sebebiyle meydana gelen zarardan tam bir sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı antrepo işleticisi eski B.K.nun 463 maddesi gereğince üzerine düşen tüm yükümlülüğü yerine getirmesine ve tüm dikkat ve ihtimamı göstermesine karşın zararın meydana geldiğini ispat etmedikçe meydana gelen zarardan sorumludur. Dava konusu olayda da, davalı işleticinin kusuru bulunmaktadır. Kusurunun oranına bakılmaksızın meydana gelen zarardan sorumludur.
Dava dışı .... A.Ş. ve bina malikinin kusurlarının bulunması durumunda, bu durumun antrepo işletmecisi ile bu şahıslar arasında değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı antrepo işletmecisinin kendisi dışında başka şahısların da kusuru bulunduğunu belirtip, bunu davacıya karşı ileri sürmesi vedia akti hükümleri gereğince mümkün değildir. Zira antrepo işletmecisinin emtianın saklanması korunması hususunda kusursuz, tam bir özen sorumluluğu bulunmaktadır. Özen sorumluluğuna aykırılık durumunda, kusur oranına bakılmaksızın meydana gelen zarardan sorumluluğu söz konusudur.
Bina maliki ... Yapı Kooperatifi'nin sorumluluğuna gelince, yangının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan eski borçlar kanununun 58. maddesine göre bina malikinin, binanın yapılmasından ve muhafazasından dolayı sorumluluğu bulunmaktadır. Bu madde içeriğinden açıkça anlaşıldığı üzere bina maliki, binanın yapılması ve bakımında bir kusuru bulunması durumunda meydana gelen zarardan sorumluluğu söz konusudur. Dava konusu olayda alınan rapor ve diğer delillere göre bina malikinin, binada bulunan havalandırma boşluğunun yapımındaki kusuru nedeniyle yangının yayılmasında sorumluluğu bulunmaktadır. Zira alınan raporlara göre, havalandırma boşluğunun yapılımı ve kullanılan malzeme nedeniyle yangının hızlıca yayılmasının ve zararın artmasının söz konusu olduğu açıktır. Ancak dava konusu olayda davacının makinasının giriş katta bulunan antrepoda bulunduğu ve burada yanarak zarar gördüğü sabittir. Davacının yanan makinası açısından yapı malikinin bir kusuru bulunmamaktadır. Makina giriş katta bulunmaktadır. Yangının çıkışında ve dava konusu makinanın yanmasında bina malikinin bir kusuru bulunmamaktadır. Yangının çıkışına binanın yapımı ve bakımındaki bir eksiklik sebebiyet vermemiştir. Her ne kadar bilirkişiler ve dosyaya ibraz olunan raporlardaki bilirkişiler binanın içerisine kimyevi ve yanıcı maddelerinin taşındığı, bunların taşınması sırasında bina malikinin gerekli kontrolü yapmaması nedeniyle sorumluğu olduğu iddia edilmiş ise de, mahkememizce bu görüşe itibar edilmemiştir. Zira bina malikinin sorumluluğu, binanın yapımı ve sonrasında binanın bakımı konusundaki kusuruna dayanmaktadır. Binanın bakımı hususu ise, bina içerisine sokulan malzemeleri denetim ve kontrolünü kapsamamaktadır. Bina malikinin binada bulunan kiracı ve diğer yerleşenlerin giriş çıkışlarını kontrol etme ve hangi malzemeleri sokabileceklerini denetleme hak ve yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu sebeple binaya kimyasal madde sokulduğu ve bina malikinin denetleme yönündeki görüşüne itibar edilmemiştir. Tüm bu hususlar dikkate alınarak bina maliki ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifine karşı açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle ... Toplu İşyeri Yarı Kooperatifi hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermiş, karar Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 22/01/2015 tarih ... esas .... karar sayılı ilamı ile onanmıştır.
Yine aynı olayla ilgili İstanbul (kapatılan) .... Asliye Ticaret Mahkemesi 28/01/2013 tarih ... esas .... karar sayılı kararında "... yangının davalı şirkete ait antrepoda meydana geldiği, davalı tarafından bulundurulmaması gerekli olan kimyasal maddelerin antrepoda bulundurulduğu, yangına bu kimyasal maddelerin sebep olduğu, bina sahibinin sorumluluğunu düzenleyen B.K.'nın 58. maddesine göre binanın fena yapılmasından veya bakımsızlığından kaynaklanan bir zararın bulunmadığı, yangının önce davalıya ait antrepoda başladığı, davalının tedbirsiz davranarak bir arada bulunmaması gerekli olan kimyasal maddeleri gelişi güzel, içlerinde ne olduğu belirsiz bir şekilde antrepoya yerleştirdiği, antrepoda kalış süreleri dolan kimyasal maddeleri tasfiye etmediği, yangının büyümesine de antrepoda bulunan kimyasal maddelerin sebep olduğu anlaşıldığından B.K.'nın 41. maddesi uyarınca davalının gerçekleşen hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle..." hüküm tesis etmiş, Yargıtay .... Hukuk Dairesi 12/09/2014 tarih .... esas ... karar sayılı ilamı ile kararı onamıştır.
Dava dışı sigortalının uğramış olduğu zararın tespiti için olayın gerçekleştiği zamandaki dava dışı sigortalının ilgili yıllara ait ticari defter ve kayıtlarının içeriğinin, zarara konu olan kalemlere ilişkin faturaların ve dayanak belgelerin içeriğinin incelenmesi, olay tarihi itbari ile zarar gören malların nitelik ve niceliğinin araştırılarak zarar miktarının ne olduğu, hasarın tamamının poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı ve bu suret ile hasar miktarı açısından inceleme yapılara rapor alınmasına karar verilmiş olup, 03/10/2012 tarihli raporda özetle; davacı sigorta şirketi nezdindeki sigorta poliçe teminat kapsamı içinde bulunan dava konusu rizikonun gerçekleşmesi üzerine, sigortalısına ödenen tazminat miktarı sebebiyle sigortalısı mağdur şirketin haklarına halef olduğu ve aktif husumet ehliyeti bulunduğu, davacı, sigortalısı .... Yün Tic. A.Ş.'nin ticari defter ve belgelerini ile davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. söz konusu dava için ticari defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmedikleri, ancak dosyaya sunulan belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda Sigortalının talep ettiği miktardaki emtia, ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti.'nin serbest depo şefi tarafından hasara ilişkin olarak düzenlediği listedeki miktar ve emtia cinsi ile aynı olduğu, emtianın alış faturalarından yapılan tespit ile gümrük vergisi ve yurtiçi masraflar eklendiğinde maliyet bedeli ile toplam hasar bedelinin 400.674,58 kondisyone kilo ağırlığında ve 1.879.101,53 USD olduğu sonucuna varıldığı, ancak hasarlı emtia hammadde bazında bir ürün olduğu için ve emtia piyasalarında işlem gördüğü için sigorta experi tarafından tespit edilen hasardan bir gün önceki güncel fiyatlar üzerinden toplam hasarın 2.438.916,22 USD olduğu ve işbu hasar miktarının gerçek zarar olduğu, hasarlı emtianın sovtaj bedeli olarak tespit olunan 42.953,00 USD savtaj bedelinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, işbu sovtaj bedelinin mahsup edildiğinde, davacının 2.395.963,22USD hasar tazminatını hasardan sorumluluğu bulunanlardan talep ve dava edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası muhteviyatında tanzim edilen 08/01/2013 tarihli raporda ; kusur yönünden yangın çıkış yerinin davalı ..... Şirketi antreposu olması ve emtiaların depolanmasında gösterilen özensizlik ve ihmalkarlıkları nedeniyle somut olayda ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Limited Şirketi %50 oranında, yönetime haber vermeden gizli depo olarak belirtilen bölümde umumun sağlığını ve hayatını riske atarak, onların zarara girmesine de aldırmadan binada yakıt tankları ve kimyasal madde bulunduran dava dışı .. A.Ş.%25 oranında, binaya giriş çıkışlardaki yetersiz denetimleri ve kontrolleri ile binadaki diğer firmaların iştigal durumları ve yangın risklerini gözönünde tutmadan binayı kiraya veren dava dışı binanın/iş yerinin sahibinin ve bina yönetiminin %25 oranında kusurlu bulundukları, sigorta şirketinin sorumluluğu ve hasar tazminat bedelinin tespiti yönünden; davacı ... Konfeksiyon Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.'nin, dava konusu nihai hasar tazminat hasar tazminat bedeli olan 5.744,32 TL'sini, dava tarihi olan 05/01/2009 tarihinden itibaren T.C.Merkez Bankasının kısa vadelere uyguladığı reeskont faizi ile birlikte, davalılar ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Ltd.Şti.ile davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Ltd.Şti.'ni, başlangıç tarihi 03/05/2007, bitiş tarihi 03/05/2008, poliçe numarası ..... olan, Yangın Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigortacı ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen talep etme hakkının bulunduğu kanaat ve sonucu bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 04.03.2014 tarihli dilekçesinin sonuç kısmı ve buna yönelik açıklamaları çerçevesinde ek raporda madde hata olup olmadığı hususunda, bilirkişi kurulundan mevcut ara karar içeriği gözetilerek ek rapor alınmasına karar verilmiş, 16/04/2014 tarihli ek raporda; davacı vekilinin ek raporda yer alan ... Sigorta AŞ tarafından tespit olunan tazminat miktarının para birimi hakkındaki itirazlarının yerinde olduğu, ek raporda, ... Sigorta AŞ tarafından hazırlanan tablo okunurken sehven hata yapıldığı davalı sigorta şirketinin, nezdindeki poliçe teminat miktarı gereğince, garame yolu ile tespit ettiği sorumlu olduğu tazminat miktarının 1.197.981,61 USD den ibaret olacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı ..... Ltd. Şti. vekilince öne sürülen, ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğuna dair mahkeme kararı da dikkate alınarak, dava dışı sigortalı ... Yün Tic. Ltd. Şti.'ne ait ve hasara uğradığı iddia olunan malların, davalı ..... Ltd. Şti.'ne ait depoda yangın esnasında olup olmadığı konusunda, dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine dair bilirkişi kurulunun 03.10.2012, 05.02.2014 ve 16.04.2014 tarihli kök ve ek rapor içeriklerine dair muhasebesel defter ve kayıtlar ile diğer muhasebesel verilerin dava dışı sigortalının mal stokları, alım satım faturaları nedeniyle maliyeye bildirilen KDV ve diğer beyannameler ile örtüşüp örtüşmediği. Davalı ..... Ltd. Şti. vekilinin 25.03.2014 tarihli dilekçe içeriğindeki hususların bu çerçevede değerlendirilmesi, mevcut verilerin birbirleri ile örtüşüp örtüşmediğinin vergisel ve muhasebesel yönden ele alınması, yine yapılacak bu incelemede dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti.'ne ait olduğu bildirilen ve yangın sırasında depoda olduğu iddia olunan, faturası incelenen malların yangın öncesi sevkin depodan yapılıp yapılmadığı hususunda ilgili gümrük müdürlüğü kayıtlarının “gerekirse yerinde inceleme yapılmak suretiyle" araştırılarak, dava dışı sigortalı lehine veya aleyhine gümrük kaydı bulunup bulunmadığının, bu konuda çıkış kaydı gözüküp gözükmediğinin değerlendirilmesi, Beyoğlu Vergi Dairesinden gelen cevabi yazı, ilgili Gümrük Müdürlüğünün gerekirse yerinde incelenecek kayıtları, kök ve ek raporlarda incelenen ticari defter ve kayıt içerikleri gözetildiğinde garame hesabına göre davacının talep edebileceği hasar miktarının ne olduğu, hasar miktarı konusunda hazırlanan kök ve ek raporlardaki sonuca göre farklı bir sonuca ulaşılmış ise bunun sonucunun ne olduğu hususunda gerekçeli ve adı geçen davalı itirazlarının da değerlendirilmesi suretiyle yeni bir rapor alınmasına karar verilmiş olup bu doğrultuda rapor alınmasına karar verilmiş, 16/03/2015 tarihli raporda; davacının sigortalısı ... Tic. Ltd. Şti. anılan hesap dönemine ait ticari defter ve belgelerinin, kök ve ek raporlarda belirtildiği üzere açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak zamanında yaptırıldığı, ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit ettiği, davacı lehine delil niteliğini haiz olduğu, ara karar gereğince tarafımızdan yapılan inceleme sonucunun, kök ve ek raporlarda bir değişikliğe yol açmadığı, hasar tarihi itibariyle mevcut verilerin birbiriyle örtüştüğü, vergisel ve muhasebesel yönden : uyumlu olduğu, muhasebesel defter ve kayıtlar ile diğer verilerin dava dışı sigortalının mal stokları, alım satım faturaları, KOV ve diğer beyannameleriyle örtüştüğü, yangında zayi olan mallar için indirilemeyecek KDV koşullarının sonradan oluşması ve yüklenilen KDV'nin daha önce indirim konusu yapılmış olmasının yanı sıra bu tutarlar indirilemeyecek KDV haline dönüşmüşse de “yangın öncesi" stok durumu ile yangın tarihi olan 27.06.2007 tarihli stok mevcudu tablosundaki miktar ve “yangın esnasında” hasar gördüğü öne sürülen emtia stok mevcuduna ilişkin mevcut verilerin muhasebesel ve vergisel yönden uyumlu olduğu, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait ve hasara uğradığı iddia olunan malların, davalı ..... Ltd. Şti.'ne ait depoda yangın esnasında olduğuna yönelik, ilgili gümrük : müdürlüğü kayıtlarının ve hasar dosyasının bilirkişi kurulumuzca incelemesi ve araştırılması sonucunda; davacı .... Sigorta Şirketi dava dışı sigortalısı ... firmasının hasar dosyasına sunmuş olduğu eşya listesi ve ... Yetkilisi tarafından kaşe ve imza olunan eşya listesi birbirini teyit eder mahiyette olduğundan, hasara uğrayan eşyanın, yangın anında ..... Serbest Depolama alanında olduğunun kabul edilmesi gerektiği, Beyoğlu Vergi Dairesinden gelen cevabi yazı, ilgili Gümrük Müdürlüğünün kayıtları, kök ve ek raporlarda incelenen ticari defter ve kayıt içerikleri gözetildiğinde garame hesabına göre davacının talep edebileceği hasar miktarına yönelik olarak davalı sigorta şirketi, nezdinde bulunan poliçe teminat miktarı gereğince garame yoluyla tespit ettiği ve sorumlu olduğu tazminat miktarının 1.197.981,61 USD olarak hesaplandığı, dava konusu olayın vergisel ve muhasebesel yönden ele alınması ile yapılan incelemeler sonucu, kök ve ek raporda herhangi bir değişikliğin söz konusu olmadığı, bu durumda kök ve ek raporlardaki sonuca göre, bilirkişi kurulunca farklı bir sonuca ulaşılmadığı hususu bildirilmiştir.
