T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/626 Esas
KARAR NO: 2020/927
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2012
KARAR TARİHİ: 18/11/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 19/11/2012 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... Süt Ürünleri San ve Tic A.Ş'nin süt ve süt ürünleri pastörize süt tozu üretimiyle uğraşan ....'de faaliyet gösteren bir firma olduğunu, 01/07/2012 günü saat 20:00 ile 02/07/2012 günü saat 08:00 saatleri arasında müvekkili şirketin "... Sitesi ... Cadde No: ... ...." adresinde bulunan işyerinin 2 katında bulunan muhasebe odasında meydana gelen hırsızlık neticesinde kasa içerisinde bulunan 45.000,00 TL para ile 2.120.410,60 TL tutarındaki 123 adet müşteri çekleri ve 8 adet bononun çalındığını, kasadan alınan çekler için Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarası ile soruşturma başlatılarak ayrı ayrı çek iptali davaları açıldığını, davalı tarafından müvekkili ... ile çekte ciranta gözüken .... aleyhine Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik iş ... karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı alındığını, müvekkilleri ..., ... Gıda SAn ve Tic Ltd Şti ve ... aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsusu takip yoluyla esas takip başlatıldığını, akabinde ... hakkında 15/11/2012 tarihinde ihtiyati haciz tatbik edildiğini, müvekkileri aleyhine yapılan söz konusu takibin haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olup, müvekkillerin takibe dayanak ...bank .... Şubesinden verilme ... seri numaralı, 30/10/2012 keşide tarihli, 25.610,00 TL miktarlı çek nedeniyle davalı tarafa hiçbir borçları bulunmadığını, davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olup iktisabında ağır kusurlu olduğunu, takibe dayanak çekin müvekkili ... tarafından, diğer müvekkili ... Gıda San ve Tic. Ltd Şti emrine düzenlendiğini, akabinde ... Gıda San e Tic Ltd Şti tarafından ...'a ciro edildiğini, bilahare ... tarafından da ... Süt Ürünleri San ve Tic A.Ş'ne tesilm edildiğni, takibe ve davaya dayanak çekin müvekkili ... Süt ürünleri San ve Tic A.Ş şirket elinde iken çalındığını, söz konusu ....bank ... şubesinden verilme .... seri numaralı 30/12/2012 keşide tarihli 25.610,00 TL miktarı çekin yegane yetikli ve meşru hamilinin müvekkili .... Süt Ürünleri San ve Tic A.Ş olduğunu, davalının dava konusu çeki iktisabında haksız ve kötü niyetli olduğunu bildirerek, davadaki haklılıkları gözetilerek öncelikle Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla yapılan takibin, teminatsız olarak veya takdir edilecek teminat mukabilinde karar kesinleşinceye kadar tedbiren durdurulmasına, icra dosyasına para yatırılması halinde haciz tehdidi altında yatırılan paranın davalıya ödenmemesine, müvekkillerinin davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, müvekkillerinden ... Süt Ürünleri San ve Tic A.Ş'ne ait işyerinden hamili bulunduğu davalı elinde bulunan takibe dayanak ... Süt Ürünleri San ve Tic A.Ş'nin yetkili hamili bulunduğu davalı elinde bulunan takibe dayanak ...bank ... Şubesinden verilme ... seri numaralı, 30/10/2012 keşide tarihli, 25.610,00 TL miktarlı çekten dolayı borçlu olmadığı da gözetilerek icra ve haciz tehdidi altında icra dosyasına ödenen para ile çekin müvekkili ... Süt Ürünleri San ve Tic. A.Ş'ne iadesine ve istirdadına, takipte alacaklı gözüken davalının yetkili ve meşru hamil olmaması, müvekkillerinin zararına, haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatmış olması nedeniyle takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, çalıntı çek ile yapılan takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında, davacıların talepleri ve iddialarının birbirinden farklı olup, aynı davada görülmesinin usulen mümkün olmadığını, zira keşidece ve cirantaların borçlu olmadıklarını söyleseler de dilekçenin içeriğinin davalının haklı hamil olmadığı iddiası üzerinde olduğunu, istirdat talebinde bulunan davacı dışındaki davacıların çekteki imzaların, çekten doğan borca herhangi bir itirazlarının bulunmadığını, dolayısıyla davacıların talepleri dikkate alındığında davacıların davalarının tefrikinin gerektiğini, ... dışındaki davacıların çekin istirdadı yönünde talep ve dava açma hakları bulunmadığından bu davacılar bakımından dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesini, ...den çalındığı söylenen, ...bank .... Şubesinden verilen ve ticari faaliyetini Manisa'dan yürüten davalının çeki ciro yolu ile aldığı tarihte çekin çalındığı olduğunu bilebilmesinin imkansız olduğunu, takip ve dava konusu çekte sahtecilik yapıldığını iddia ettiğini, ancak davacıların kendileri ile ilgili sahteciliğin ne olduğunu açıklamadıklarını, müvekkilinin hukuka, ticari teamül ve kurallara uygun olarak çeki aldığını ve alırken de gereken özeni gösterdiğini, bu nedenlerden dolayı davalı müvekkilinin iyi niyetli ve haklı hamil sıfatını taşıdığını bildirerek, davacıların davalarının ve taleplerinin farklı olması ve birlikte yürütülmesinde bir menfaat bulunmaması sebebiyle dava dilekçesinin reddi ile davacıların davalarının tefrikine, ..., ... Gıda San ve Tic. Ltd Şti ve ...'ın dava ehliyeti yokluğundan davalarının reddine, birden fazla davacı olmasına rağmen her biri ayrı ayrı teminat hükmedilmemiş ve tüm davacılar yönünden tek bir teminat ile verilmiş olması nedeniyle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davalın iyi niyetli çeki elinde bulunduran haklı ve yetkili hamil olması sebebiyle ve çekin çalıntı ispatlansa bile davalının bu durumu bilmesi ve bilebilecek durumda olmaması, çekin iktisabına kendisine yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmaması sebebiyle istirdat davasının reddine, davacıların borçlu olmadıkları yönündeki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK.nun 792 maddesine dayalı çek istirdadı (iadesi) istemine ilişkindir.
Davacı vekili delil listesi ile yazılı delillerini ibraz etmiş, diğer deliller mahkememizce toplanmıştır.
Deliller kapsamında Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosya örneği, bakırköy ... İcra müdürlüğü .... sayılı dosyası , Niğde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı dava dosyasının örneği Uyaptan celp edilmiştir.
Dava konusu çekin dışında davacının şirketinden birden çok çek çalınmakla aynı hırsızlık suçu kapsamında görülen emsal mahkeme kararları mahkemesi dosyasına alınmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan ve sunulan deliller, kasadaki çek aslı, banka yazı cevabı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden gönderilen yazı cevabı, Savcılık soruşturma dosyası, Niğde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin çek iptali dava dosyası, emsal mahkeme kararları, çeke ait teslim tesellüm tutanağı ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; talep dava konusu çalıntı çekin istirdadı istemine ilişkindir. 01.07.2012 tarihinde davacı şirketin işyeri adresinde gerçekleştirilen hırsızlık neticesinde çelik kasanın elmas uçlu matkapla delinmesi suretiyle bir miktar para ve 123 adet müşteri çekinin çalındığından bahisle Niğde Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... soruşturma sayılı dosya üzerinden halen soruşturmanın devam ettiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket hırsızlık olayı akabinde Niğde Asliye Hukuk Mahkemesine çalınan 123 adet çek için iptal istemli ... esas sayılı dosya ile dava açmış ve bu mahkemece davamıza konu çeki de kapsar şekilde 04.07.2012 tarihli kararla ödeme yasağı kararı verilip ilgili bankaya ödeme yasağının bildirildiği görülmüştür. Dava konusu çek davalı ... tarafından Manisa ... Bankasına ibraz edilmiş, mahkeme kararı nedeniyle ödeme yapılmamıştır. Niğde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından dava konusu çekle ilgili zayi durumu ortadan kalktığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği celp edilen gerekçeli karardan anlaşılmıştır.
Yargılama esnasında Manisa Cumhuriyet SAvcılığının ... soruşturma numaralı savcılık dosyasında beyanında; davalı dava konusu çeki mal karşılığına alacak ...'dan aldığını, aldığı tarihte karşılığını Manisa ...bank'a sorduğunu, çekte bir problem olmadığını söylediklerini, çek karşılığı 26/07/2012 günlü tahsilat makbuzu aldığını, çekin ödeme günü geldiğinde, bankadan çalıntı olduğunu öğrendiğini, ...'ın çeki ne şekilde temin ettiğini bilmediğini, kendisinin de bir önceki cirantadan aldığını söylediğini beyan etmiştir.
Davada uyuşmazlık, davacının elinde bulunan bir kısım çeklerin çalınmış olması ve çalınan çeklerden eldeki davaya konu bir çek ile ilgili davalı konumundaki kişiye geçmesi nedeni ile davalının iyi niyetli hamil olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
Davalı çek hamili müşterisinden ticari faaliyeti esnasında 26/07/2012 tarih, ... irsaliyeli fatura karşılığında ciro yolu ile müşterisinden çeki almıştır. Dosyamız içerisinde çek tahsil makbuzu, kestiği fatura mevcuttur. Müşterisinden mala temliken almış olduğu anlaşılan çek ile ilgili Cumhuriyet Savcılığı dosyasında yetkisizlik kararı verilip soruşturmanın devam ettiği, dosya kapsamı ile davalının yetkili hamil olduğu, davacının davalının, kötü niyeti ve ağır kusurunu ispat edemediği, savcılık soruşturma aşamasının beklenilmesinin dosya kapsamı itibari ile sonuca etkili olamayacağı anlaşılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından başlangıçta yatırılan 380,35 TL peşin harçtan mahsubuna, artan 325,95 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara İADESİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 3.841,50 TL vekalet ücretinin davacılardan eşit olarak alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan 8,00 TL yargılama giderinin davacılardan eşit olarak alınarak davalıya verilmesine,
6-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/11/2020
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza