T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/637
KARAR NO: 2019/1373
DAVA: ALACAK (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2014
KARAR TARİHİ: 25/12/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı tarafından azledildiği 24/08/2012 tarihine kadar gümrük işlemlerini takip etme ve sonuçlandırma işlerinin gerçekleştirilmesi konusunda davalı ile anlaştığını, davacının alacaklarının davalı tarafından eksik olarak ödendiğini, davalı tarafından taraflarına Bakırköy .... Noterliğinin 17/08/2012 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesinde davacının usulsüz fahiş ve haksız kazanç temin etmeye yönelik tutum sergilediğini, hiçbir sözleşme ve mutabakata dayanamayan ücretler talep ettiği gerekçesi ile faturalar başta olmak üzere davacının hak edişlerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL'nin taraflar arasında imzalanan 07/01/2011 tarihli sözleşmenin 7.maddesi gereğince aylık %4 sözleşmesel faizi ile tahsilini, alacağın tahsili amacı ile davalı tarafa keşide edilen noter masrafının da davalı taraf üzerine bırakılmasına, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, dava açısından dava değerinin belirlenebilir durumda olduğunu, davacının keşide ettiği ihtarnamede 199.779,97-TL'nin üzerinde bir alacak talep ettiğini, 100,00-TL tutarındaki son derece cüz'i bir dava değerinin maddenin amaçladığı asgari dava değeri olmaktan oldukça uzak olduğunu, bu yönüyle dava şartı bulunmadığından reddinin gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf davacıya Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtığı bu dosyanın Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Esas sayılı dosyası ile birleştiği, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin kapanması üzerine bu dosyanın da Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasına aktarılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, verilen gümrük hizmetine dair yapılan sözleşmenin erken feshinden kaynaklı zarar istemi iken karşı dava, gümrük hizmetinden doğan ticari ilişkiden kaynaklanan fazla alacağın iadesi amacıyla açılan alacak davasıdır. Uyuşmazlığın davalının davacıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu, davacının iddiasına göre davacının edimini gereği gibi ve süresinde yerine getirip getirmediği getirmiş ise davacının zarara uğrayıp uğramadığı hususlarına ilişkindir.
Usulünce duruşma açılmış, taraflar tacir olmakla, davacının iddiası, davalının savunması ile tüm dosya kapsamına göre tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde inceleme günü belirlenerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosya içerisinde birden çok heyetten rapor alınmış, alınan raporlar benzer mahiyette olup, 06/12/2019 gününde uzman bilirkişi heyeti ile 04/10/2018 ve 07/12/2016 tarihli bilirkişi heyet raporları birlikte dikkate alınmıştır. Gümrük ve SMMM bilirkişilerinden oluşan heyetlerin ibraz etmiş olduğu raporlarda özetle; 2011 ve 2012 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre 31/12/2012 tarihi itibariyle davalıdan 24.886,77-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davacıdan 31/12/2012 tarihi itibariyle davacıdan 195.872,75-TL alacaklı olduğu, davacı ile davalı ticari defterleri arasındaki hesap farkının; 24.886,77-TL + 195.872,75-TL = 220.759,52-TL olduğu, davalı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olan 13/07/2012 tarihinde 80.000,00-TL ve 17/07/2012 tarihinde 40.000,00-TL olmak üzere 120.000,00-TL nakit ödemenin, 31/07/2012 tarihli 312,20-TL tutarlı borç dekontunun ve 19/11/2012 tarihli 130786 seri nolu "Supalan ve Küşat İşlemler Hizmet Bedeli İade" açıklamalı faturanın davacı taraf ticari defterlerine kayıtlı olmadığı, Gümrük Müşavirliği Hizmeti, dolaylı temsil niteliğinde kendi adına başkası hesabına iş ve işlemler yapan meslek grubu olarak anıldığı, gümrük müşavirliği firmaları genel olarak açık hesap ön avans sistemi ile çalıştığı, yani masrafların net olarak önceden tespit edilemediğinden vekil eden ithalatçıdan ön avans alındığı, alınan avans ithalat işlemlerinden sonra gümrük firmasının komisyon faturası ve yapılan harcamalara dair faturaları dekont etmesi ile avans hesabının kapatıldığı, davacının davalıya 660.000,00-TL gönderdiğini ifade etmekte ise de davalı aldığı paraları sözleşme hükümlerine göre harcadığını ve iade ettiğini, gönderilen paranın 120.000,00-TL'si (80.000,00-TL + 40.000,00-TL) olmak üzere davacı şirket yetkilisi ... 'e gönderildiği, buna göre davalının davacıya gönderdiği asıl miktarın 540.000,00-TL olarak gözüktüğü, dosya kapsamı ve davacı mahallinde taraflarca sunulan belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde 5 adet Antrepo Beyannamesi ve 5 Adet Serbest Dolaşıma Giriş beyannamesinin tescil ettirildiğinin görüldüğünü, davacı ... müşavirinin bu kapsamda avans hesabındaki 540.000,00-TL'nin nerelerde kullanıldığının ayrıntılı olarak tespit edildiği, davacı .... Şti firmasının talep edebileceği tutarın toplam 437.509,49-TL olduğu ve davacının kayıtlarındaki 540.000,00-TL tutardan 102.490,91-TL'yi davalı tarafa iade etmesi gerektiğini beyan etmişlerdir.
Tarafların itirazlarının irdelenmesi suretiyle hukukçu ve gümrükçü olan bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; ... Gümrük Müşavirliği, .... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin yurtdışından satın alarak Türkiye Gümrük Bölgesine getirdiği Avrupa Topluluğu menşeili eşyaları, önce 5 adet antrepo beyannamesi muhteviyatı olarak ayrı ayrı Erenköy ve Halkalı Gümrüklerine bağlı özel antrepolara tahliye ettirerek daha sonra da 3 adet Erenköy Gümrük Müdürlüğünde 2 adet de Halkalı Gümrük Müdürlüğünde tescil ettirdiği serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı olarak fiili ithalini gerçekleştirdiği, daha sonra söz konusu eşyaların .... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti'yi nin faaliyette bulunduğu Denizli iline sevkini sağladığı, ithali gerçekleştirilen eşyaların İtalya'da faaliyet gösteren tekstil fabrikasına ait sökülmüş makine ve teçhizattan oluştuğunu, "Kullanılmış Eşya" niteliğinde olup, ünite bazında Eski gümrükleme tabiriyle ceste ceste (parça parça) demonte vaziyette Türkiyeye nakledildiği, ithalat rejimi kararı uyarınca Ekonomi Bakanlığından ithal izni alınarak ithal işleminin gerçekleştirildiği, ... Gümrük Müşavirliğinin talepleri doğrultusunda ön avans şeklinde anılan şirketin hesabına havalelerin çıkartıldığı, yapılan havalelerin toplamının 540.000,00-TL olduğu, ayrıca 120.000,00-TL'nin dava dışı .... Testil San. Ve Tic. Ltd. Şti yetkilisi .... tarafından yine dava dışı ... Gümrükleme şirketinin müdürü olan ....'e havale edildiği, bu havalelere ilişkin dekontlarda herhangi bir açıklamanın bulunmadığı, söz konusu beyannameler kapsamında ithal edilen eşyalara tahakkuk eden gümrük vergileri toplamının 398.450,09-Tl olduğu, ayrıca beyanname kapsamında toplamda 230,50-TL dava resmi ödendiği, ... Gümrük Müşavirliğinin komisyon ücreti, supalan işlemleri, Küşat işlemleri, matbuat, ardiye ücretleri, ilave araç, danışmanlık ve diğer hizmet faturaları kalemi altında fatura düzenleyerek açık hesaptan tahsilat yapıldığının görüldüğü, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 225.maddesinin 1.fıkrasında; eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetlerinin aynı Kanununun 5.madde hükümleri çerçevesinde sahipleriyle bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilip ve sonuçlandırılacağı, ... Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti'nin talep edebileceği tutarın 437.509,49-TL olduğu, ilgili Gümrük Müdürlüklerinden alınan bilgilerin de teyit ettiği üzere, herhangi bir supalan işlemi ve küşat işlemi hizmeti verilmediğinden 97.286,00-TL isteyeceği, ödenen avanstan kalan 102.490,51-TL'nin .... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne iade edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığını beyan etmişlerdir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirilmiştir. Taraflar arasında "gümrük müşavirliği ve gümrükleme takibi hizmet sözleşmesinin" tesis edildiği, bu sözleşme ekinde gümrükleme hizmet bedellerinin gösterildiği, bu sözleşmeye istinaden ... Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti'nin .... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ait yabancı menşeili kullanılmış tekstil makine ve techizatın serbest dolaşıma girmesi yönünden; Dış Ticaret mevzuatı uyarınca Ekonomi Bakanlığından alınması gerekli olan ithal izninin alınmasında, antrepo beyannamesi ve serbest dolaşıma giriş beyannamesi düzenlenip gümrükleme işleminin tamamlanmasında hizmet verdiği, ayrıca ithal işlemi tamamlanan eşyaların Denizli'ye sevkinde hizmet verdiği, bunun yanında verilmeyen hizmetler gösterilerek fatura ve dekontlarının düzenlendiği .... Tekstil San. Ve tic. Ltd. Şti'nin de ön avans mahiyetinde gümrükleme şirketine 540.000,00-TL ödeme yaptığı anlaşılmaktadır. Asıl davada taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık; davacının davalı adına gerçekleştirdiği gümrük işlemlerinde sözleşmenin feshinden kaynaklı zararı bulunup bulunmadığı, davacının düzenlediği faturaların olup olmadığı hususlarındadır.
Mahkememizce itibar edilen bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere, .... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin de ön avans mahiyetinde davacıya 540.000,00-TL ödeme yaptığı, davacının ithalat gümrüklemesine konu eşyanın (de monte vaziyette makine, techizat üniteleri) ithalinde 437.509,09-TL'nin kullandığı, sözleşmenin feshinin haksız olmadığı, bu sonuca göre daha önce ... Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti'ne ödenen avanstan kalan 102.490,51-TL'nin .... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne iade edilmesi gerektiği, diğer taraftan dava dışı şirket yetkilileri arasında oluşan para havalelerinin sözleşme kapsamında değerlendirmenin mümkün olmadığı , davacının davalıya 102.490,51-TL iadesi gerektiği anlaşılmakla, asıl davanın reddi ile karşı dava yönünden kısmen kabulüne kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karşı davanın KISMEN KABULÜNE, 102.490,51 -TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
3-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE dair,
4-Asıl davada:
a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 44,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 24,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 20,10-TL harcın davacı-karşı davalıdan alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
b)Davalı-karşı davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 100,00-TL ücreti vekaletin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya VERİLMESİNE,
c)Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Karşı davada:
a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 7.001,12-TL maktu ilam ve karar harcından davalı/karşı davacı tarafından yatırılan 3.946,45-TL harcın mahsubuna, bakiye 3.054,67-TL harcın asıl davacı/karşı davalı ...'nden alınarak alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
b)Davanın kısmen kabulü dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin ve takdir olunan 10.949,24-TL vekalet ücretinin asıl davacı/karşı davalı ...'nden alınarak davalı-karşı davacı .... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti'ye VERİLMESİNE,
c)Davanın reddedilen miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin ve takdir olunan 13.037,82-TL vekalet ücretinin davalı karşı davacı .... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacı/karşı davalı ...'ne VERİLMESİNE,
d)Davalı-karşı davacı tarafından yatırılan 24,30-TL başvurma harcı ile 3.946,45-TL peşin harcın asıl davacı/karşı davalı ...'nden alınarak davalı-karşı davacı .... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine,
6-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan 10.402,75-TL yargılama giderinden davanın kısmen kabulü dikkate alınarak 4.613,74-TL'sinin asıl davacı/karşı davalı ...'nden alınarak davalı-karşı davacı .... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine, kalan kısmın davalı/karşı davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Avanslardan artan olur ise karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 25/12/2019
Katip ....
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza