T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/620 Esas
KARAR NO : 2025/990
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 23/10/2012
KARAR TARİHİ : 10/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin Amerikan menşeli ...... marka bilgisayarlı tekstil makinalarının Türkiye, Balkanlar ve Orta Doğudaki satış, pazarlama, eğitim ve yedek parça temini konularında yetkili tek temsilcisi olup ülkemizdeki ticari geçmişinin yaklaşık 25 yıl olduğunu, davalı şirketin davacıdan 98.453,06-TL fatura bedeli karşılığında iki adet komple sistem satın aldığını ve karşılığında iki adet vadeli çek verdiğini, bu satış akdinin tamamlanması ve sistemlerin davalı şirkete teslimi ile iş yerindeki kurulum işlemlerinin hemen akabinde adı geçen davalı şirket ile ilgili olarak ticari piyasada ve internet ortamında şirketin kötü niyetli bir çok alımlar yaptığı, bunların bedellerini ödemeksizin daha ucuz fiyatlarla müşteri bularak elinden çıkarma eylemlerini gerçekleştirdiğine dair yoğun bir şekilde vakıa ve duyumlar çıktığını, davalı şirket yetkililerinin bir erzak firması ile sözleşme yapıp ramazan paketi siparişinde bulunduğunu, malların teslim edilmesine rağmen bedellerinin ödenmesinin savsaklanması üzerine satıcı firma yetkilisinin C.Savcılığına ihbarı ile erzakların yüklendiği kamyonun sivil polislerce takip edildiğini ve 3. Bir firmaya yarı fiyatına satılırken suç üstü yapılarak erzağa el konulduğunu ve bulunabilen erzağın yarısının müştekiye iade edildiğini, bu suç nedeniyle şirket patronu ve diğer yetkililer hakkında Büyükçekmece ..... Asliye Ceza Mahkemesinin ..... sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, bunu takip eden günlerde de aynı pozisyonda davalı şirkete mal kaptıran bir çok alacaklı firma ve şahsın dolandırıcılık iddiası ile suç duyurusunda bulunduklarını, bu aşamada müvekkili şirketin satış yolu ile kaptırmış bulunduğu mallar ile ilgili olarak Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunduklarını, ...... numaralı dosya ile şirket ortakları hakkında soruşturma başlatıldığını, davalı şirketin başka alacaklıları tarafından tespit edilen depoda kolluk kuvveti eşliğinde yapılan aramada müvekkili şirketin sattığı malların da bulunduğunun tespit edildiğini ve aynı şekilde mallar üzerinde peşin para ile ortaklaşa satın alındığı savı ile zilyetlik ileri süren diğer davalılara yedi emin sıfatıyla teslim edildiğini, davalı tarafların depoyu kiraladıklarını beyan etmelerine rağmen herhangi bir kira sözleşmesi ibraz edilmediğini, davalıların yaptıkları iş ile ilgili vergi levhası ibraz edemediklerini, aradan yaklaşık 1 ay geçmesine rağmen davacıya ait malların adına fatura edilen kişiye hala teslim edilmediğini ve yedlerinde bulunduğunu belirterek: faturaları sunulan mallar üzerine bir ihtiyati tedbir kararı verilerek dava konusu malların dava sonuna kadar yeniden el değiştirmesinin önlenmesine, yapılacak yargılama sonucunda davacı şirket ile davalı şirket arasındaki satış akdinin iptaline, satış sonrası yapılan 2. Ve 3. Devirlere ait zilyetliklerin de iptaline, dava konusu malların davacıya iadesine, tüm yargı giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça her ne kadar kendilerine davalı sıfatı ile dava açılmış ise de diğer taraflarla ne hukuki ve ne de ticari ilişkisi olmadığını, davalı müvekkilinin ne davacıyı ve ne de davalıyı tanımadığını, müvekkili hakkında açılan dava ve dilekçesinin asılsız ve mesnetsiz olduğunu ve davanın kendileri açısından açılmaması gerektiğini, davacının davalılar üzerindeki zilyetliğin sona erdirilmesi şıkkına müvekkilini dahil ettiğini, dava dilekçesinde belirtildiği gibi davacının Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na yaptığı başvuru ile kolluk kuvvetleri eşliğinde müvekkilinin sattığı malların davalılara ait depoda bulunduğunu tespit ederek ..... ve .......'a yediemin sıfatı ile tesliminin yapıldığını, buradan anlaşıldığı üzere bu malların üzerinde herhangi bir zilyetlikleri olmadığı gibi buna bağlı olarak herhangi bir geri alma talebinin de taraflarından istenemeyeceğini, çünkü uzaktan yakından beyanlarından da anlaşıldığı gibi kendileri ile alakasının bulunmadığını, müvekkiline bu malların fatura edilmesinin söz konusu olmadığını, böyle bir faturalandırılmadan haberdar olmadıklarını, kendileri dışındaki bir takım oyunların kendilerini ilgilendirmediğini, davacının iddialarını reddettiklerini, müvekkilinin 20 senedir ithalat ve ihracatla iştigal eden basiretli bir tüccar olduğunu savunarak; haklarında açılmış olan davanın reddedilmesini, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi davalılar ...... ve davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılar tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, satış sözleşmesine konu mal iadesi istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nun yazılı usuldeki yargılamaya dair düzenlemelerin yapıldığı bölümünde "Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması" başlıklı 150.maddesinde ;
"(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.
(4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.
(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.
(7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır" hükmüne yer verilmiştir.
Basit usulde yargılama ile ilgili olarak ise; HMK'nun 320/4 maddesinde " Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" denilmiştir.
Bu düzenlemelere göre usulüne uygun biçimde çağrıldıkları hâlde, davanın taraflarından hiç biri duruşmaya gelmezse veya yalnız bir taraf gelip de takip etmeyeceğini bildirirse, mahkemece dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, yazılı usulde en çok iki defa, basit usulde ise bir kez takipsiz bırakılabilir. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. (HGK'nun 2018/(19)11-1015 Esas- 2022/146 Karar 17/02/2022 tarihli ilamı)
15/3/2018 tarih ve 30361 S.R.G. de yayımlanan 28/2/2018 tarih ve 7101 sayılı kanunun 61. maddesi ile değiştirilen 6102 Sayılı TTK.nın 4 maddenin ikinci fıkrası metni ile;''Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır,'' hükmü getirilmiştir.
Yazılı yargılama usulünde, dava HMK 118 maddeye göre dilekçenin kayıt edildiği tarihte açılmış sayılır.
6100 sayılı HMK’nun konuya ilişkin, “Zaman bakımından uygulanma” başlığını taşıyan 448. maddesi ile;
“(1) Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.” düzenlemesi getirilmiştir.
Anılan madde uyarınca HMK nın yazılı yargılama usulünün uygulandığı zamanda açılan dava, hiç işlemden kaldırılmamış dolayısıyla bir işlem yapılmamış ve 6100 sayılı HMK.nın basit yargılama usulünün uygulandığı zamanda işlemden kaldırılmışsa bu takdirde, tamamlanmış bir işlem bulunmadığından ve usul hükümlerinin hemen uygulanması gerektiğinden hareketle HMK hükümlerinin uygulanması gerektiğinde duraksamamak gerekir.(Hukuk Genel Kurulu'nun 15.05.2013 gün ve 2012/17-1629 E., 2013/700 K. sayılı kararı).
Somut davada, dava tarihi 23/10/2012 olup dava değeri 98.453,06 TL.'dir.
Tüm bu açıklamalar kapsamında; 6100 sayılı HMK’nın 150’inci maddesinin yürürlükte olduğu 23/10/2012 tarihinde açılan ve 16/07/2013, 17/12/2013 tarihlerinde HMK’nın 150’inci maddesi uyarınca iki kez ve dava değeri 100.000,00 TL.nin altında olduğu için basit usulün uygulandığı 08/09/2021 tarihinde bir kez olmak üzere işlemden kaldırılmasına karar verilen dosyanın 10/09/2025 tarihli celsede takipsiz bırakıldığı, HMK’nın 150/6. maddesi hükmü gereğince davanın iki kez yenilendikten sonra 3. kez takipsiz bırakılması halinde açılmamış sayılmasına karar verileceğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Harçlar Tarifesi Uyarınca alınması gereken 615,40-TL ilam ve karar harcının davacı tarafça peşin yatırılan 1.462,05-TL harçtan mahsubu ile kalan 846,65-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı Murat Kızılöz tarafından sarf edilen 50,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı ...... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi. 22/09/2025
Katip .....
Hakim .....