T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/322 Esas
KARAR NO: 2021/343
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 22/03/2021
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2014/712 ESAS - 2014/480 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:10/02/2009
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2009/765 ESAS - 2011/53 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 30/07/2009
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2009/766 ESAS - 2009/732 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 30/07/2009
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma ile davalı firma arasında teati edilen sipariş belgesine dayalı olarak müvekkili firmanın, davalı ...'da yapmakta olduğu çimento fabrikasının çelik yapı bölümlerinin imalatını ve montajını malzemeli olarak üstlendiğini, ... Organize Sanayi Sitesinde kurulu ... Metal Ltd. Şti. Ait çelik yapı fabrikasında hazırlatarak anlaşmaya göre ...' da teslim ve yerinde montajını yaptırdığını, bu işlerle ilgili ücretlerin faturalarını davalı firmaya gönderdiğini, davalı firmanın iş devam etmekteyken edimine göre ödemesi gereken sürede 15/08/2008 tarihli ve ... numaralı 55.070-TL imalat faturasını, 03/09/2008 tarihli ve ... nolu 74.092-TL imalat faturasını, 18/09/2008 tarihli ... nolu, 123.394-TL montaj faturalarını ödemediği gibi montajla ilgili edimlerden de kaçınarak müvekkili firmanın işi yaptırdığı ... firmasının montajı sürdürmesine izin vermediği için daha önceki faturalardan montaj sonrasında ödenmek üzere alıkoyduğu %5 kesintilerin toplamı olan 31.800-TL 'yi de haklı olarak istemesine rağmen davalının bu alacağı da ödemekten kaçındığını, davalının edimlerinden kaçınarak sözleşmenin uygulanmasını durdurması üzerine müvekkili firmanın Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine faizi ile birlikte toplam 297.542,04-TL tutarında ödeme emri göndererek icra takibi başlatıldığını, davalının bu takibe karşı itirazda bulunduğunu, takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu, iyi niyet kurallarına uymamakta olduğunu, bu nedenlerle talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına, %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... San. Tic. A.ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı ile müvekkili şirket arasında müteaddit tarihli onaylı sipariş formlarının imza edildiğini, müvekkili şirketin davacı firmanın taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle mağdur duruma düştüğünü, davacı üstlendiği imalat ve montaj işlerini halihazırda tamamlamadığını bu nedenle mağdur olmamak için yarıda bırakılan ve süresinde tamamlanmayan işleri 3. Şahıslara yaptırmak zorunda kaldığını, davacının icra takibine dayandırdığı 15/08/2008, 03/09/2008 ve 18/09/2008 tarihli faturalardan bahsetmekte olduğu, 27/05/2008 tarihli faturadan bahsetmemekte olduğunu, davacı kendi iddia ve beyanları ile çelişki içerisinde olduğunu, davacının icra takibine dayanak gösterdiği 27/05/2008 tarihli ve 31.800-TL tutarındaki fatura ne hukuken ne de fiilen mevcut olmadığını, böyle bir faturanın olmadığını, davacının dayandığı faturaların yok hükmünde olduğunu ve hukuken geçersiz olduğunu, müvekkili şirketin tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, davacı firmanın müvekkilinin ödeme ve montaj ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmediğine dair iddia ve ithamlarının asılsız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı firmanın ekonomik sıkıntıları nedeniyle yükümlülüklerini süresinde ve eksiksiz olarak yerine getiremediğini, bu nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
25/07/2011 tarihi itibariyle Ticaret Mahkemelerinin tek hakimli oluşu nedeniyle Komisyon Başkanı Başkanlığında Ticaret Hakimlerinin katılımıyla yapılan toplantı sonucunda alınan karar gereği dosyaların paylaşımı neticesinde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası Bakırköy .... Asliye ticaret mahkemesine gönderilmiş ve Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına kaydedilmiştir.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası mahkememizin 1/2 müstemir yetkili hakimi ...'in uhdesindeki işler yönünden Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkilendirilmesi ve mahkemenin faaliyete geçmesi nedeniyle yapılan aktarım sonucunda Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas numarasını aldığı anlaşılmıştır.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyetinin durdurulması üzerine HSYK ... Dairesinin 08/09/2014 tarih ... sayılı kararı uyarınca yapılan devir işlemi nedeniyle Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesine aktarılmış ve ... esas sırsına kaydedilmiştir.
BİRLEŞEN DOSYALAR AÇISINDAN
Mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında mahkememiz dosyası ile birleştirme kararı verilmiş ve dosya aslı mahkememize gönderilmiş olmakla, dosyanın incelenmesinde;
Birleşen dosyada Davacı vekili tarafından ibraz edilen dava dilekçesinde özetle; davacı ... Maden Petrol İnş. Taah. Turizm Teks. İth İhr. San. Ve tic. Ltd. Şti ile davalı .... Teknek Müh. İnş. San ve Tic. AŞ arasında teati edilen sipariş belgesine dayalı olraak davacı firma, davalının ...... AŞ adına yaptırmakta olduğu çimento fabrikasının çelik yapı bölümlerini imalatını ve montajını malzemeli olarak üstlenmiş ve ... Sanayi Sitesinde kurulu ... Metal Ltd. Şti ait çelik yapı fabrikasında hazırlatarak anlaşmaya göre .....' da teslim ettiğni, bu işlerle ilgili ücretlerin faturalarını davalı firmaya gönderdiğini, davalı firma iş devam etmekteyken edimine göre edemsi gereken sürede 16/09/2008 tarihli ve ... numaralı 31.216-TL imalat faturasını ödemediği gibi montajla ilgili edimlerinden de kaçınarak davacı firmanın işi yaptırdığı ... firmasının montajı sürdürmesine de izin vermemekle sözleşmenin uygulanmasını fiilen durduğunu, davalının edimlerinden kaçınarak sözleşmenin uygulanmasını durdurması üzerine davacı firma Bakırköy .