Gerek asıl gerekse birleşen mahkememizin .... Esas sayılı dosyalarında tarafların iddia ve savunmaları. dosya içerisinde bulunan bilirkişi kök ve ek raporları, diğer mahkemelerce alınan bilirkişi raporları, değişik iş tespit raporları, tüm ceza dosyası kapsamı değerlendirilmek suretiyle dosya üzerinde inceleme yapılarak; dava konusu yangının çıkış nedeni, davalıların bu yangından dolayı kusur ve sorumluluk durumlarının tespiti, davalı sigorta şirketinin sigorta sözleşmesi kapsamında sorumluluğu, davacı sigorta şirketinin talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı, alacak miktarlarının tespiti konularında rapor alınmasına karar verilmiş, 05/09/2017 tarihli raporda; ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin Gümrüklü A tipi Genel Antreposunda bulunan kimyasal maddenin ambalajından sızması ve akması sonucunda yakın çevresinde bulunan kolay yanıcı maddelerle temas etmesi neticesinde ekzotermik reaksiyon sonucunda açığa çıkan isı ile yangının başlamasına ve bilahare de kimyasal üst katlara sirayet ederek yangının yayılım göstererek, büyüyüp geliştiği, Yangın çıkış merkezinin zemin kat ..... Antrepo olması, A tipi gümrüklü genel antrepoya alınmaması gereken kimyasal maddeyi alması, antrepoda uzun süre kalmasına rağmen ... tarafından tasfiyesinin yapılması için müracaatının olmaması ve bu nedenle uzun süre kalmasından dolayı ambalaj korozyonuna uğrayarak, sızdırma yapatak yangına sebebiyet vermesi, diğer taraftarı yangın güvenlik önlemlerinin alınmamış olması vs. gibi yukarıda detaylıca açıklanan sebeplerden dolayı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Lid. Şti'nin kusurlu ve sorumlu bulunduğu, Davalı ..... Sigorta A.Ş. ile davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. araşında akdedilen ... poliçe nolu Yangın Abonman Sigortasında “patlayıcı ve parlayıcı madde bulunmaması” şartı ile teminat verildiği, dosya kapsamından davalı sigortalının antreposunda bulunan maddelerin patlayıcı ve parlayıcı olduğu yönünde kesin bir kanaate varılmadığı, bu sebeple davalı sigorta şirketinin sigortalısının antreposunda çıkarı ve oradan yayılan yangın sebebiyle sigorta teminatı bedeli kadar (3.000.000.-USD) sorumlu olduğu, ... İşyeri Yapı Kooperatifi'nin yangın çıkan binanın maliki olduğu kanaatine varıldığı takdirde yangının, ..... Ltd. Şti.'nin ihmali fiilleri ile meydana geldiği nazara alındığında .... İşyeri Yapı Kooperatifi'nin eBK m. 58 uyarınca binanın yapımında bozukluk yahut bakımında eksiklik bulunsa dahi somut olaydaki zararla, anılan olgular arasında illiyet bağı bulunmadığından sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, bu durumda sadece arazi sahibi olan .... Yapı Kooperatifleri Birliği'nin eBK m. 58 uyarınca sorumluluğundan söz edilemeyeceği, yangının meydana geldiği binanın malikinin ... İşyeri Yapı Kooperatifleri Birliği olduğu kanatine varıldığı takdirde, yangının, ..... Ltd. Şti. ile Gümrük Müsteşarlığı'nın ihmali ; fiilleri ile meydana geldiği nazara alındığında .... İşyeri Yapı Kooperatifleri Birliği'nin eBK m. 58 uyarınca binanın yapımında bozukluk yahut bakımında eksiklik bulunsa dahi somut olaydaki zararla, anılan olgular arasında illiyet bağı bulunmadığından sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, ......'nın bu nitelikteki bir antrepoda depolanması mümkün olmayan emtianın bulundurulmasma ihmali davranışları ile katkıda bulunduğu ve yeterli denetimi yapmadığı anlaşılmakla birlikte, bu tür bir ihmali davranış ile yangın olayı arasında özellikle de yangın sebebiyle ortaya çıkacak dolaylı zararlar ile uygun illiyet rabıtası kurulmasının mümkün gözükmemesi sebebiyle sorumluluğundan söz edilemeyeceği, davacı sigorta şirketinin haklarına halef olduğu sigortalısı dava dışı ... Tekstil Son. ve Tic. A.Ş.nin yangının çıkma ve yayılmasında doğrudan doğruya etkili olmaması sebebiyle kusurlu olmadığı, nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, davacı ... Sigorta şirketinin sigortalılarının halefi durumuna geçtiği, dava dışı sigortalılarına poliçe teminatları dâhilinde ödemiş bulunduğu toplam 2.395.963,22.-USD (dava tarihi itibariyle 2.937.930,10 TL) hasar bedelinin; 457.047.00.-USD'si için 27.07.2007 tarihinden, 1.938.916,22.-USD'lik kısını içinse ise 11.09.2007 : (ödeme) tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a hükmü uyarınca yabancı para alacağına ilişkin devlet barkalarınca USD cinsi | yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı ..... Ltd. Şti. ve onun sigortacısı konumundaki davalı ... AŞ tarafından ödenmesi gerektiğine dair görüş ve kanaati bildirilmiştir.
25/02/2021 tarihli ek raporda: Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/03/2016 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile Yargıtay .... HD'sinin 13/11/2018 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı kararının bilirkişi kök raporundaki tespit ve değerlendirmeyle benzer yönde olduğu , 05/09/2017 tarihli bilirkişi kök raporundaki görüş ve kanaatlerinin korunduğu kanaati bildirilmiştir.
Toplanan ve sunulan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporları, diğer mahkemelerce alınan bilirkişi raporları, değişik iş tespit raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava rücuen tazminat talebine ilişkindir. Türk Ticaret Kanunu'nun 1301. maddesi, “Sigortacının sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren kimse yerine geçeceğini” kabul etmiştir. Bu nedenle sigortacının rücu hakkını kulla- nabilmesi için her şeyden önce sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelini sigortalıya ödemesi gerekir.
Davacı, hasar Tazminatının 50000 USD'sini 27/07/2007 tarihinde, 1.938.916.22.USD'sini ise 11/09/2007 tarihinde olmak üzere toplam 2,438.916.22.-USD dava dışı sigortalısına ödenmiştir. Zarar gören sigortalı emtiaların satışından 42.953.00.-USD sovtaj tahsilatı sağlanmıştır. TTK. 1301 gereğince sigortalısının haklarına halef olan .....SİGORTA A.Ş. işbu davada taraf sıfatı mevcuttur.
Eldeki iş bu dosyada davacı sigorta şirketi kendi sigortalısına ödeme yapığı sabit olup ödeme sonrası eldeki dav açmış olup MADDE 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder hükmü uyarınca halefiyet kuralı gereğince dava açmış olup davadaki sigorta türü zarar sigortası olup davalılar gerçek zarardan sorumlu olup bu sorumlulukta kusuru oranındadır.
Davaya konu sigorta kapsamında meydana gelen riziko ... Sanayi sitesinde bulunan, içerisinde ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tiç. Nak. Ltd. Şti.'nin (..... Ltd. Şti) antrepoları ve çeşitli imalathanelerin bulunduğu bir binada meydana gelen yangından kaynaklanmaktadır.
Dava konusu yangın, Yangın raporuna göre 27.06.2007 günü saat 00:41 “de gelen ihbara göre ..., ... Sitesi. .... Caddesi No:... adresinde bulunan ..... İş Merkezinde meydana gelmiştir. Yangın ertesi gün 28.06.2007 saat 20:30 a kadar devam etmiştir. Soğutma çalışmaları ise 30.06.2007 16:00'da tamamlandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce kusurun ve zararın tespitinin özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle HMK 266.madde kapsamında üç farklı bilirkişi heyetinden aşağıdaki şekilde;
- Dava konusu yangının çıkış nedeni;- Davalıların bu yangından dolayı kusur ve sorumluluk durumlarının tespiti;- Davalı sigorta şirketinin sigorta sözleşmesi kapsamında sorumluluğu;- Davacı sigorta şirketinin talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı;-Alacak miktarlarının tespiti konularında rapor ve ek rapor alınmıştır.
Yangın sebebiyle birden fazla işyerinin zarar göresi nedeniyle bir çok farklı mahkemede aynı konuyla ilgili zarar talebinde dayalı dava açılmış olup mahkememizce Mahkemeniz dosyası ile birebir emsal nitelik arz eden ve kesinleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.03.2016 tarih, ... E., ... K. sayılı ilama konu dava dosyası ve Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası kusurun tespiti bakımından bekletici mesele yapılmış ve Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.03.2016 tarih, ... E., .. K. sayılı dosyası kesinleşmiş onu dışında olayla ilgili başkaca aynı yangin olayı bre ilgili olarak önce Bakırköy .. ATM'nin ... Bakırköy .. ATM'nin ...E.sayılı dosyaları kesinleşmiştir. ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin Gümrüklü A tipi Genel Antreposunda bulunan kimyasal maddenin ambalajından sızması ve akması sonucunda yakın çevresinde bulunan kolay yanıcı maddelerle temas etmesi neticesinde ekzotermik reaksiyon sonucunda açığa çıkan isı ile yangının başlamasına ve bilahare de kimyasal üst katlara sirayet ederek yangının yayılım göstererek, büyüyüp geliştiği, Yangın çıkış merkezinin zemin kat ..... antrepo olması A tipi gümrüklü genel antrepoya alınmaması gereken kimyasal maddeyi alması antrepoda uzun süre kalmasına rağmen ... tarafından tasfiyesinin yapılması için müracaatının olmaması ve bu nedenle uzun süre kalmasından dolayı ambalaj korozyonuna uğrayarak, sızdırma yapatak yangına sebebiyet vermesi, diğer taraftarı yangın güvenlik önlemlerinin alınmamış olması vs. gibi yukarıda detaylıca açıklanan sebeplerden dolayı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Ticaret Lid. Şti'nin kusurlu ve sorumlu bulunduğu, Davalı ..... Sigorta A.Ş. ile davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen .... poliçe nolu Yangın Abonman Sigortasında “patlayıcı ve | parlayıcı madde bulunmaması” şartı ile teminat verildiği, dosya kapsamından davalı sigortalının antreposunda bulunan maddelerin patlayıcı ve parlayıcı olduğu yönünde kesin bir kanaate varılmadığı, bu sebeple davalı sigorta şirketinin sigortalısının antreposunda çıkarı ve oradan yayılan yangın sebebiyle sigorta teminatı bedeli kadar (3.000.000.-USD) sorumlu olduğu ...Yapı Kooperatifi'nin yangın çıkan binanın maliki olduğu kanaatine varıldığı takdirde yangının, ..... Ltd. Şti.'nin ihmali fiilleri ile meydana geldiği nazara alındığında ... Yapı Kooperatifi'nin eBK m. 58 uyarınca binanın yapımında bozukluk yahut bakımında eksiklik bulunsa dahi somut olaydaki zararla, anılan olgular arasında illiyet bağı bulunmadığından sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, bu durumda sadece arazi sahibi olan .... Yapı Kooperatifleri Birliği'nin eBK m. 58 uyarınca sorumluluğundan söz edilemeyeceği, Yangının meydana geldiği binanın malikinin ... Yapı Kooperatifleri Birliği olduğu kanatine varıldığı takdirde, yangının, ..... Ltd. Şti. ile Gümrük Müsteşarlığı'nın ihmali fiilleri ile meydana geldiği nazara alındığında .... Yapı Kooperatifleri Birliği'nin
TBK m. 58 uyarınca binanın yapımında bozukluk yahut bakımında eksiklik bulunsa dahi somut olaydaki zararla, anılan olgular arasında illiyet bağı bulunmadığından sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, ......'nın bu nitelikteki bir antrepoda depolanması mümkün olmayan emtianın bulundurulmasma ihmali davranışları ile katkıda bulunduğu ve yeterli denetimi yapmadığı anlaşılmakla birlikte, bu tür bir ihmali davranış ile yangın olayı arasında; özellikle de yangın sebebiyle ortaya çıkacak dolaylı zararlar ile uygun illiyet rabıtası kurulmasının mümkün gözükmemesi sebebiyle sorumluluğundan söz edilemeyeceği yönünde tespitlerde bulunmuşlardır.
Bu şekildeki kusur tespiti bakımından Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.03.2016 tarih, ... E., ... K. sayılı dosyası kesinleşmiş onu dışında olayla ilgili başkaca aynı yangin olayı bre ilgili olarak önce Bakırköy ....ATM'nin ... Bakırköy ... ATM'nin ... E.sayılı dosyaları kesinleşmiş olduğu dikkate alındığında yargılamanın birliği çelişkili karar verilmemesi bakımından kusur tespiti bakımından Bakırköy .. ATM dosyası kesinleştiğinden artık kusur incelemesi bakımından yeniden rapor alınmasına usül ekonomisi makul yargılamam süresi içinde davanın görülmesi ve sonuçlandırılması bakımından gerek görülmemiş olup ortada Yargıtay incelemesinden geçmiş kesinleşen mahkeme kararlarına göre hareket etmek gerekmiştir.
Ancak gelinen aşamada Yargıtay ... Hukuk Dairesi kusur tespiti bakımından son tarihlerde veridiği ... E. ... K. Karar önceki mahkeme kararları olayın oluş şekli ve mahkememizce alınan ek raporlara rağmen kusur durumu değişmediğinden kesinleşen Bakırköy .. ATM dosyasındaki maddi vakıalar ve kusur tespiti esas alınması gerekmiştir.
Aynı olayla ilgili olarak Bakırköy Adliyesi Ticaret Mahkemeleri'nde birden fazla dosya bulunmaktadır. Dosyalara ibraz edilen bilirkişi raporlarında değişik kusur oranları tespit edilmiştir. Somut olayda en önemli mesele kusur oranının tespitidir.
Bakırköy (kapatılan) .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin konuyla ilgili tesis ettiği 10/10/2013 tarih ... karar sayılı kararında "Davalıların sorumluluğuna gelince, davacıya ait emtianın davalı antrepo işletmecisinin antreposunda saklanılması söz konusu olup, davalı antrepo işletmecisinin emtianın saklanmasında kendisine atfedilebilecek hiçbir kusur ve ihmali bulunmadığını ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulması mümkündür. Dava konusu olayda, yangın davalıya ait antrepoda çıkmış olup, dava dışı ... A.Ş.'ye ait malzemenin yangının çıkışında ve yayılmasında etkisi olsa bile yangının çıkışı ve ... ya ait yanıcı maddenin saklanmasında ve kendi yerlerinden geçirilmesinde önlem alınmaması nedeniyle ve basiretli bir tacirin öngörülü hareketi bulunmaması nedeniyle davalı antrepo işleticisinin sorumluluğu bulunmaktadır. Hem yangının çıkış nedeniyle hem de emtiaların istiflenmesi ve korunmasında özensizlik gösterilmesi nedeniyle davalı antrepo işletmecisinin kusurlu bulunması sebebiyle meydana gelen zarardan tam bir sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı antrepo işleticisi eski B.K.nun 463 maddesi gereğince üzerine düşen tüm yükümlülüğü yerine getirmesine ve tüm dikkat ve ihtimamı göstermesine karşın zararın meydana geldiğini ispat etmedikçe meydana gelen zarardan sorumludur. Dava konusu olayda da, davalı işleticinin kusuru bulunmaktadır. Kusurunun oranına bakılmaksızın meydana gelen zarardan sorumludur.
Dava dışı .... A.Ş. ve bina malikinin kusurlarının bulunması durumunda, bu durumun antrepo işletmecisi ile bu şahıslar arasında değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı antrepo işletmecisinin kendisi dışında başka şahısların da kusuru bulunduğunu belirtip, bunu davacıya karşı ileri sürmesi vedia akti hükümleri gereğince mümkün değildir. Zira antrepo işletmecisinin emtianın saklanması korunması hususunda kusursuz, tam bir özen sorumluluğu bulunmaktadır. Özen sorumluluğuna aykırılık durumunda, kusur oranına bakılmaksızın meydana gelen zarardan sorumluluğu söz konusudur.
Bina maliki ... Yapı Kooperatifi'nin sorumluluğuna gelince, yangının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan eski borçlar kanununun 58. maddesine göre bina malikinin, binanın yapılmasından ve muhafazasından dolayı sorumluluğu bulunmaktadır. Bu madde içeriğinden açıkça anlaşıldığı üzere bina maliki, binanın yapılması ve bakımında bir kusuru bulunması durumunda meydana gelen zarardan sorumluluğu söz konusudur. Dava konusu olayda alınan rapor ve diğer delillere göre bina malikinin, binada bulunan havalandırma boşluğunun yapımındaki kusuru nedeniyle yangının yayılmasında sorumluluğu bulunmaktadır. Zira alınan raporlara göre, havalandırma boşluğunun yapılımı ve kullanılan malzeme nedeniyle yangının hızlıca yayılmasının ve zararın artmasının söz konusu olduğu açıktır. Ancak dava konusu olayda davacının makinasının giriş katta bulunan antrepoda bulunduğu ve burada yanarak zarar gördüğü sabittir. Davacının yanan makinası açısından yapı malikinin bir kusuru bulunmamaktadır. Makina giriş katta bulunmaktadır. Yangının çıkışında ve dava konusu makinanın yanmasında bina malikinin bir kusuru bulunmamaktadır. Yangının çıkışına binanın yapımı ve bakımındaki bir eksiklik sebebiyet vermemiştir. Her ne kadar bilirkişiler ve dosyaya ibraz olunan raporlardaki bilirkişiler binanın içerisine kimyevi ve yanıcı maddelerinin taşındığı, bunların taşınması sırasında bina malikinin gerekli kontrolü yapmaması nedeniyle sorumluğu olduğu iddia edilmiş ise de, mahkememizce bu görüşe itibar edilmemiştir. Zira bina malikinin sorumluluğu, binanın yapımı ve sonrasında binanın bakımı konusundaki kusuruna dayanmaktadır. Binanın bakımı hususu ise, bina içerisine sokulan malzemeleri denetim ve kontrolünü kapsamamaktadır. Bina malikinin binada bulunan kiracı ve diğer yerleşenlerin giriş çıkışlarını kontrol etme ve hangi malzemeleri sokabileceklerini denetleme hak ve yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu sebeple binaya kimyasal madde sokulduğu ve bina malikinin denetleme yönündeki görüşüne itibar edilmemiştir. Tüm bu hususlar dikkate alınarak bina maliki ...Yapı Kooperatifine karşı açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle ... İşyeri Yarı Kooperatifi hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermiş, karar Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 22/01/2015 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile onanmıştır.
Yine aynı olayla ilgili İstanbul (kapatılan) .... Asliye Ticaret Mahkemesi 28/01/2013 tarih ... esas ... karar sayılı kararında "... yangının davalı şirkete ait antrepoda meydana geldiği, davalı tarafından bulundurulmaması gerekli olan kimyasal maddelerin antrepoda bulundurulduğu, yangına bu kimyasal maddelerin sebep olduğu, bina sahibinin sorumluluğunu düzenleyen B.K.'nın 58. maddesine göre binanın fena yapılmasından veya bakımsızlığından kaynaklanan bir zararın bulunmadığı, yangının önce davalıya ait antrepoda başladığı, davalının tedbirsiz davranarak bir arada bulunmaması gerekli olan kimyasal maddeleri gelişi güzel, içlerinde ne olduğu belirsiz bir şekilde antrepoya yerleştirdiği, antrepoda kalış süreleri dolan kimyasal maddeleri tasfiye etmediği, yangının büyümesine de antrepoda bulunan kimyasal maddelerin sebep olduğu anlaşıldığından B.K.'nın 41. maddesi uyarınca davalının gerçekleşen hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle..." hüküm tesis etmiş, Yargıtay .... Hukuk Dairesi 12/09/2014 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile kararı onamıştır.
Yargıtay onama ilamındaki tespitlerde de geçtiği üzere, yangının davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti.'nin işlettiği antrepodan çıktığı, davalı tarafından bulundurulmaması gerekli olan kimyasal maddelerin antrepoda bulundurulduğu, yangına bu kimyasal maddelerin sebep olduğu, davalının bir arada bulunmaması gerekli olan kimyasal maddeleri gelişi güzel, içlerinde ne olduğu belirsiz bir şekilde yerleştirildiği, süreleri dolan kimyasal maddeleri tasfiye etmediği, yangının büyümesine de bu davranışların sebebiyet verdiği, B.K. 58. maddesine göre binanın fena yapılmasından veya bakımsızlığından kaynaklanan bir zararın bulunmadığı, usulüne uygun olarak ruhsatlandırılmış faaliyet gösteren antrepo işletmecisinin bu yöndeki tedbirleri kendisinin alması gerektiği, bu sebeple 3. şahısların antrepo içindeki istif, düzen konusundaki gözetim ve denetim sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, bu sebeple yangının çıkmasında ve oluşan zararda antrepo sahibinin %100 kusurlu olduğu yönündeki kabul olayın oluş şekli, hak ve nesafet kurallarına uygun görülmüştür.
Sorumluluk sigortaları zarar sigortası-meblağ sigortası ayrımında zarar sigortası kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle rizikonun gerçekleşmesi halinde bu rizikodan zarar gören üçüncü kişilerin gördükleri gerçek zararlar sigorta limiti dahilinde karşılanır.
Garameten ödeme ilkesi gereğince, bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını öngörülmektedir. Zarar görenlerin birden fazla olması halinde, bunlar arasında eşitlik esasını dikkate alan bu ilkenin, zarar sigortası olan ihtiyari mali mesuliyet sigortalarında da dikkate alınması gerekmektedir. Birden fazla kişi zarar görmüşse sigortacı, poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağından zarar gören üçüncü kişiler oranlama yoluyla (garameten-oranlı eşit paylaştırma esasına göre) tazminat isteyebileceklerdir. (Yargıtay .... Hukuk Daires ... esas ... karar sayılı ilamı)
Ceza dosyası, bilirkişi raporları, itfaiye raporu, davalı sigorta şirketi ile diğer davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen yangın abonman sigorta poliçesi, davacının sigortalılarına ilişkin sigorta poliçeleri, ödeme ve ibra belgeleri ile tüm dosya kapsamına nazaran; olay tarihinde davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti.'ne ait antrepoda çıkan yangın sonucunda davacıya ait sigortalıların toplam 2.438.916,22 USD olduğu ve işbu hasar miktarının gerçek zarar olduğu, hasarlı emtianın sovtaj bedeli olarak tespit olunan 42.953,00 USD savtaj bedelinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, işbu sovtaj bedelinin mahsup edildiğinde, davacının 2.395.963,22USD hasar sigortalıya ödendiği, olayda yukarıda ayrıntılarıyla belirtildiği üzere antrepo sahibi davalı ..... Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti.'nin %100 kusurlu bulunduğu, garameten paylaşım ilkeleri gereğince davalı ... (... Sigorta A.Ş.’nin) bildirmiş bulunduğu garame hesabında davada talep olunan 2.395.963,22 USD ye karşılık 1.197.981,61.USD nin ödeneceği bildirilmiş ve bu hususta yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 16.04.2014 tarihli Bilirkişi Ek Raporu ile garame hesabı uyarınca ... Sgorta A.Ş.’nin davaya konu edilen alacağın 1.197.981,61.USD sinden sorumlu olacağı tespit edilmiş yeniden güncel garame hesabına gerek duyulamamış olup bu bedel üzerinden sigorta şirketini poliçedeki limite sınırlı tutmak gerekmiş olup olayda diğer davalılara izafe edilecek herhangi bir kusur durumunun bulunmadığı anlaşılmış, aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
Tüm bu nedenlerle; asıl dava yönünden; Davacının davalılardan ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... (...) Sigorta A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın kabulüne, 2.395.963,22 USD hasar bedelinin; 457.047,00 USD'si için 27/07/2007 tarihinden, 1.938.916,22 USD'lik kısmı için ise 11/09/2007 (ödeme) tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 4/a hükmü uyarınca yabancı para alacağına ilişkin devlet bankalarınca USD cinsi 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı ..... Ltd.Şti.ve onun sigortacısı konumundaki davalı ... (...) A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin sigorta poliçesindeki teminat miktarı ve bu sözleşmeye göre başvurulan tüm talepler dikkate alınarak taleplerin garameten paylaşım nedeniyle bu miktarın 1.197.981,61 USD' sinden ve poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına ve sigorta şirketi bakımından işletilecek faizin de dava tarihinden itibaren işletilmesi kaydıyla) davacıya verilmesine, birleşen dosya yönünden de yukarıda anılan gerekçelerle davanın reddine, (Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası yönünden) karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
a) Davacının davalılardan ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. ve ...(...) Sigorta A.Ş.'ye karşı açmış olduğu DAVANIN KABULÜNE, 2.395.963,22 USD hasar bedelinin; 457.047,00 USD'si için 27/07/2007 tarihinden, 1.938.916,22 USD'lik kısmı için ise 11/09/2007 (ödeme) tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 4/a hükmü uyarınca yabancı para alacağına ilişkin devlet bankalarınca USD cinsi 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı ..... Ltd.Şti.ve onun sigortacısı konumundaki davalı ... (...) A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin sigorta poliçesindeki teminat miktarı ve bu sözleşmeye göre başvurulan tüm talepler dikkate alınarak taleplerin garameten paylaşım nedeniyle bu miktarın 1.197.981,61 USD' sinden ve poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına ve sigorta şirketi bakımından işletilecek faizin de dava tarihinden itibaren işletilmesi kaydıyla) davacıya verilmesine,
2-BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN (MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN) DAVANIN REDDİNE,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-1)-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 650.155,75 TL harç için peşin alınan 38.856,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 611.299,05 TL harcın davalılar ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... (...) A.Ş.'den (davalı ... (...) A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçede yazılı limitin hükmedilen tazminata oranlanması suretiyle belirlenmesi şartıyla) müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
1-2)-Davacı tarafından yatırılan 13,10 TL başvurma harcı ile 38.856,70 TL peşin harcın davalılar ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... (...) A.Ş.'den (davalı ... (...) A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçede yazılı limitin hükmedilen tazminata oranlanması suretiyle belirlenmesi şartıyla) müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
1-3)-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 183.802,24 TL vekalet ücretinin davalılar ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... (...) A.Ş.'den (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçede yazılı limitin hükmedilen tazminata oranlanması suretiyle belirlenmesi şartıyla) müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
1-4)-Davacı tarafından yapılan 560,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 17.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.360,50 TL yargılama giderinin davalılar ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... (...) A.Ş.'den (... (...) A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçede yazılı limitin hükmedilen tazminata oranlanması suretiyle belirlenmesi şartıyla) müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
1-5)-Davalılardan ..... Uluslar Arası Nakliyat Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 1.000,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan yargılama giderinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN;
2-1)-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 39.662,10 TL harçtan mahsubuna, artan 39.602,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
2-2)-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesinin 13/4 maddesi uyarınca davalılar yararına tayin ve takdir olunan 4080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
2-3)-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
2-4)-Davalı ... Yapı Kooperatifi tarafından sarf edilen 1.100,00 TL bilirkişi ücreti, 20,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.120,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı .... İşyeri Yapı Kooperatifi'ne verilmesine,
3-Asıl ve birleşen davalarda kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
4-Asıl ve birleşen davalarda HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı davalı İstanbul Muhakemet Müdürlüğü ile davalı ..... Uluslararası Nakliyat vekilinin yokluğunda oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2021
Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