T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1120
KARAR NO: 2020/157
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 12/11/2007
KARAR TARİHİ: 11/02/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacının 02/04/2007 tarihinde İtalyan ...... şirketinin patentli ürünü olan ...... adlı cihazın Türkiye'deki fikri mülkiyeti ve kullanım haklarının tek sahibi olduğunu beyan eden davalı şirketle 5 yıl süreli franchise sözleşmesi imzaladığını, müvekkilinin sözleşmenin imzasından sonra edimlerini yerine getirerek 8.000,00 Euro sözleşme bedeli ile 25.000,00 Euro cihaz bedelini peşin olarak ödediğini, sözleşmenin imzalanmasından kısa bir süre sonra davalı şirket adına sözleşme imzalamaya yetkili kılınan davalının çalışanı ...... tarafından müvekkiline çekilen ihtarname ile söz konusu ürünü adına tescil ettirmesi sebebiyle markanın sahibi ve yetkilisinin kendisi olduğu, İtalyan şirketin davalı ile yaptığı sözleşmeyi 20/07/2007 tarihinde feshettiği, bu trihten itibaren davalının herhangi bir yetkisinin kalmadığını, cihazla ilgili tüm hakların kendisine ait olduğu belirtilerek 3 gün içerisinde kendisiyle sözleşme imzalanmaması halinde markanın kullanılamayacağı hususunun ihtar edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin davalı şirkete ihtarname çekerek sözleşme ile ilgili açıklama yapılmasını, bilgilendirme yapılmadığı takdirde sözleşmenin müvekkili tarafından feshedilnmiş sayılacağı, ödenen tutarların fesih tarihinden itibaren 7 gün içerisinde iadesinin gerektiği hususunda ihtarat yapıldığını, davalı şirket tarafından müvekkiline ihtarname ile cevap verildiğini, sözleşme gereği haklarının korunacağı, İtalyan şirketten kendilerine fesihle ilgili bir ihtar gelmediği hususlarının bildirildiğini, davalının sözleşmedeki taraf sıfatını kaybettiğini, ......'ın markanın sahibi ve yetkilisi olduğunu, ...... tarafından müvekkiline gönderilen sözleşmede müvekkiline ek yükümlülükler getirildiğini, bu nedenle bunları kabul etmediklerini belirterek, 8.000,00 Euro sözleşme bedelinden faal olarak kullanılan 533,33 Euro + KDV bedelin düşülmesi sonucunda 7.466,67 Euro bedelin fesih tarihinden itibaren en yüksek faiziyle, cihaz için ödenen 25.000,00 Euro + KDV bedelin fesih tarihinden itibaren en yüksek faiziyle, müvekkilinin sözleşme nedeniyle kâr kaybı ve menfi zararlarından dolayı 5.000,00 Euro'nun davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilince talep edilen faiz tutarları nedeniyle 20/04/2009 tarihinde 15,60 TL ilave harç yatırıldığı görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; İtalyan şirketi ile müvekkili arasında 10/05/2006 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkiliyle ...... arasında özel bir anlaşma yapılarak bu konuda ....'a yetki verildiğini, müvekkili ile ..... arasında yaşanan sorunlar sonucunda İtalyan şirketin 20/08/2007 tarihinde müvekkiliyle olan sözleşmeyi feshettiğini, müvekkilinin haklarının iptal edildiğini 06/08/2007 tarihli ihtarname ile öğrendiğini, müvekkilinin davacının ihtarnamesine keşide ettiği cevabi ihtarnameye rağmen davacının yeni oluşumdan kaçındığını, davacının iddialarının aksine sözleşmenin haksız olarak iptali halinde bile cihazın geri alma mecburiyetinin bulunmadığını, müvekkilinin davacıya markanın kullanımı için .... ile sözleşme yapmasını ihtar etmesine rağmen davacının bunu kabul etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış; sunulan marka tescil belgesine göre cihazın marka sahibinin ...... olduğu görülmüş, yine sunulan 02/04/2007 tarihli sözleşme içeriğine göre davacı ile davalı şirket arasında ...... cihazına ilişkin franchise sözleşmesi imzalanmış olduğu, davalı şirket ile dava dışı ...... arasında iş ortaklığı ve şirket yönetim anlaşması imzalanmış olduğu, davacı tarafından düzenlenmiş olan 17/08/2007 tarihli sözleşmenin feshine ilişkin ihtarnamede davacı tarafından cihaz bedeli ve sözleşme bedelinin talep edildiği, bu hususta 7 gün süre verilmiş olduğu, ihtarnamenin tebliğ tarihine göre davalının 03/09/2007 tarihinde temerrüde düşmüş olduğu, dava dışı ...... tarafından davacıya keşide edilen 06/08/2007 ve 28/09/2007 tarihli ihtarnameler ile cihaza ilişkin davalı şirketin yetkilerinin kaldırılarak sözleşmenin İtalyan şirket tarafından feshedildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 22/05/2008 tarihli raporda; davacının fesihte haklı olduğu, 7.466,67 TL sözleşme bedeli ile 25.000,00 Euro cihaz bedelinin KDV ile birlikte talep edilebileceği, kâr kaybına ilişkin hesaplama yapılabilmesi için davacının ticari defterlerinin incelenmesinin gerektiği belirtilmiştir.
Tarafların rapora yönelik itirazları üzerine bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 13/03/2009 tarihli ek raporda; davacının 7.466,67 Euro sözleşme bedeli, 25.000,00 Euro cihaz bedeli, 6.963,15 TL masraf, 187,30 Euro işlemiş faiz talep edebileceği belirtilmiştir.
Tarafların itirazları üzerine bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor alınmış, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 25/01/2010 tarihli ek raporda; davacının diğer raporlarda belirtilen sözleşme bedeli ve cihaz bedeli ile birlikte talep edebileceği zararıın 35.754,80 TL olduğu belirtilmiştir.
Tarafların iirazları doğrultusunda farklı bilirkişi kurulundan yeniden rapor alınmış, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 07/03/2011 havale tarihli raporda; davacının yeni külfet getirmemesine rağmen dava dışı ...... ile sözleşme yenilemediği, buna rağmen sözleşmenin yenilenmemiş olması nedeniyle talepte bulunamayacağı belirtilmiştir.
Davacı vekili 10/02/2010 tarihinde dava dilekçesinde talep edilen 5.000,00 Euro zarara ilişkin bakiye 25.324,80 TL üzerinden dava değerini ıslah etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, kararın temyizi üzerine Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 22/10/2013 tarihli ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiş, mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Yargılama sırasında davalı şirketin sicilden terkin edilmiş olması nedeniyle davacı tarafça ihya davası açılmış, davalı şirketin ihyasına ilişkin Bakırköy .... ASliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında davalı şirketin ihyasına karar verilerek kararın kesinleştiği görülmüş, ihya sonrasında davalı şirkete yeniden tebligat yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Yargıtay bozma ilamı sonrasında bilirkişi kurulundan yeniden rapor alınmış, bilirkişi kurulu traafından düzenlenen 14/10/2016 tarihli raporda; davacının davalıdan 7.466,67 Euro sözleşme bedeli ile 25.000,00 Euro cihaz bedelini talep edebileceği, davacının sözleşme nedeniyle uğramış olduğu zarar tutarının 35.754,80 TL olduğu, gelir kaybının kabulü halinde davacının talep edebileceği gelir kaybı tutarının ise 55.125,00 TL olduğu belirtilmiştir.
Dava, franchise sözleşmesinin feshine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasında İtalyan .... firmasına ait sigara bırakma cihazının Türkiyede satış ve kullanımına ilişkin 02/04/2007 tarihli franchise sözleşmesi imzalandığı, o dönem itibariyle; İtalyan firmanın Türkiye haklarının davalı şirket elinde olduğu, davalı şirket tarafından cihazın Türkiye haklarına ilişkin işlemler konusunda dava dışı ...... ile iş ortaklığı ve yönetim anlaşması imzalandığı, davacı tarafından sözleşme gereğince davalıya 8.000,00 Euro + KDV franchise bedeli ile 25.000,00 Euro + KDV cihaz bedeli ödenmiş olduğu, sözleşme imzasından yaklaşık 4 ay kadar sonra davalı şirket ile ...... arasındaki yaşanan sorunlar sonucunda ...... tarafından davacıya çekilen ihtarnameler ile İtalyan firmasına ait ürünün Türkiyedeki haklarının kendisine geçtiği belirtilerek kendisiyle sözleşme imzalanmasının talep edildiği, ancak davacı tarafından uygun görülmeyerek dava dışı ...... ile sözleşme imzalanmadığı, bunun üzerine davacı tarafından davalıya keşide edilen 17/08/2007 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshi ile ödenen tutarların iadesinin talep edildiği, ihtarnamede verilen süre ve tebliğ tarihine göre davalının 03/09/2007 tarihinde temerrüde düşmüş olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda da belirtildiği üzere taraflar arasında sözleşme imzalandıktan sonra davalı şirketin cihaza ilişkin İtalyan firmasıyla yapmış olduğu sözleşme İtalyan firması tarafından feshedilerek cihazın Türkiye hakları dava dışı ......'a verilmiştir. Bu durumda davacının bedelini ödemiş olduğu sistem ve markayı kullanması imkansız hale gelmiştir. Dava dışı ...... tarafından önerilen sözleşme daha ağır yükümlülükler içermekte olup, böyle bir durum olmasa bile davacının dava dışı ...... ile yeni sözleşme yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle davacının davalı ile imzalanmış olan sözleşmeyi haklı olarak feshettiği kabul edilmelidir. Bu durumda davacı sözleşme franchise bedeli ile ödemiş olduğu cihaz bedelini talep edebileceği gibi, sözleşme nedeniyle uğradığı zararlara ilişkin menfi zararlarını da talep edebilecektir. Bu kapsamda davacı 8.000,00 Euro + KDV sözleşme bedeli ödemiş olup, sözleşmenin yürürlükte olduğu dönem için tespit edilen tutarın düşmesi sonucunda davacının 7.455,67 Euro franchise bedeli talep edebileceği, ayrıca cihaz için ödemiş olduğu 25.000,00 Euro'yu aynen talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Her iki tutarın %1 KDV'si ise 324,67 Euro olup, sözleşme kapsamında davacı bu tutarı da davalıdan talep edebilir. Ayrıca bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere menfi zarar kapsamında sözleşme nedeniyle davacının toplam 35.754,80 TL zarara uğradığı, bu tutarın dava tarihi itibariyle 5.000,00 Euro kısmının talep edildiği, kalan 25.324,80 TL kısmının ise ıslah ile talep edildiği anlaşılmakla, bu tutarlar da dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜNE,
2-7.466,67 Euro franchise bedeli, 25.000,00 Euro cihaz bedeli ve 324,67 Euro KDV olmak üzere toplam 32.791,34 Euro alacağın 03/09/2007 tarihinden itibaren 1 yıl vadeli Euro mevduat hesaplarına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-5.000,00 Euro tazminatın dava tarihinden itibaren 1 yıl vadeli Euro mevduat hesaplarına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-25.324,80 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 6.208,78 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 885,20 TL harç, 20/04/2009 tarihinde yatırılan 15,60 TL harç ve ıslah ile yatırılan 376,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.931,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafça sarf edilen 1.276.80 TL peşin harç, 1,800,00 TL bilirkişi ücreti, 237,00 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.313,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince 12.584,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde TEMYİZ kanun yolu açık olmak üzere davalı vekilinin yüzüne karşı karar verildi.11/02/2020
Katip ....
¸e-imza
Hakim .....
¸e-imza