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine faiziyle birlikte toplam 31.953-TL tutarında ödeme emri göndererek icra takibi başlattığını, davalı bu takibe karşı itirazda bulunduğundan takip durduğun, davalının sözleşmeden doğan ödeme yükümlülüğüne ve montaj edimlerine uymamak suretiyle sözleşme uygulanmasını fiilen durdurması nedeniyle davacı firma sözleşmeyi yürütmek amacıyla bu sipariş için piyasadan temin ettiği ya da ... firmasına temin ettiridği yüz binlerce TL tutarındaki malzemelerden dolayı gerek bu ... firması gerekse davacı firma müşkül durumda kaldığını, piyasaya olan taahhütlerini zamanında yerine getirilmediği için büyük zararlara uğradığını, imal edildiği halde fabrikada bekletilen imalatlarla bu iş için alınan mallar, malzemeler işçilik kayıpları imalat ve montajdan elde edilecek gelirler ve piyasaya yapılamyan ödemelerden uğranılan takipler ve bu sebeplerle kaynaklanan maddi ve manevi zararların karşılanması için hakları saklı kalmak kaydıyla haksız yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, % 40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatın hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize verilen cevap dilekçesi ile; davacı taraf bitirmeyi taahhüt ettiği işin imalatı için gerekli olan bazı bir takım malzemeleri edinemediği için taraflar arasında sözlü bir anlaşamaya vararak bu malzemelerin davalı şirketçe sağlanması konusunda mutabık kaldığını, bu borular davalı şirketçe başka bir firmadan satın alındığını ve davacı firma ile aralarındaki anlaşmaya uygun olarak satın alınan malzeme bedeli davacı firmaya fatura edildiğini, söz konusu fatura 10/09/2008 tarihli ... nolu ve 41.822,41-TL bedelli fatura olduğunu, bu faturayı karşı taraf kabul ettiğini, bu fatura uyarınca takas mahsup talebinde bulunduklarını, ancak davacı taraf bu fatura bedelini ödemediğini, bu nedenle haksız açılan davanın reddini, kötüniyetli davacı aleyhine % 40 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, takas mahsup taleplerinin kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Dosya Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı numarasıyla açılmış adliyemizde .... Asliye Ticaret Mahkemesi kurulması nedeniyle dosya .... Asliye ticaret Mahkemesi' nin ... esasını almış, daha sonra .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin kurulması nedeniyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilerek .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esasa kaydedildiği, Ticaret Mahkemelerinin heyet halinde çalışan mahkemelere dönüşmesi nedeniyle dosya Bakırköy ... Asliye Ticaret mahkemesi' ne aktarılarak ... esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin ait ... esas sayılı dosyası üzerinde birleştirme kararı verilerek dosya mahkememizin ... esas sayılı dosyasına gönderilmiş ve dosyanın incelenmesinde;
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın davalı firma ile arasında teati edilen sipariş belgesine dayalı olarak ..... ilinde yapılmakta olan çimento fabrikasının çelik yapı bölümlerinin imalatını ve montajını malzemeli olarak üstlendiğini ve buna dayalı olarak ...San. Sitesinde kurulu ... Metal Ltd Şti 'ye ait çelik yapı fabrikasında hazırlatarak anlaşmaya göre .....'ta teslim ve yerinde montajını yaptırdığını, bu işler ile ilgili ücretlerin faturalar ile davalı firmaya gönderdiğini, davalı firmanın edimine göre ödemesi gereken sürede düzenlenmesi gereken faturaları ödemediği gibi, montaj ile ilgili edimlerinden de kaçınarak müvekkili firmanın bu işi yaptırdığı ... firmasının montajı sürdürmesine izin vermediğini, davacının bu tutumu ile sözleşmenin uygulanmasını fiilen durdurduğunu, bu durum üzerine müvekkili firmanın Bakırköy .. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyası ile davalı aleyhine faizleri ile birlikte toplam 297.542,04 TL tutarlı ödeme emri göndererek icra takibine giriştiğini, davalının bu takibe itiraz ettiğini, Bakırköy ... Asliye Ticaret mahkemesinin ..... E. Sayılı dosyası ile görülmekte olan itirazın iptali davasının derdest olduğunu, müvekkili ...'nun ise davacı şirketin şirket yetkilisi ve sorumlusu olarak manevi kayıplar yaşadığını , ...'da oturduğu ev adresine dahi haciz geldiğini, müvekkillerinin maddi ve manevi zararlarının toplamının 65.000,00 TL olduğunu, dava konusu olay nedeni ile uğranılan zararların teknik inceleme ile tespit edilebileceğini, bu nedenlerle davacı şirketin uğramış olduğu 15.000,0 TL maddi, ve davacı ...'nun uğradığı 50.000,00 TL manevi zarar olmak üzere 65.00,00 TL'nin davalıdan alınarak müvekkillerine verilmesini istediğini bildirmiştir.
Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle ; derdestlik itirazında bulunduklarını , aynı konuda Bakırköy .. Asliye Ticaret mahkemesinin ..... E. numarası ile açılan davanın devam ettiğini, bu dava ile Bakırköy .. Asliye Ticaret mahkemesinde görülen davanın aynı dava olduğunu, müvekkili şirketin davacı firmanın taahhütlerini yerine getirmemesi nedeni ile mağdur duruma düştüğünü, davacı firmanın sözleşme gereği yükümlü olduğu işlerini tamamlamadığını, müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketin montajın sürdürülmesine izin vermediği iddiasının doğru olmadığını, müvekkiline montaj hususunda yüklenen herhangi bir yükümlülük de bulunmadığını, davacı şirketin ekonomik darboğaz içerisinde olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirkete haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, davacı tarafın basiretli ve öngörülü bir tacir gibi davranmak zorunda olup tamamlayamayacağı işlere imza atmaması gerekirken böyle davranmadığını, davacı tarafın müvekkili şirket ile bir anlaşma yapıp, bu anlaşmaya uymadığını, yükümlülüklerini yerine getirmediğini, açılan davanın reddine karar verilmesini istediğini bildirmiştir.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... E. Sayılı dava dosyası getirtilmiş yapılan incelemede, davacı tarafından davalı aleyhine ..... ilinde yapılan çimento fabrikasının çelik yapı imalatı ve montajının davacı tarafından yapılmasına dayalı akitten doğan davacı alacağı ile ilgili açılan itirazın iptali davası olup, dava dilekçesinde davalıdan olan diğer alacaklar için ayrıca dava açılacağının yer aldığı anlaşılmış, duruşmaya katılan taraf vekilleri dosyaların birleştirilmesine yönelik bir diyeceklerinin olmadığını, takdirin mahkemeye ait olduğunu söylemişlerdir.
Mahkememizin ait ... esas sayılı dosyası üzerinde birleştirme kararı verilerek dosya mahkememizin ... esas sayılı dosyasına gönderilmiş ve dosyanın incelenmesinde;
Davacı vekili 31.07.2009 tarihli dilekçesi ile müvekkili firma ile davalı firma arasında teati edilen sipariş belgesine dayalı olarak müvekkili firmanın , davalının ..... 'da ... Çimento A.Ş adına yaptırmakta olduğu çimento fabrikasının çelik yapı bölümlerinin imalatını ve montajını malzemeli olarak üstlenmiş ve ... Sanayi Sitesinde kurulu ... Metal Ltd. Şti.ait çelik yapı fabrikasında hazırlatarak .....'da teslim edildiğini,ücretinin faturalarını davalı firmaya gönderildiğini,davalının edimlerinden kaçınarak sözleşmenin uygulanmasını durdurduğunu,müvekkil firmanın da Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine faiziyle birlikte 31.953 Tl tutarında ödeme emri göndererek icra takibi başlattığını,davalın takibe karşı itirazda bulunduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu, bu nedenle Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesine itirazın iptali davası açıldığını, dava derdest olduğunu, yargılamanın devam ettiğini,fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla ,zarar karşılığı 15.000,00 TL nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sayılı dosyasında da aynı taraflar arasında aynı sözleşme nedeniyle , aynı sözleşme kapsamında davacı tarafından verilen edim nedeniyle davacının alacak hakkının doğup doğmadığı, sözleşmenin uygulanmamasına kimin yol açtığı , bu şartlarda davacının ödeme talep edip edemeyeceği, davalının davacıya karşı ifası gereken borçlun olup olmadığı dava konusudur.
BİLİRKİŞİ RAPORLARI
Bilirkişi heyeti olarak ... Üniversitesi Hukuk. Fak. Öğr. Üyesi Dr. ..., İnşaat Mühendisi ...'ın, S.M.M.M. ...'nün 03/05/2011 tarihli raporunda özetle; davaya konu edilen ve davacı tarafından tanzim edilen 20/09/2008 tarihli 31.216,90-TL 'lik faturanın her iki yanın da defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki onaylı sipariş formuna ve bu formda belirlenen birim fiyata uygun olduğu anlaşıldığından, davacının bu fatura bedelini talep etmekte haklı olduğu, davalı tarafından dava dışı ... Demir Sanayi ve Ticaret A.ş. Firmasından 05/09/2008 tarih, ... sayılı fatura ile 41.822,41-TL 'lik malzeme alındığı, bedelinin 24/09/2008 tarihinde havale yolu ile ödendiği, davalının bu faturayı aynen davacıya fatura ederek yansıttığı, davalının düzenlediği bu faturanın davacı defterlerinde de kayıtlı olduğu, sonuç itibariyle taraf defterlerinin davacının davalıya 10.605,61-TL borçlu olduğu noktasında birbiri ile örtüştüğü, tüm bu sebeplere istinaden davacının davalıya 10.605,51-TL borçlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyeti olarak ... İnş. Fak. Öğ. Üy. Prof Dr. ...., Bilirkişi ...., Bilirkişi .... ve Bilirkişi ...'nün 04/02/2013 tarihli raporunda özetle; davacı şirketin taraflar arasında düzenlenen 4 adet onaylı sipariş formu sözleşmelerine göre davalı işverenin .....'ta kurduğu fabrika inşaatında 4 ayrı işin imal ve montaj işini yüklendiği, 14/05/2008 tarihli onaylı siparişe konu ... kodlu preblending besleme bandı Ç/K imal ve montaj işi ile .... hammadde bunkeri besleme bandı Ç/K imal ve montaj işlerini tamamladığı, 27/05/2008 tarihli onaylı siparişe konu ... kodlu Farin Homojene Silosu 52,5 Ç/K imal ve montajı işinden imal işinin tamamlandığı, montaj işinin davalı şirket tarafından başkalarına yaptırıldığı, 2705/2008 tarihli onaylı siparişin ... kodlu preblending çatısı Ç/K imal ve montaj işinin imalat kısmının 03/09/2008 tarihinde gönderilen son parti imalat ile tamamlandığı, ancak montaj işinin davalı işveren tarafından başkalarına tamamlattırıldığı, 29/07/2008 tarihli onaylı siparişe konu ... kodlu klinker stok holü çatısı Ç/K imalatına ilişkin işin toplam 362.250-TL'lik tutarından, 260.115,0-TL'lik kısmının davacı şirket tarafından imal ve temin edildiği, montaj işi onaylı siparişlerin kapsamında bulunmasına rağmen davalı işveren şirket tarafından sipariş kapsamından çakılarak başkalarına yaptırıldığının anlaşıldığı, davacı şirket tarafından icra dosyasına ibraz edilen faturalardan 252.557,28-TL olduğu, montaj hükmüne göre kesilen %5 ler toplamı olan 31.800-TL 'nin iadesi gerektiği, faturaların dönem faizlerinin 11.099,20-TL ve toplam olarak 295.436,48-TL 'nin davalı işveren tarafından davacı şirkete ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişiler Borçlar Hukuku Öğr. Üyesi Prof. Dr. ..., Doç. Dr. ..., S.M.M.M. ...'in 08/12/2015 tarihli raporunda özetle; davacının kendi kusuru ile söz konusu eser sözleşmelerinden kaynaklanan işlerin yapımını geciktirdiğini ve davacının işi geciktirmesinin sürekli ve çekilmez hale gelmesi üzerine de diğer davaların davalısı ... Çimento şirketi, davalı ... Teknik şirketi ile birlikte haklı olarak söz konusu sözleşmelerin konusunu oluşturan işlerin davacı tarafından yapımını fiilen durduğunu ve dolayısıyla eski BK. Md. 358/f.1 (yeni TBK md. 473/f.1) hükmü uyarınca sözleşmeleri zımnen feshettiğini, davacının kusurlu olarak borcunu ihlal etmesi ( işin yapımını sürekli olarak geciktirmesi) nedeniyle davalı ... Teknik ile diğer davaların davalısı ... Çimento haklı olarak eser sözleşmelerini feshetmiş olduğundan davacı, davalı ... Teknik 'ten , bu yüzden uğradığı maddi zararların tazmini talebe hak kazanamadığını, sonuç itibariyle birleşen dava bakımından davacının davalıdan , maddi tazminat alacağının bulunmadığı kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Davacılar vekilinin bilirkişi heyeti raporuna itirazı üzerine yeni heyete tevdine karar verilmiş olmakla,
Mahkememizin ... esas sayılı dosyası üzerinden bilirkişiler Dr. ... , İnşaat Müh. ... ve Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 26/04/2018 tarihli raporda özetle;Mali Yönden, davacının 2008 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığı, 2009 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi (05.11.2008) itibariyle davacının davalıdan 284.925,30 TL alacaklı olduğu, davalının 2008 ve 2009 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre takip tarihi (05.11.2008) itibariyle davalının davacıya 98.151,53 TL borçlu olduğu, Asıl Dava Yönünden yapılan incelemelerde; Asıl davanın konusu yüklenicinin yerine getirdiği edimlerin bedelinin ödenmesinden ibaret olduğundan, ifada gecikmenin hangi taraftan kaynaklandığının belirlenmesine gerek olmamakla, anılan faturaların mali ve teknik açıdan yerinde olup olmadığı, yapılan imalatı karşılayıp karşılamadığı belirlenmelidir. Dosya kapsamında konuya ilişkin olarak alınan 8.12.2015 tarihli son raporda yapılan teknik ve mali incelemeye göre, teknik heyet işin 15.8.2008 ve 3.9.2008 tarihli faturalarda yer alan kısmının yapıldığı ve bu faturalarda yer alan miktarın talep edilebileceğini belirtmiştir. Bu faturalardan % 5’lik montaj payı düştüğünde 122.704,66 TL alacak hesaplanmıştır. 1.4.2013 tarihli raporda, yüklenici tarafından 10.10.2008 tarihli iadeli taahhütlü olarak (Bakırköy .... Noterliğinin 26.09.2008 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesine cevaben) iş sahibi ve ... Teknik Şirketine yollanan yazıdaki, sevk edilmiş imalatların ödenmediği ve bu nedenle imalatların bekletildiği ifadesi ihtar olarak değerlendirilmemiştir. Kanımızca da bu görüş yerindedir, şöyle ki ihtar, aykırılığa son vermesi için borçluya yapılan çağrıdır. Öğretide, hukukî işlem benzeri fiil niteliği taşıdığı kabul edilmektedir. Niteliği gereği sonuçları kendiliğinden, alacaklının iradesinden bağımsız gerçekleşir. Bu nedenle, kural olarak aykırılığa devam edilmesinin sonuçlarının bildirilmesine gerek yoktur. İhtar, varması gerekli bir irade beyanı olup borçlunun hâkimiyet alanına girmesiyle etkisini gösterir. Kural olarak şekle tabi değildir (TBK m. 12). Ancak olayımızda her iki tarafın tacir olmasına bağlı olarak TTK m. 18/III (20/III) uyarınca hükümde yazılı şekillerde yapılmak gerekir. Somut olaydaki yazıda iş sahibinin fatura alacağını ödemediği yer almakla birlikte ifa talebi bulunmadığı için ihtar olarak değerlendirilemediği,
Birleşen Bakırköy .... Asliye Tic. Mah. ... E. sayılı dosyasında; İfade gecikmenin taraflardan hangisinden kaynaklandığı konusunda dosya kapsamındaki teknik raporlar birbirinden farklı yöndedir. Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi, yoğunlukla çelik konstrüksiyon imalat ve montajı uygulamalarına özgü özellikler içerdiği ve sonraki yazışmalarda işin niteliğinden veya tarafların iradelerinden doğan değişiklik önerilerinin kabul edildiği göz önüne alındığında tarafımızca bu teknik raporların yerindeliği konusunda bir değerlendirme yapılmasına uzmanlık alanımızın kapsamı izin vermemekte olup bu hususta takdir Sayın Mahkemenindir. Bu kapsamda varılan sonuç ... Esas sayılı dosya açısından şu sonuçları doğuracaktır. Sayın Mahkeme gecikmenin yüklenicinin kusurlu davranışından kaynaklandığı sonucuna varır ise bu halde yüklenicinin maddi ve manevi tazminat talebi söz konusu olmayacak, aksi halde mali inceleme ile tespit edilecek maddi tazminatın ve Sayın Mahkemenin uygun görmesi halinde manevi tazminatın ödenmesi gerekecektir (TBK m. 112). Bu noktada 1.4.2013 tarihli teknik heyet raporunda yüklenici tarafından işin yalnızca % 8.22’lik kısmının yapıldığının tespit edildiği hususu da göz önünde bulundurulmalıdır.
Birleşen Bakırköy .. Asliye Tic. Mah. ... E. sayılı dosyasında; Asıl dosya kapsamında son olarak 8.12.2015 tarihinde alınan bilirkişi heyeti raporunda, teknik bilirkişi, ... Teknik Şirketi ile birlikte kurulan 29.7.2008 tarihli sözleşmenin konusu edimlerin (imalat ve montaj) iş sahibi ile kurulan diğer eser sözleşmelerinin konusu ile yakından bağlantılı olduğu ve işlerin devamı niteliğinde olduğu, aynı zamanda ... Teknik Şirketinin iş sahibinin yan kuruluşu durumunda olduğunu tespit etmiştir. Bu noktada anılan davadaki taleplerin .. E. sayılı dosyasındakiler ile aynı nitelikli olduğu göz önüne alındığında konu hakkında da aynı değerlendirmeler yapılacaktır. Buna gore Sayın Mahkeme gecikmenin yüklenicinin kusurlu davranışından kaynaklandığı sonucuna varır ise bu halde yüklenicinin maddi ve manevi tazminat talebi söz konusu olmayacak, aksi halde mali inceleme ile tespit edilecek maddi tazminatın ve Sayın Mahkemenin uygun görmesi halinde manevi tazminatın ödenmesi gerekecektir (TBK m. 112). Bu noktada 1.4.2013 tarihli teknik heyet raporunda yüklenici tarafından işin yalnızca % 8.22’lik kısmının yapıldığının tespit edildiği hususu da göz önünde bulundurulmalıdır.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Tic. Mah. ... E. sayılı dosyasında; Taraflar arasındaki ticari ilişkinin eser sözleşmesinden oluştuğu göz önüne alındığında, anılan sözleşmeye ilişkin hükümler somut olayın çözümünde göz önünde bulundurulmalıdır. Taraflar arasındaki sipariş onay formu niteliğindeki sözleşmelerden (29.7.2008 tarihli) doğan yüklenicinin imalat ediminin 9.620 kiloluk kısmının iş sahibine teslim edildiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde, 1.4.2013, 3.5.2011 tarihli ve ..... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş Sayılı dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucu oluşturulan bilirkişi raporlarında sabittir. 1.4.2013 tarihli bilirkişi raporunda, çelik konstrüksiyon imalat ve montajı uygulamalarında, teslim edilen imalata göre ödeme yapılma uygulamasının benimsendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin ödeme şekline ilişkin ve özel spefikasyonlar kısmındaki düzenlemesi göz önüne alınarak, tamamlanan imalatlara ilişkin hak edişlerin % 95’lik kısmının imalatın tesliminden sonra 16 gün için de ödenmesi uygulaması karşısında tarafların BK m. 364/II’ya uygun şekilde tamamlanan imalatın ödemesinin hemen yapılması konusunda anlaştıkları sonucuna varılmıştır. Kanımızca da her ne kadar davalı tarafça kalite kontrol dosyası doldurulup kendilerine teslim edilmediği için ödeme yapılmadığı savunulmuşsa da 9.620 kiloluk kısmının iş sahibine teslim edildiği göz önüne alındığında bu miktarda imalatın bedelinin istenebilecektir. Bu imalat için dosyaa kapsamındaki teknik bilirkişi raporlarında ve mali incelemede 20.9.2018 tarih ve 31.216,90 TL bedelli fatura düzenlendiği ve bu faturanın davalıya gönderilip, ticari defterlerine kaydedildiği sabittir. Bunun yanında davalı şirketçe davacının talebi üzerine alınan ve davacıda bulunan 41.822,41 tutarlı boru bedeli 5.9.2008 tarihli fatura ile sabittir. Davacı vekili, 6.4.2009 tarihli takas ve mahsup istemi bulunmaktadır. Davacı ise iş devam etmediğine ve malın kendi elinde olmasına rağmen bir işe yaramayan haliyle bu bedelden sorumlu tutulmamaları gerektiğini beyan etmektedir. Anılan beyanın yerinde görülüp görülmeyeceği hususu Sayın Mahkemenin takdirinde olmakla birlikte yerinde görülmesi halinde anılan alacaklar, yenilik doğuran takas beyanı uyarınca mahsup edilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalılar vekilinin bilirkişi raporuna itiraz ettiği anlaşılmakla, dosyanın ek rapor alınmak üzere yine bilirkişiler Dr. ..... , İnşaat Müh. .... ve Mali Müşavir ... 'a tevdine karar verilmiş ve bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07/01/2021 tarihli Ek raporda özetle; Kök raporda varılan sonuçlarda değişiklik olmadığını, kök rapordaki Mali Yönden Değerlendirmedeki şekli ile; Davacının 2008 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığı, 2009 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, Davacının ticari defterlerine göre takip tarihi (05.11.2008) itibariyle davacının davalıdan 284.925,30 TL alacaklı olduğu, Davalının 2008 ve 2009 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu,Davalının ticari defterlerine göre takip tarihi (05.11.2008) itibariyle davalının davacıya 98.151,53 TL borçlu olduğu, Kök raporda belirtilen “takibe konu 284.356,00 TL tutarlı 4 adet faturadan dolayı davacı yanın davalı yandan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne olduğunun belirlenmesi gerektiği” şeklinde yapılan değerlendirmeye ilişkin bu defa ek raporda teknik anlamda görüş ve değerlendirme değişmediğinden mali anlamda da ek raporumuzda değişen herhangi bir husus olmadığı, uyuşmazlık konusu faturaların teknik değerlendirme çerçevesinde çözüme kavuşturulabileceği, Hukuki Yönden: Davalı tarafın itirazlarının yapılan hesaplamalara ilişkin olduğu; davacının kök raporda hukuki inceleme başlığı altındaki değerlendirmelere itiraz ettiği, bu başlık altında bu hususların değerlendirildiği, Asıl davada yüklenicinin alacaklı olup olmadığının, alacaklı ise bu alacağın miktarının belirlenmesi gerektiği, bunun da faturaların içerdiği imalatın ifa edilip edilmediğinin ve ifa edilen kısmın tespit edilmesi ile yapılabileceği, kök raporda da belirtildiği üzere bu değerlendirmenin teknik ve mali incelemenin konusu olduğu, Kök raporda, heyetimizin teknik konudaki uzman sayın üyesinin, asıl dava bakımından değerlendirmesini, “takibe konu 284.356,00 TL tutarlı 4 adet faturadan dolayı davacı yanın davalı yandan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne olduğunun belirlenmesi gerektiği” şeklinde yaptığı, ek raporda da kök raporda varılan sonuçlarda değişiklik yapılmadığı, Davacının asıl dava bakımından alacaklı olup olmadığı, imalatları gerçekleştirip gerçekleştirmediği veya gerçekleşme oranının incelenmesi ile tespit edilebileceğinden, kök raporda, hukuki incelemeler başlığı altında dosya kapsamında bu konuda yapılmış teknik değerlendirmelerin tamamının mahkeme takdirinde olduğu, Kök raporun hukuki inceleme başlığının hiçbir yerinde davacının (yüklenici) imalat bedellerinden doğan alacağının bulunmadığı ifade edilmediği, tekraren belirtmek gerekir ki bu hususun teknik incelemenin konusu olduğu, çelik konstrüksiyon imalat ve montajının gerçekleşip gerçekleşmediğinin hesaplanmasının, hukuki yönden yapılacak bir değerlendirme ile belirlenemeyeceğinin açık olduğu, dosya kapsamında yer alan (önceki tarihli) raporlarda ise hesaplanan alacak miktarlarının birbirinden farklı olduğu, farklı yöndeki teknik sonuçların yerindeliği konusunda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu, farklı teknik görüşlerin yerinde olup olmadığının, hukuki incelemeler başlığı altında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, kök raporda, asıl davada, davacı talebinin imal edilen kısımların bedeline ilişkin olması nedeniyle işin yapılmasında gecikme olup olmadığının da önem arz etmediğinin belirtildiği, zira bunun bir aynen ifa talebi olduğu, Davacı tarafından, Ankara .... ATM ... E., ... K., 6.10.2017 Tarihli kararının ek raporda dikkate alınması gerektiğini belirttiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, (özetle) 30.06.2008 tarihli fatura teslim kabul edilerek gecikmenin 15 gün olduğu, talep edilen cezai şartın, ifaya ekli cezai şart olduğu ve teslim sırasında talep hakkının saklı tutulması gerektiği, davacının beyanlarından 14.5.2008 tarihli sipariş formu uyarınca, işlerin 30.6.2008 tarihinde teslim alındığı, gönderilen ihtarnamenin ise 25.9.2008 tarihli olup teslim tarihinden çok sonraya ait olduğu ve bu nedenle cezai şart talep edilemeyeceği ancak mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise 33.550,35 TL cezai şarta hak kazanacağı, talebin 20.000 TL olduğu ifade edilmiştir. Mahkeme kararında ise 14.5.2008 tarihli sözleşmede kararlaştıran edimin ifasının kabul edildiği, kabul sırasında edimin geç ifa edildiğine veya cezai şart alacağına ilişkin ihtirazi kayıt konulmadığı, bu nedenle cezai şart talebinde bulunulamayacağı ve davanın reddine ilişkin hüküm kurulduğu, nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere cezai şart talebinde bulunan davalının ifa gecikmiş olsa bile bu ifayı ihtirazi kayıtsız kabul ettiğinin belirlendiği, Yüklenici tarafından 10.10.2008 tarihli iadeli taahhütlü olarak davalılara (Bakırköy .... Noterliğinin 26.09.2008 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesine cevaben) yollandığı beyan edilen (belgenin başında İadeli Tahhütlü ifadesi yer almaktadır) yazıdaki, sevk edilmiş imalatların ödenmediği ve bu nedenle imalatların bekletildiği ifadesine ek olarak montaj sonunda ödenmek üzere alıkonulmuş bulunan %5 fatura bedellerinin hatırlatıldığı ve ödenmeyen fatura bedelleri ile 1 hafta içinde ödenmesinin talep edildiği şu halde kök rapordan farklı olarak bir ifa talebi söz konusu olduğu için nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere ihtar olarak nitelenebileceği, her iki tarafın da birbirine yönelik karşılıklı ihtarlarının varlığı gecikmenin sözleşmenin hangi tarafından kaynaklandığını tespite yeterli olmayıp bu konu teknik inceleme sonuçları ile aydınlatılacağı, Davacı (yüklenici), kendilerine keşide edilen Bakırköy .... Noterliğinin 25.09.2008 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin geçerli olduğu yönünde görüş oluşturulduğunu beyan etmişse de kök raporda anılan ihtarnamenin geçerli olup olmadığının değerlendirilmediği, bu konuda uyuşmazlığın söz konusu olmadığı, bu ihtarnamede keşide edenin gecikme iddialarının esas alınarak değerlendirme yapılmadığı, her iki taraf açısından alternatifli değerlendirme yapıldığı, Kök raporda, heyetimizin teknik konuda uzman sayın üyesi tarafından, “Birleşen Bakırköy .. Asliye Tic. Mah. ... E. sayılı dosyasında Davacı/... Şirketi ile davacı şirketin ortağı/...; “davalı/... Çimento Şirketi ile aralarında akdedilmiş olan 14.05.2008 ve 27.05.2008 tarihli eser sözleşmesi ile üstlenmiş olduğu imalat ve montaj işlerinin yapımının, davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini (vinç temini, işlerin yapımına uygun yer teslimi gibi yükümlülüklerini) gereği gibi yerine getirip getirmediğinin tespit edilerek sonuca gidilmesi gerektiği, Birleşen Bakırköy ... Asliye Tic. Mah. ... E. sayılı dosyasında; Davacı/... Şirketi; “davalı ... Teknik Şirketi ile aralarında akdedilmiş olan 29.07.2008 eser sözleşmesi ile davacının üstlenmiş olduğu imalat ve montaj işlerinden, montaj işlerinin yapımının, davalının sözleşmeden kaynaklanan montajla ile yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, haksız olarak bu işlerin yapımını fiilen durdurup durdurmadığı incelenerek sonuca gidilmesi gerektiği” şeklinde değerlendirme yapıldığı, Doğaldır ki imalat ve montaj işinin yapılıp yapılmadığı, işin yapımına uygun bir yer tesliminin söz konusu olup olmadığı veya çelik konstrüksiyon imalat ve montajı uygulamalarına özgü terminoloji barındıran yazışmaların içeriğinin, hukuki incelemeler başlığı altında değerlendirilmesi mümkün olmadığında, dosya kapsamında yer verilmiş, hali hazırda mevcut raporlarda yer alan teknik değerlendirmelerin farklılık içeren yönleriyle Sayın Mahkemenin takdirine sunulduğu, Sayın Mahkemeye kabulüne bağlı olarak alternatifli sonuçlara yer verildiği, Bu sebeplere bağlı olarak itirazların, hukuki incelemeler başlığı altındaki uzmanlık alanı ile sınırlı olarak değerlendirildiği, kök rapordan farklı olarak, yüklenici tarafından 10.10.2008 tarihli iadeli taahhütlü olarak davalılara (Bakırköy .... Noterliğinin 26.09.2008 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesine cevaben) yollandığı beyan edilen (belgenin başında İadeli Taahhütlü ifadesi yer almaktadır) yazıda, ödenmeyen fatura bedelleri ile 1 hafta içinde ödenmesinin talep edilmesinde bir ifa talebi söz konusu olduğu için ihtar olarak nitelenebileceği ancak her iki tarafın da birbirine yönelik karşılıklı ihtarlarının varlığı gecikmenin sözleşmenin hangi tarafından kaynaklandığını tespite yeterli olmayıp bu konunun teknik inceleme sonuçları ile aydınlatılabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası celp edilmiş olmakla, dosyanın incelenmesinde; davacı ... Maden Petrol İnş. Taah. Turizm Teks. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin, davalı ... Aleyhine 284.356,00-YTL asıl alacak, 13.186,04-YTL işlemiş faiz olmak üzere toplam 297.542,04-YTL alacağın, asıl alacağa işleyecek yıllık reeskont iskonto( değişen - yıllık) %25 faizi, icra harç ve masrafları, vekalet ücreti ile birlikte tahsilini talep ettiği, borçluya ödeme emrinin 06/11/2008 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 13/11/2008 tarihli itirazı üzerine dosyanın durdurulduğu anlaşılmıştır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası celp edilmiş olmakla, dosyanın incelenmesinde; davacı ... Maden Petrol İnş. Taah. Turizm Teks. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin, davalı ... Aleyhine 31.216,00-YTL asıl alacak, 737,00-YTL işlemiş faiz olmak üzere toplam 31.953,00-YTL alacağın, asıl alacağa işleyecek yıllık reeskont iskonto( değişen - yıllık) %25 faizi, icra harç ve masrafları, vekalet ücreti ile birlikte tahsilini talep ettiği, borçluya ödeme emrinin 06/11/2008 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 13/11/2008 tarihli itirazı üzerine dosyanın durdurulduğu anlaşılmıştır.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Ana Dava Bakımından;
Dava, ana dava bakımından taraflar arasında eser ilişkisine dayalı ticari ilişki olduğundan bahisle alacak olduğuna dair yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Tarafların tacir olması nedeniyle mahkememizce tarafların ticari defterleri incelenmiş ayrıca yapılan işin tespiti noktasında bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Yargılama sırasında birden fazla heyetten bilirkişi raporu alınmış fakat mali açıdan incelemelere dair mahkememizce en son alınan 26/04/2018 tarihli ana rapor ve 07/01/2021 tarihli ek rapora söz konusu raporların tüm dosya kapsamına hakim olması, ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle itibar edilmiş, söz konusu raporlar hükme esas alınmıştır.
Dosya kapsamında konuya ilişkin olarak alınan 8.12.2015 tarihli son raporda yapılan teknik ve mali incelemeye göre, mali Yönden, davacının 2008 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığı, 2009 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi (05.11.2008) itibariyle davacının davalıdan 284.925,30 TL alacaklı olduğu, davalının 2008 ve 2009 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre takip tarihi (05.11.2008) itibariyle davalının davacıya 98.151,53 TL borçlu olduğu, teknik heyete göre işin 15.8.2008 ve 3.9.2008 tarihli faturalarda yer alan kısmının yapıldığı ve bu faturalarda yer alan miktarın talep edilebileceğini belirtmiştir. Bu faturalardan % 5’lik montaj payı düştüğünde davacının alacağı 122.704,66 TL olduğu anlaşılmıştır. 1.4.2013 tarihli raporda, yüklenici tarafından 10.10.2008 tarihli iadeli taahhütlü olarak (Bakırköy .... Noterliğinin 26.09.2008 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesine cevaben) iş sahibi ve ... Teknik Şirketine yollanan yazıdaki, sevk edilmiş imalatların ödenmediği ve bu nedenle imalatların bekletildiği ifadesi ihtar olarak değerlendirilmemiştir. Bilindiği üzere ihtar, aykırılığa son vermesi için borçluya yapılan çağrıdır. Öğretide, hukukî işlem benzeri fiil niteliği taşıdığı kabul edilmektedir. Niteliği gereği sonuçları kendiliğinden, alacaklının iradesinden bağımsız gerçekleşir. Bu nedenle, kural olarak aykırılığa devam edilmesinin sonuçlarının bildirilmesine gerek yoktur. İhtar, varması gerekli bir irade beyanı olup borçlunun hâkimiyet alanına girmesiyle etkisini gösterir. Kural olarak şekle tabi değildir (TBK m. 12). Ancak olayımızda her iki tarafın tacir olmasına bağlı olarak TTK m. 18/III (20/III) uyarınca hükümde yazılı şekillerde yapılmak gerekir. Somut olaydaki yazıda iş sahibinin fatura alacağını ödemediği yer almakla birlikte ifa talebi bulunmadığı için ihtar olarak değerlendirilememiş mali yönden alınan ve teknik olarak yapılan inceleme neticesinde davacın davalı adına yapmış olduğu işe denk gelen kısmın 122.704,66-TL olduğu, söz konusu alacağın likit olmadığı ve reddedilen kısma ilişkin ise davacının kötü niyetinin ispatlanamadığı dikkate alınarak ana davadaki tüm talepler hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Mahkememiz ana dosyası ile birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyası bakımından;
Bu dava bakımından uyuşmazlık, davacı tarafından davalı adına yapılan iş neticesinde ödenemeyen fatura bedelinin tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Yine mahkememizce işin teknik konu olması nedeniyle yaptırılan inceleme neticesinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin eser sözleşmesinden oluştuğu göz önüne alındığında, anılan sözleşmeye ilişkin hükümler somut olayın çözümünde göz önünde bulundurulmalıdır. Taraflar arasındaki sipariş onay formu niteliğindeki sözleşmelerden (29.7.2008 tarihli) doğan yüklenicinin imalat ediminin 9.620 kiloluk kısmının iş sahibine teslim edildiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde, 1.4.2013, 3.5.2011 tarihli ve ..... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş Sayılı dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucu oluşturulan bilirkişi raporlarında sabittir. 1.4.2013 tarihli bilirkişi raporunda, çelik konstrüksiyon imalat ve montajı uygulamalarında, teslim edilen imalata göre ödeme yapılma uygulamasının benimsendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin ödeme şekline ilişkin ve özel spefikasyonlar kısmındaki düzenlemesi göz önüne alınarak, tamamlanan imalatlara ilişkin hak edişlerin % 95’lik kısmının imalatın tesliminden sonra 16 gün için de ödenmesi uygulaması karşısında tarafların BK m. 364/II’ya uygun şekilde tamamlanan imalatın ödemesinin hemen yapılması konusunda anlaştıkları sonucuna varılmıştır. Her ne kadar davalı tarafça kalite kontrol dosyası doldurulup kendilerine teslim edilmediği için ödeme yapılmadığı savunulmuşsa da 9.620 kiloluk kısmının iş sahibine teslim edildiği göz önüne alındığında bu miktarda imalatın bedeli istenebilecektir. Bu imalat için dosya kapsamındaki teknik bilirkişi raporlarında ve mali incelemede 20.9.2018 tarih ve 31.216,90 TL bedelli fatura düzenlendiği ve bu faturanın davalıya gönderilip, ticari defterlerine kaydedildiği sabittir. Bunun yanında davalı şirketçe davacının talebi üzerine alınan ve davacıda bulunan 41.822,41 tutarlı boru bedeli 5.9.2008 tarihli fatura ile sabit olduğu anlaşılmıştır.
Bu aşamada takas kurumuna kısaca değinmekte fayda var. Bilindiği üzere takas bir defi olup cevap dilekçesi ile sunulması gerekmektedir. Aksi takdirde mahkemece re'sen takasa konu alacak dikkate alınamaz. Mevcut uyuşmazlığımızda davalı tarafından cevap dilekçesi ile takas defiinde bulunmuş, yapılan inceleme neticesinde davacının kestiği faturanın her ne kadar taraf defterlerine kayıtlı olduğu, 31.216,90 TL'lik faturadan kaynaklı alacaklı olduğu anlaşılmışsa da taraflar arasında bir sözleşmesel ilişki bulunduğu dikkate alınarak ayrıca davalının da temin ettiği malzeme bedellerinin anlaşmaya göre davacıdan tahsili gerektiği ki zaten buna ilişkin davalının da 41.822,41 TL'lik fatura keserek bunu defterlerine kaydettiği, bu konuda takas şartlarının oluştuğu, bu haliyle bir hesaplama yapıldığında takasa konu bedelin davacı alacağından fazla olduğu anlaşılmakla bu dava yönünden de aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce takas hukuki kurumunun uyuşmazlığa uyarlanması ve davacının takip yapmada kötü niyetinin ispatlanamadığı dikkate alınarak kötü niyet tazminatı talebi hakkında da aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Mahkememize ait ... esas sayılı dava dosyası ile birleşen mahkememize ait ... esas ve ... esas sayılı dava dosyaları yönünden;
Bu davalar bakımından uyuşmazlık, taraflar arasındaki uyuşmazlıklar nedeniyle davacının meydana gelen zararının bulunup bulunmadığı, bununla birlikte davalının kusurunun bulunması halinde bu zararın tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce uyuşmazlığa ilişkin bilirkişi heyetlerinden teknik raporlar alınmış, nihayetinde mahkememizce son heyetten alınan raporun atıf yaptığı 1.4.2013 tarihli teknik heyet raporunda yüklenici tarafından işin yalnızca % 8.22’lik kısmının yapıldığı, üzerine düşen edimleri tam bir şekilde yerine getirmediği gibi davacının kendi kusuru ile söz konusu eser sözleşmelerinden kaynaklanan işlerin yapımını geciktirdiği ve davacının işi geciktirmesinin sürekli ve çekilmez hale gelmesi üzerine de diğer davaların davalısı ... Çimento şirketi, davalı ... Teknik şirketi ile birlikte haklı olarak söz konusu sözleşmelerin konusunu oluşturan işlerin davacı tarafından yapımını fiilen durduğu ve dolayısıyla eski BK. Md. 358/f.1 (yeni TBK md. 473/f.1) hükmü uyarınca sözleşmeleri zımnen feshettikleri anlaşılmış ve bu feshin haklı olduğuna mahkememizce kanaat edinilmiştir.
Davacının kusurlu olarak borcunu ihlal etmesi, işin yapımını sürekli olarak geciktirmesi nedeniyle davalı ... Teknik ile diğer davaların davalısı ... Çimento haklı olarak eser sözleşmelerini feshetmiş olduğundan davacılar, davalılardan bu yüzden uğradıkları maddi manevi zararların tazminini talebe hak kazananamıştır. Zira herkes kendi kusurundan sorumludur. Bu aşamada mahkememiz ana davasıyla birleşen işbu dava dosyalarına konu maddi manevi tazminatlar bakımından ayrı ayrı davacıların davalılardan, tazminat alacaklarının bulunmadığı anlaşılmakla bu davalar hakkında da aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememiz ana davası yönünden DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE;
-Davalının aleyhine yapılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE,
-Takibin asıl alacak miktarı olan 122.704,66-TL üzerinden DEVAMINA,
-Asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren reeskont faizi İŞLETİLMESİNE,
-Davacının icra inkar tazminatı talebinin ve davalının da reddedilen kısma ilişkin kötü niyet tazminatı taleplerinin şartları oluşmadığından ayrı ayrı REDDİNE,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 8.381,96-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.529,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.852,76-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
-Davacı tarafından ödenen 15,60-TL başvurma harcı, 2.529,20-TL peşin harç, 21.145,00-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 23.689,80-TL yargılama giderinin ana davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 9.769,67-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
-Davalı ... Çimento şirketi tarafından yapılan 1.227,90-TL yargılama giderinin davanın ret oranına göre hesaplanan 721,51-TL'sinin davacıdan tahsili ile bu davalıya VERİLMESİNE, geri kalan miktarın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 15.606,94-TL ücreti vekaletin davalı ... Çimento şirketinden tahsili ile bu davacıya VERİLMESİNE,
-Davalı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 20.559,55-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile bu davalıya VERİLMESİNE,
2-Mahkememize ait ... esas sayılı dava dosyası ile birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası yönünden;
-DAVANIN REDDİNE,
-Davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı taleplerinin REDDİNE,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 271,70-TL(... özel ve sıra nolu, 10/02/2009 tarihli makbuzla alınan) harcın mahsubu ile bakiye 212,40-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde DAVACIYA İADESİNE,
-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.792,95-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
3-Mahkememize ait ...esas sayılı dava dosyası ile birleşen mahkememize ait ... esas sayılı dava dosyası yönünden;
-DAVANIN REDDİNE,
-Davalı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.080,00-TL ücreti vekaletin davacılardan tahsili ile bu davalıya VERİLMESİNE,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 877,50-TL(... özel ve ... sıra nolu, 30/07/2009 tarihli makbuzla alınan) harcın mahsubu ile bakiye 818,20-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde DAVACI ŞİRKETE İADESİNE,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Mahkememize ait ... esas sayılı dava dosyası ile birleşen mahkememize ait ... esas sayılı dava dosyası yönünden;
-DAVANIN REDDİNE,
-Davalı ... Teknik Müh. İnş. şirketi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.080,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile bu davalıya VERİLMESİNE,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 202,50-TL(... özel ve ... sıra nolu, 30/07/2009 tarihli makbuzla alınan) harcın mahsubu ile bakiye 143,20-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde DAVACIYA İADESİNE,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/03/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza