T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/808 Esas
KARAR NO: 2021/830
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2014
BİRLEŞEN DAVA
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2020/842 ESAS, 2020/702 KARAR SAYILI DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 25/11/2020
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :15/10/2021
Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasının anılan mahkemenin faaliyetinin durdurulması üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ... Dairesi'nin 08/09/2014 tarih ... sayılı kararı uyarınca yapılan devir işlemi nedeniyle dosyanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas numarasını aldığı, ayrıca Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/04/2014 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edildiği anlaşılan asıl ve birleşen dava dosyasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında aktedilen Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi uyarınca , davalı şirket tarafından müvekkiline " .... Alışveriş Merkezi Projesi" kapsamında 3 adet bağımsız bölümün satışının kararlaştırıldığı, sözkonusu bağımsız bölümlerin bedelinin ise sözleşmenin 3.maddesinde 1.056,680 Amerikan Doları olarak belirtildiğini, sözleşmenin 5.2 maddesinde davalının müvekkiline satışını vaat ettiği 3 adet bağımsız bölümün teslim tarihinin 31/12/2011 olarak kararlaştırıldığını, aynı maddenin devamında ise bu sürenin yazılı bildirim şartı ile 90 gün uzatılabileceğinin belirtildiği, teslim tarihinin davalı şirket tarafından yazılı bildirim suretiyle 90 gün ertelenerek 30/03/2012 tarihine ötelendiği, taraflar arasında akdedilen Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi'nden kaynaklanan mali yükümlülüklerin müvekkili-davacı şirket tarafından zamanında ve eksiksiz olarak ifa edildiğini, ancak davalı tarafın yazılı bildirim ile uzattığı süre sonunda da edimini ifa etmediğini, bir süre beklenmesine karşın edim ifa edilmeyince müvekkili-davacı şirket tarafından davalı-şirkete teslimde gecikmeden ve akde aykırılıktan kaynaklanan zararların tazmini ihtarını içerir şekilde Bakırköy ... Noterliği nezdinde düzenlenen 11/05/2012 tarih- ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini , ihtarname 17/05/2012 tarihinde davalı-şirkete tebliğ edilmekle temerrüde düşürüldüğünü, davalının ihtarnameye herhangi bir cevap vermediğini, müvekkili şirketin akdedilen sözleşme kapsamında satış bedelini zamanında ödemesine rağmen davalı tarafından taahhüt edilen bağımsız bölümlerin tapuda devir-tescil işlemlerinin 26/04/2013 tarihinde yani sözleşme ile kararlaştırılan tarihten yaklaşık 2 yıl sonra gerçekleştirildiğini, fiili teslimin ise henüz gerçekleşmediği, ayrıca davalı şirket gecikmeli olarak gerçekleştirdiği tapuda devir-ferağı verilen bağımsız bölüm alanlarının satışı vaad edilenden daha küçük olduğu , davalı şirketin sözleşme tarihinden sonra " ... Alışveriş Merkezi Projesi" 'ni tadil ederek bağımsız bölüm sayısını arttırmak sureti ile sözleşmede vaad ettiğinden daha küçük alanlı ve ticari elverişliliği daha sınırlı devir gerçekleştirdiğini, bu durumun sözleşmeye aykırılık ve "ayıplı ifa" teşkil ettiği, devredilen bağımsız bölümlerin hala tamamlanmadığı, taraflar arasında aktedilen "Satış Sözleşmesi'ne Ek Protokol" 'ün 8. maddesinde öngörülen yükümlülük gereği müvekkil-davacı şirketin satın aldığı bağımsız bölümlerde Türkiye Otomotiv Pazarı'nda belirli bir paya sahip firma ile mutabakata varıldığını, ancak sözleşmeye göre öngörülen teslim süresi ihlal edildiğinden müvekkil şirket ile .... Projesi'ne kazandırılacak olan markanın distrübütörü arasında varılan mutabakat gereği yerine getirilemediğinden müvekkili-davacı şirketin ticari itibarı zedelendiği gibi ek mali külfetler yüklendiğini , sözkonusu distribütör şirketin sözleşme gereği bir an önce yerine getirilmediği takdirde daha fazla beklenemeyeceği ve ticari işbirliğinden vazgeçileceği ihtarında bulunduğu ileri sürülerek ; belirsiz alacak davası mahiyetinde olmak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ; ".... Alışveriş Merkezi Projesi" kapsamında aktedilen sözleşmede vaad edilen ile proje tadilinden sonraki durum arasında oluşan farka yönelik zarar bakımından şimdilik 10.000,00 TL.nin sözleşmede yazılı teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline; tapuda devri gerçekleşen fakat fiilen teslim edilmeyen 3 bağımsız bölümün sözleşmede vaad edilene nazaran daha dar ve ticari yönden daha elverişsiz olması nedeni ile oluşan değer kaybına yönelik zarar bakımından şimdilik 10.000,00 TL.nin sözleşmede yazılı teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline; müvekkili-davacı şirketin satın aldığı bağımsız bölümler ile bunların içinde yer aldığı ve ticari yönden sıkı sıkıya bağlı bulunduğu ".... Alışveriş Merkezi Projesi" nin henüz bitirilmemiş ve teslim edilmemiş olması nedeni ile gecikmeden doğan zarar bakımından şimdilik 10.000,00 TL.nin sözleşmede yazılı teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline; geç teslim nedeni ile müvekkili-davacı şirketin marka bayilik anlaşmasının iptal noktasına gelmesi nedeni ile doğan zarar bakımından şimdilik 10.000,00 TL.nin sözleşmede yazılı teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline; yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi vekaleten dava ve talep edilmiştir.
Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle harca esas gerçek dava değerinin tespiti ile eksik harcın tamamlatılmasını talep ettiklerini, Müvekkil Şirketin "... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde" kain ve tapunun ... ada ... parsel numarasında kayıtlı arsada inşa edilen "..." alışveriş merkezinden Davacı yana satışı gerçekleştirilen B Blok 20, B Blok 21 ve B Blok 51 numaralı işyeri nitelikli bağımsız bölümleri ve aynı projedeki diğer bağımsız bölümleri sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde teslim etmek ve satış bedelinin tamamını tahsil ettiği bağımsız bölümlerin tapusunu alıcılarına devir ve ferağ etmek istediğini, işbu nedenle Esenyurt Belediye Başkanlığından 30-04-2010 tarih ve ... sayılı yapı ruhsatını alarak inşai faaliyete başladığını, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının yapı ruhsatını iptal etmesinden sonra, Esenyurt Belediye Başkanlığı, ilgili yapıya ilişkin olarak tekrar 11.10.2010 tarihli ... sayılı yapı ruhsatını düzenlendiğini, müvekkili şirketten kaynaklı olmayan mücbir nedenlerin yol açtığı gecikme karşısında Müvekkili Şirket aleyhine, sözleşmeye dayalı gecikmeden doğan alacak adı altında talep yöneltilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında akdedilen Mezkur Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin, 5.1 maddesine göre, sözleşme konusu bağımsız bölümün teslim şekli, ...(Natamam)teslim şeklinde kararlaştırıldığını, davacının kötüniyetli olduğunu, müvekkili şirket tarafından davaya konu inşaat imara, mevzuata, projesi ve eklerine uygun olarak inşa edildiği gibi, müvekkili şirket sözleşme ile yükümlendiği edimleri eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirdiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde yer verdiği, satın almış olduğu bağımsız bölümlerde metrekare farkı ve sair eksiklik bulunduğuna yönelik beyanların da gerçeği yansıtmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, mezkur Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin 3.B.3. maddesinde de belirtildiği üzere, satışı vaat edilen bağımsız bölümün tüm projeleri, davacının serbest incelemesine sunulduğunu belirterek öncelikle eksik harcın ikmal edilmesini, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini savunmuştur.
Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile arasında akdedilen "... Vadeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ve Satış Sözleşmesine Ek Protokol" de davalının vaki taahhütlerine aykırılığı sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ek protokolde kararlaştırılan 240.000 $ cezai şartın fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesini talep etmiş ve HMK madde 166 uyarınca iş bu davanın taraf ve konusu aynı olan Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... Otomotiv Tekstil Tic.Ltd.Şti.vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, kendi edimini sözleşmeye ve ek protokollere aykırı olarak eksiksiz ve zamanında ifa etmeyen davacının cezai şart talep etme hakkı bulunmadığını, davanın dayanağı olan ek protokolün 8. maddesi taraflar arasında imzalanan 03.05.2012 tarihli bir başka ek protokolle iptal edildiğinden, davacının geçerliliğini yitirmiş protokol maddesine istinaden talep hakkı bulunmadığını, davaya temel teşkil eden "CEZAİ ŞART" maddesi anlam itibarıyla belirlilik kesbetmediğinden geçersiz olduğunu, başka bir davada geçersiz olduğunu öne sürdüğü sözleşmeye dayanarak hak talep eden davacı kötü niyetli olduğunu, aşırı cezai şartın indirilmesi gerektiğini, davacının ... Esas sayılı dosyasıyla Birleşen Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/842 Esas sayılı haksız ve mesnetsiz davasının reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Asıl dava; gayri menkul satış vadii sözleşmesi uyarınca fiili olarak teslim edilmeyen işyeri nedeniyle uğranılan zararların tahsili istemine, Birleşen dava; taraflar arasında akdedilen "... Beylikdüzü Vade ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ve "Satış Sözleşmesine Ek Prokotokol'de davalının Vaki Taahhütlerine Aykırı Davrandığı İddiası İle Protokolde kararlaştırılan 240.000,00 USD cezai şartın ödenmesi istemine ilişkindir.
HMK'nun 137.maddesi uyarınca Asıl Davada taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; Taraflar arasında akdedilen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca ayıplı bir ifanın söz konusu olup olmadığı davalı yüklenici firmanın sözleşme uyarınca yerine getirmesi gereken edimleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği , getirmiş ise ne şekilde yerine getirdiği ayıplı ifanın varlığı halinde davacı firmanın bundan dolayı bir zararının mevcut olup olmadığı, bir zararı var ise miktarının ne olduğu, Birleşen Davada ise; davacı şirket ile davalı arasında akdedilen "... Beylikdüzü Vade ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ve "Satış Sözleşmesine Ek Prokotokol'de davalının Vaki Taahhütlerine Aykırı Davrandığı İddiası İle Protokolde kararlaştırılan 240.000,00 USD cezai şartın ödenmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu Ticaret Sicil Gazetelerine göre, davalı şirketin tam Bölünmesi sonucu .... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.(... Sicil No), ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd Şti (... sicil No) ve ... Gayrimenkul Yatırım Pazarlama A.Ş (... sicil no) isimli şirketlere devir edildiğine ilişkin 20.02.2014 tarih ve 8512 sayılı, 27.02.2014 tarih ve 8517 sayılı, 6.03.2014 tarih ve 8522 sayılı Ticaret Sicil Gazetelerinde ilan edildiği, öte yandan 5.09.2014 tarih ve 8647 sayılı Ticaret Sicil gazetesinde davalı şirketin Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında 19.08.2014 tarihli ara karar gereği, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası sonuçlanıncaya kadar yönetim ve denetim kayyımı atanması 29.08.2014 tarihinde resen ilan edildiği, 20.11.2014 tarih ve 8698 sayılı Ticaret Sicil gazetesinde şirket kayyımı tarafından şirketin 8.12.2014 tarihinde Tam Bölünmesine ilişkin Bölünme Planını görüşmek üzere Genel Kurulun Olağanüstü Toplantıya Çağrılması kararı ilan edildiği, şirket Olağanüstü Genel Kurulu toplantısında çoğunluk sağlanamadığı bu nedenle Olağanüstü toplantının 16.01.2015 tarihine yapılmasına ilişkin karar 29 Aralık 2014 tarih ve 8725 sayılı gazetede ilan edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Davacı vekilinin 15.06.2015 tarihli dilekçesi ile 40.000 TL harç değeri ile belirsiz alacak davası olarak açılan davada düzenlenen bilirkişi raporu ile gerek zararın 443.260 Amerikan Doları olarak tespit edildiği, HMK 207/2. Maddesi gereği bu aşamada talebi arttırma zorunluluğu doğduğunu, dolayısıyla dilekçedeki 2 no.lu taleplerini 10.000 TL.den 443.260 USD karşılığı 1.203.984,00 TL.ye artırdıklarını, bu tutarın 17.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsili ile ihtiyati haciz kararı kapsamının 1.233.894,00 TL olarak genişletilmesi talep edilmiş ve ISLAH EDİLMİŞTİR.
09/07/2015 tarihli celse arası karar ile; 6545 sayılı kanunun 45. Maddesi ile yeniden düzenlenen 5235 sayılı kanunun 5. Maddesi ve HSYK 'nın 1. Dairesinin 26/08/2014 tarih ve 1876 sayılı kararı uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin 15/09/2014 tarihinden itibaren heyet halinde çalışmaya başlaması ve dava değeri itibariyle bu dosyanın heyet halinde görülmesi gerektiğinden dosyanın heyete tevdiine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin 15/06/2015 tarihli dilekçesi ile, 40.000 TL harç değeri ile belirsiz alacak davası olarak açılan davada düzenlenen bilirkişi raporu ile gerek zararın 443.260 Amerikan Doları olarak tespit edildiği, her ne kadar raporun eksik hesaplandığı itirazı olsa da ihtiyati haciz talebinin kabulü nedeniyle HMK 207/2.maddesi gereği bu aşamada talebi arttırma zorunluluğu doğduğunu, dolayısıyla dilekçedeki 2 nolu taleplerini 10.000 TL'den 443.260 USD karşılığı 1.203.984,00 TL'ye artırdıklarını, bu tutarın 17.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsili ile ihtiyati haciz kararı kapsamının 1.233.894,00 TL olarak genişletilmesini ve ıslahını talep etmiş, ıslah harcını ikmal etmiştir.
Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... İnşaat Tur. San. Ve Tic.Ltd.Şti.tarafından davalılar ..., ..., ... İnşaat Turizm San.Tic.Ltd.Şti., ... Gayrimenkul Yatırım Pazarlama A.Ş., ... İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş., ... aleyhine 07/08/2014 tarihinde ortaklıktan çıkarılma amacıyla tarafların hissedarı oldukları dava konusunun davalı ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin taraflar arasında yapılan 04/01/2013 tarihli bölünme sözleşmesi ve bu sözleşmeye ek 16/01/2013 tarihli sözleşmeler uyarınca bölünme suretiyle bölünmesi mümkün olmadığı taktirde, feshi ve tafsiyesi, olmadığı taktirde haklı nedenlerle şirketin feshi ve tasfiyesi ile kayyım atanması olduğu, 05/11/2015 tarihinde verilen ... sayılı kararda; davanın kabulü ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı ... İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş.'nin feshi ve tasfiyesine, şirkete tasfiye memuru atanmasına, kayyımın görevinin hükmün kesinleşeceği tarihe kadar aynen devamına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde;Dava dışı .... Gayrimenkul Yatırım Pazarlama A.Ş.tarafından 11/07/2016 tarihinde yapılan başvuru ile 11/04/2016 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararlarının yokluğunun tespiti, iptali, TTK.nın 449.maddesi gereğince kararların yürütülmesinin geri bırakılmasını talep ettiği, yapılan yargılama sonunda 07/03/2019 tarihli ... sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Esenyurt Tapu Müdürlüğü tarafından 04/09/2014 tarihinde dosyaya sunulan dava konusu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarında tapunun ... ilçesi, ... Köyünde ... ada ve ... parselde kayıtlı B Bodrum 20 nolu bağımsız bölüm, B Bodrum 21 nolu bağımsız bölüm ve B Zemin 51 nolu bağımsız bölümün 26/04/2013 tarihinde ... yevmiye ile davacı şirkete satışlarının yapıldığı, kat irtifak tapularının düzenlendiği tespit edilmiştir.
Esenyurt Tapu Müdürlüğünden celp edilen tapu kaydından; 20/09/2016 tarihli bilirkişi raporunda istenen dava konusu .. ada .. parsel sayılı yere ait kat irtifakının 15/10/2010 tarih ve .. yevmiye sayı ile o tarihte malik ... İnşaat Emlak ve Ticaret A.Ş.tarafından tesis edildiği tespit edilmiştir.
Esenyurt Belediye Başkanlığının 11/10/2016 tarihli yazısı le 20/09/2016 tarihli bilirkişi raporunda istenen dava konusu ... ada .. parsel sayılı yere ait Onaylı Tadilat Mimari Projesinin dijital ortamda (CD) gönderildiği, davalı şirketin iskan için 16/12/2014 tarih ve ... sayılı kayıtla Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskan) müracaatında bulunduğu ve işlemlerinin halen devam ettiği bildirilmiştir .
Yargılama sırasında mahkemece 09/06/2015 tarihinde 40.000 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmiş, ancak daha sonra dava değeri 1.233.894 TL'ye yükseltildikten sonra yapılan ihtiyati haciz talepleri heyetçe reddedilmiştir.
Davacı vekili 30/09/2016 havale tarihli dilekçe ile davalı şirketin tam bölünme kararı aldığını, şirketin içinin boşaltıldığını beyanla ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir talebinde bulunmuştur.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi 07/10/2016 tarihinde, daha önceki ihtiyati haciz taleplerinin 23/07/2015 ve 09/10/2015 tarihlerinde reddedildiği, bu red kararının Yargıtay .... Hukuk Dairesi tarafından onaylandığı, şirketin bölünme kararı almasının mal kacırma anlamına gelmeyeceği, bölünme kararının iptali için açılan davada verilen kararın Yargıtay incelemesinde olduğu, önceki red kararlarından farklı bir durumun ve delilin bulunmadığı, yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı ve İİK.'nun 257. Maddesinde yazılı yasal koşulların mevcut olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir.
Bu red kararı davacı taraf 18/10/2016 tarihinde tebliğ edilmiş ve davacı vekili 28/10/2016 havale tarihli dilekçe ile istinaf talebinde bulunmuştur.
İstinaf talep dilekçesinde, "taraflar arasındaki sözleşme gereği teslimatı geciken bağımsız bölümler için 31/12/2011 tarihinden itibaren davalının kira ödemesi gerektiğini, dolayısıyla geciken teslimat için bu alacağın 01/01/2012 tarihi itibariyle muaccel olduğu, şirketin almış olduğu tam bölünme kararı gereği mal kaçırma ihtimalinin mevcut olduğu, şirket bölünmesinden sonra alacağın tahsilinin imkansız olacağı, şirket hakkındaki fesih ve tasfiye kararının Yargıtay'ca onanması ve bölünme kararının iptali davasının da reddedilmesi durumunda alacağın tahsil edilemeyeceğini, davalıya bu güne kadar 1.200.000 USD civarında ödeme yapıldığı, buna karşılık davalının geç teslimat nedeniyle tazminat olarak ödemesi gereken kira bedellerinin ödenmediği, ihtiyati haciz koşullarının mevcut olduğu" iddia edilerek Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/10/2016 tarihli red kararının kaldırılmasını ve ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.
Her ne kadar davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmuş ise de, daha önce aynı konuda yapılmış olan ihtiyati haciz taleplerinin Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından reddedildiği, adı geçen mahkemenin 23/07/2015 tarih ve ... sayılı kararının Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 17/02/2016 tarih ve ... esas, ... karar sayılı onama kararı ile onandığı, delil durumunda herhangi bir değişiklik meydana gelmediği, şirketin bölünmesinin eğer varsa sorumluluğu ortadan kaldırmadığı ve bölünme sonrası oluşacak şirketin sorumluluğunun devam ettiği, ihtiyati haciz koşullarının mevcut olmadığı, talebin yargılamayı gerektirdiği nedeniyle İstinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
İnşaat Mühendisi ...., Y.Mimar ... ve Harita Kadastro Mühendisi ... tarafından düzenlenen 24/04/2015 tarihli raporda; taraflar arasında imzalanan Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinde belirtilen 1.270,65 m2 brüt Dükkan alanın toplamı Kdv dahil 1.181,680,00 Amerikan Doları olduğu buna göre işyerinin m2.sinin 930 USD/m2 olarak hesap edildiği, dava konusu dükkanların brüt alanları toplamının 742,93 m2 olduğu ve bedelinin 690.925 Amerikan Doları olması gerekirken davalıya 1.181.680 Amerikan Doları ödeme yapıldığı, buna göre davacının 1.181.680-690.925 =490.755 Amerikan Doları fazla ödeme yaptığı, Gayrimenkul Satış Vaadi Ek sözleşmesinde davalı tarafından davacıya ödenen 9 aylık gecikme Bedelinin 1.270,65-742,93 = 527,72 m2 x 10.000 x 9 = 47.495 Amerikan Doları fazla ödeme yaptığı, sonuç olarak; davacının davalıya 490.755-47.495 = 443.260,00 Amerikan Doları fazla ödeme yaptığı hesap edildiği görüşüne varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi ..., Y.Mimar ... ve Harita Kadastro Mühendisi ... isimli bilirkişilere Borçlar Hukuku Uzmanı Doç Dr ... ile .... ilavesiyle düzenlenen 22.05.2015 tarihli ek raporda; önceki 24.04.2015 tarihli raporda tespit edilen 443.260,00 Amerikan Doları olarak tespit edilen davacı zararına ilişkin görüşte değişiklik olmadığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi ...., Y.Mimar ..., Harita Kadastro Mühendisi ...., Borçlar Hukuku Uzmanları Doç Dr ... ile ... tarafından düzenlenen 24/12/2015 tarihli 2.ci ek raporda; Yönetim Planının İncelendiği, davacı vekilinin itirazı ile yapılan incelemede, Bodrum kat B20 ve B21 no.lu dükkanlar için rayiç bedelin 20 TL olduğu, dükkanların toplam aylık 8.045,20 TL aylık kira bedeli olmak üzere söz konusu dükkanların 27 ay+3 günlük rayiç kira alacak toplamının 8.045,20 x 27 +8.045,20/30 x 3 = 218.024.91 TL Zemin kat B51 no.lu dükkan için zemin katın rayiç bedeli 2,27 TL/m2 den 9.198,09 TL aylık kira bedeli olmak üzere aynı süre için 9.98,09 x 27 +9.198,09/30*3 = 249.268,33 TL olmak üzere davalının 04.04.2014 dava tarihine göre davacılara 218.024,91 +249.248,23 = 467.293,14 TL rayiç kira borcu olduğunun hesaplandığı belirtilmiştir.
02/12/2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davacının üç adet taşınmaz için ödediği 1.181.680 USD’lik bedel belirlenirken, taşınmazların ölçü ve nitelikleri esas alındığı, bu hususta davalı tarafından borca aykırı davranıldığı teknik bölümde tespit edilmiştir. Oransal bir hesaplama yapılarak davalının iade etmesi gereken miktar tespit edilerek arz edildiği, dava konusu dükkanların sözleşme eki planlarda vaad edilen alanlardan daha küçük inşa edilmiş olması eksik ifası ve davalı şirketten kaynaklı düşük ticaret hacmi sebepleri ile, davacı şirket tarafından davalı şirketten talep edilebilecek değer azalması bedelinin 236.336 USD kadar hesaplanabileceği, bunun 04.04.2014 dava tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığının (236.336 USD x 2,14) 505.759 TL olarak hesaplanabileceği görüş ve kanaatine varıldığı, “Satış Sözleşmesine Ek Protokol”de yer alan “Edimlerin İfası” başlıklı 3. maddede taraflar ifada gecikme hali için bir ceza koşulu (cezai şart) kararlaştırmış bulunduğu, davalının cezai şart olarak davacıya ödemesi gereken bedel hesaplandığı ve 4. nolu sonuçta belirtildiği, davalı şirketin (2012 yılındaki 9 aylık gecikme cezasına karşılık kesilen) 24.12.2012 tarih ve 401201 sıra nolu 241.929,03 TL bedelli faturayı davacıya ödemiş olduğunu ispatlaması durumunda; 04.04.2014 dava tarihi itibariyle davacı şirket tarafından davalı şirketten talep edilebilecek gecikme cezası tutarının 411.520 TL kadar hesaplanabileceği görüş ve kanaatine varıldığı, davacının ceza koşulu dışında bir tazminat talep edebilmesi için uğradığı zararın kararlaştırılan ceza tutarını aştığını ve davalının kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerektiği, davacının Nissan ile imzaladığı bir bayilik sözleşmesinin mevcut olmadığı veya sözleşmenin imzalanması konusunda bir mutabakat sağlandığına dair bir delilin mevcut olmadığı, yine davalının gecikmesi ile Nissan firmasıyla kurulan ticari ilişkinin sona ermesi arasındaki illiyet bağını gösteren bir delil de dosyada mevcut olmadığı sonuç ve kanaatleri bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan ve sunulan deliller, bilirkişi kök ve ek raporları, sicil kayıtları, Bakırköy .. ATM dosyası, Bakırköy ... ATM dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Uyuşmazlık taraflar arasında adi yazılı gayrı menkul satış vaadi sözleşmesi kapsamında davacının geç ve ayıplı eksik teslim iddiası sebebiyle zarar talep edip edemeyeceği birleşen dosya yönünde ise aynı sözleşmenin eki olan sözleşme ve protokolden kaynaklı sözleşmeye aykırılık sebebiyle cezai şart alacağının doğup doğmadığı noktasındadır.
Taraflar arasında aktedilen Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi uyarınca , davalı şirket tarafından davacıya " ... Alışveriş Merkezi Projesi" kapsamında 3 adet bağımsız bölümün satışının kararlaştırıldığı görülmüştür. Daha sonra taşınmazların davacı şirket adın tapuda devredilerek kat irtifakına geçildiği görülmüştür.
Davacının ... projesinin sözleşme ekindeki projede vaat edilen durum ile proje tadil edildikten sonraki durumu arasındaki farkın ve oluşan zararın ve yine 3 adet bağımsız bölümün sözleşmede vaat edilene nazaran daha dar/küçük ve ticari yönden daha elverişsiz olması nedeniyle oluşan değer farkının tespiti talebi incelendiğinde;
Sözleşme eki planlar ile vaad edilen (385,76 * 266,80 * 266,80) 919,38 m2 toplam net alanın. fiili olarak (340,67 * 201,13 * 201,13) 742,93 m2 net alan olarak inşa edilmiş olkduğu anlaşılmaktadır. Davanın tarafları arasında imzalanan bila tarihli ... Beylikdüzü Vadeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi belgesirde dava konusu 3 adet dükkanın satış bedeli olarak KDV dahil 1.181.680 USD bedelin gösterilmiş olduğu görülmüştür. Yukarıda belirtildiği üzere satış sözleşmesi eki kat planlarında davacıya vaad edilen 919,38 m2 toplam net alanın, fili olarak 742,93 m2 net alan olarak inşa edilmiş olduğu bütün bilirkişi raporlarıyla da sabittir. Bu durumda bir eksik ifa olarak değerlendirilmesi gerekmiş ve bu sebeple de dava konusu dükkanların değerlerinin azalacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bu talep terinde görülerek ikinci bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve bilirkişi heyetinin , dava Konusu dükkanların sözleşme eki planlarda vaad edilen alanlardan daha küçük inşa edilmiş olması eksik ifası ve davalı şirketten kaynaklı düşük ticaret hacmi sebepleri ile, davacı şirket tarafından davalı şirketten talep edilebilecek değer azalması bedelinin 236.336 USD kadar hesaplanabileceği bunun 04.04 2014 dava tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığının (236.336 USD x 2,14) 505.759 TL olarak hesaplanabileceği yönündeki tespitleri dikkate alınarak bu kalem yönünden davacının artırım dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulü gerekmiştir.
Davacının ... projesinin henüz, bitirilmemiş ve teslim edilmemiş olması nedeniyle gecikmeden doğan zararın tespiti talebi yönünden ise
“Teslim Şekli: Sözleşme konusu bağımsız bölüm .. (.Natamam) Teslim şekilde Alıcıya teslim edilecektir. Dosyaya yansıyan delillerden de anlaşıldığı üzere 04.04.2014 dava tarihi itibariyle henüz davalı şirket tarafından ilgili resmi mercilere İskan ruhsatının alınması için müracaatta bulunulmamış olduğu anlaşıldığından; 04.04.2014 dava tarihi itibariyle dava konusu dükkanların ... Beylikdüzü Vadeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi esaslarına uygun olarak teslim dilmiş olduğundan bahsedilemeyeceği ve davacı şirketin dava tarihine kadar olan sürecin gecikme cezası talebinde haklı olacağı kanaatine varılmıştır Gecikme cezası ile ilgili olarak ise Gecikme hususunda öncelikle taraflarca imzalanan “Satış Sözleşmesine Ek Protokol"de yer alan “Edimlerin İfası” başlıklı 3. madde nazara alınmalıdır. Söz konusu maddeye göre "Salıcı ana sözleşmede kararlaştırılan edimini 3 aydan fazla geciktirir veya bu süreden önce ifa imkansızlığı meydana gelirse alıcı yapacağı bildirim ile sözleşmeyi tek yanlı feshetme hakkına sahiptir. Bu halde tek yanlı fesih hakkı altcı açısından seçimlik hak olup, altcı fesih hakkını kullanmadığı takdirde, satıcı, teslimde geciktiği beher ay için alıcıya gayrimenkullerin rayiç kira bedelini ödemeyi beyan ve kabul eder". Taraflar bu hüküm ile Hada gecikme hali için bir ceza koşulu (cezai şart) kararlaştırmış bulunmaktadırlar (TBK m. 179 vd). Böylece, ifanın zamanında yapılmaması durumu ortaya çıktığında davacı cezanın ifasını İsteme hakkına sahiptir. Diğer Dir deyişle, davalının cezai Şart olarak davacıya ödemesi gereken bedel hasaplanmıştır. Süreye bağlı olarak hesaplanan ceza miktarı davacı hiçbir zarara uğramamış olsa dahi ödenmelidir (TBK m. 180/1)
“Satış Sözleşmesine Ek Protokol”de yer alan “Edimlerin İfası” başlıklı 3. maddede taraflar ifada gecikme hali için bir ceza koşulu (cezai şart) kararlaştırmış bulunduğu, davalının cezai şart olarak davacıya ödemesi gereken bedel hesaplanmış davacı bu bedel yönünden artırım yapmadığından taleple bağlı kalınarak talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı davalıyla imzaladığı sözleşme uyarınca en azından 2 sene boyunca çalışmak durumunda olduğu bir otomotiy Markasına ... firmasına dair bayiliğin iptal noktasına gelmesi nedeniyle kâr kaybına uğradığını ve itibarının zarara uğradığını iddia etmiştir. Davacının ceza koşulu dışında bir tazminat talep edebilmesi Için uğradığı zararını kararlaştırıları ceza tutarını aştığını ve davalının kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Dosya münderecatı incelendiğinde, davacının ... ile Imzaladığı bir bayilik sözleşmesinin mevcut olmadığı veya sözleşmenin imzalanması konusunda bir mutabakat sağlandığına dair bir delilin mevcut olmadığı görülmektedir. Yine davalının gecikmesi ile Nissan firmasıyla kuruları ticari illşkinin sona ermesi arasındaki illiyet bağını gösteren bir delil de dosyada mevcut değildir. İspata yarar delil sunulmadığı kanaatine ulaşıldığından bu talep yönünden davanın kısmen reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dosya yönünden ise davacı taraflar arasında akdedilen ... Beylikdüzü Vadeli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesine Ek Protokol 8. maddesindeki taahhütlerine aykırılığı sebebiyle 240.000 $ cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ise de
Taraflar akdedilen sözleşme kapsamında zamanında ödediği satış bedeline rağmen davacı tarafından taahhüt edilen bağımsız bölümlerin tapuda devir ve tescil işlemi 26.04.2013 tarihinde sözleşme ile kararlaştırılan tarihten yaklaşık 2 yıl sonra gerçekleşmiştir. İSKAN İSE ANCAK 01.07.2015 TARİHİNDE alındığı anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, 04.04.2014 dava tarihi itibarıyla henüz davalı-karşı davacı şirket tarafından ilgili resmi mercilere iskan ruhsatının alınması için müracaatta bulunulmamış olduğu anlaşıldığından 04.04.2014 dava tarihi itibarıyla dava konusu dükkanların sözleşme esaslarına uygun olarak teslim edilmiş olduğundan bahsedilemeyeceği ve birleşen dosyada davalı şirketin gecikme cezası talebinde haklı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir. Öte yandan Davacının davalıya teslim ettiği bağımsız bölümler, sözleşmede vaat edilenden hem daha küçük hem de ticari elverişliliği daha sınırlı olduğundan davalı tarafından ayıplı ifa da sözkonusudur. Davalı-karşı davacı şirket, sözleşmede vaat ettiği ... projesini sonradan tadil ederek bağımsız bölümlerin sayısını artırmış, hissedarların payını düşürmüş olduğu da yapılan teknik incelemeler sonucunda ortaya çıkmıştır. Davacı şirketin davalıya teslim ettiği bağımsız bölümlerin vaat edilene göre daha küçük olduğu dosya kapsamında alınan tüm bilirkişi raporlarında da sabit olmuştur. Bu durumda davalı karşı davacı şirket tamamen kendi kusurlu eylemleriyle vaat ettiği projenin eksiksiz ve zamanında gerçekleştirilememesine neden olmuştur.
Davanın dayanağı olan ek protokolün 8. maddesi taraflar arasında imzalanan 03.05.2012 tarihli bir başka ek protokolle iptal edildiği anlaşılmaktadır. Şöyle ki davaya konu satış sözleşmesine ek prokolün imzası sonrasında taraflar 03.05.2012 tarihinde imzalamış olduğu "ek protokol" başlıklı 2 maddeden ibaret sözleşmenin ilk maddesinde işbu ek protokolün, vadeli gayrımenkul satış vaadi sözleşmesi ve satış sözleşmesine ek protokolün ayrılmaz parçası olduğu belirtilmiştir. Ek protokolün 2. maddesi ise aynen şu şekildedir; "Satıcı taraf olan ... İnş. Tur. San. Tic. A.ş. ile alıcı taraf olan ... Otomotiv Tekstil Tic. Ltd. Şti. satış sözleşmesine ek protokolün 8. maddesinin tamamen sözleşmeden çıkarılmasına birlikte karar verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Protokolün diğer maddeleri aynen geçerli olacaktır" şeklindedir. tüm bu nedenlerle taraflar arasında imzalanan ek protokolle hükümden kaldırılan 8. maddeye dayanılarak açılmış olan bu talep bu yönüyle de reddi gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle; asıl dava yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacının talep sonucundaki değer farkı talepleri bakımından tespit edilen ve artırım dilekçesine konu olan; 505.759,00 TL'nin 17/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının gecikme tazminat talebi yönünden taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL'sinin 17/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının Marka Bayilik Anlaşması yönünden talep ettiği zarar yönünden davanın reddine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, birleşen dava (Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/842 Esas sayılı) dosyası yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-Davacının talep sonucundaki değer farkı talepleri bakımından tespit edilen ve artırım dilekçesine konu olan; 505.759,00 TL'nin 17/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının gecikme tazminat talebi yönünden taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL'sinin 17/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacının Marka Bayilik Anlaşması yönünden talep ettiği zarar yönünden DAVANIN REDDİNE,
4-Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
5-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 34.548,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 683,10 TL peşin harç ile 20.560,00 TL tamamlama harcının mahsubuna, bakiye 13.305,30 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL başvurma harcı, 683,10TL peşin harç, 20.560,00 TL tamamlama harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davanın kabul edilen miktarı dikkate alınarak davacı yararına tayin ve takdir olunan 42.337,95 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davanın reddedilen miktarı dikkate alınarak davalılar yararına tayin ve takdir olunan 53.456,75 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9- Davacı tarafından sarfedilen 830,40 TL tebligat ve müzekkere gideri, 11.500,00 TL bilirkişi ücreti , 195,40 TL keşif harcı, 206,30 keşif harcı olmak üzere toplam 12.732,10 TL yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak takdiren 5.218,74.-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalılar tarafından sarf edilen 43,30 TL tebligat giderinden oluşan yargılama giderinin davanın red oranı dikkate alınarak takdiren 25,55 TL'sinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, kalan kısmın davalılar üzerinde bırakılmasına,
-BİRLEŞEN DAVA (BAKIRKÖY 6. ATM'NİN 2020/842 ESAS) DOSYASI YÖNÜNDEN DAVANIN REDDİNE,
11-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 31.061,25 TL harçtan mahsubuna, artan 31.001,95 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
12-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
13-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13-4 maddesi uyarınca davalı yararına 4080 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
14-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
15-Asıl ve birleşen davalarda kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
16-Asıl ve birleşen davalarda HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere HAZIR OLAN taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/09/2021
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza