T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1021
KARAR NO: 2021/519
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 05/11/2015
Birleşen Bakırköy 5. Asliye Ticaret
Mahkemesi'nin 2016/23 Esas - 2018/62
Karar sayılı DAVA:
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 12/01/2016
Birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret
Mahkemesi'nin 2016/334 Esas - 2016/299
Karar sayılı DAVA:
DAVA: Menfi Tespit - İstirdat
DAVA TARİHİ: 04/04/2016
KARAR TARİHİ: 27/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... çek seri no.lu, 10/10/2015 keşide tarihli 20.000 TL bedelli çekte davacının imzasının olmadığını, imzanın sahte atılmak suretiyle çekin piyasaya sürüldüğünü, çekin davacı tarafın rızası dışında elinden çıktığını, davalı taraftan alınraka davacı tarafa iade edilmesi gerektiğini, çek istirdadı davasının kabulüne, çekin davalıdan alınıp kendilerine iadesine, çek üzerine ödeme yasağı konulmasına, yargılama giderleri lie vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; çekin ellerinde bulunduğunu, kendilerine ciro yoluyla geldiğini,, müvekkil davalının iyi niyetli 3. Kişi olduğunu, davacının amacının zaman kazanmak olduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı DOSYADA;
Davacı vekili mahkememize sunmu olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili hamili bulunduğu, keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu 02/12/2015 keşide tarihli ve 20.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını ve kendi imzasını taşımadığını, bu nedenle Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtıklarını, mahkemece verilen ara karar uyarınca çek istirdatı davası açtıklarını ve çek istirdatı açmaları için süre verildiği, bu bağlamda söz konusu çekte bulunan imza müvekkiline ait olmadığından imza inkarı nedeni ile çek istirdatı talebinin kabulüne, iş bu çekin alınarak müvekkile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yapılan çekin kendileri ile ilgisi olmadığını, husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının amacının zaman kazanmak olduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı DOSYADA;
Davacı vekili mahkememize sunmu olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili hamili bulunduğu, keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu 02/12/2015 keşide tarihli ve 20.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını ve kendi imzasını taşımadığını, bu nedenle Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtıklarını, mahkemece verilen ara karar uyarınca çek istirdatı davası açtıklarını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında tarafı tam belli olmadığından başka şahsa dava açtıklarını, da sonradan doğru hasmı tespit ettiklerini, davalıya husumet yöneltildiğini, bu bağlamda söz konusu çekte bulunan imza müvekkiline ait olmadığından imza inkarı nedeni ile menfi tespit ve çek istirdatı talebinin kabulüne, iş bu çekin alınarak müvekkile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yapılan çekin düzgün ciro silsilesi ile alındığını, söz konusu çekin keşideci ...' dan tahsil edildiğini, husumet itirazlarının olduğunu ve davanını dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası ile birleştirilmiş ve dava sonra Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası da, mahkememizin ... esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.
... Bankası .... Şubesi'ne ait, ... çek no.lu, 10/10/2015 keşide tarihli, 20.000 TL bedelli, keşidecisi ... olan çekin akıbetinin sorulmasında 10/11/2015 tarihinde Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı yazı gereğince ödemeden men kararı konulduğu belirtilmiştir.
... Bankası ... Şubesi'ne ait, ... çek no.lu, 10/10/2015 keşide tarihli, 20.000 TL bedelli çek üzerindeki imzanın ...'ın eli ürünü olup olmadığı hususunda grafoloji bilirkişi vasıtası ile rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 24/11/2016 tarihli raporda; ... Bankası .... Şubesi'ne ait, .... çek no.lu, 10/10/2015 keşide tarihli, 20.000 TL bedelli çek üzerindeki davacıya atfen atılmış münker imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı ...'ın eli ürünü olmadığı sonucuna varıldığı belirtilmiştir.
20/12/2016 tarihli duruşma tutanağında; Davalı şirket ile feri müdahil şirketin uyuşmazlık konusu yıllara ait defter ve kayıtlarında çekin gözüküp gözükmediği, ne şekilde gözüktüğü, davalının çeki kötüniyetle kazanıp kazanmadığı, ne şekilde kazandığı hususlarına ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 08/11/2017 tarihli raporda; feri müdahil ... Kozmetik şirketine ait 2013, 2014 ve 2015 yılları ticari defterler üzerinde inceleme yapıldığı, davalının incelemeye gelmediği ve ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, ... Bankası .... şubesine ait 20.000 TL bedeli çekin ciro silsilesi içerisinde bulunan .... Kaför ve Kozmetik şirketi ile ... Kozmetik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin feri müdahil .... Kozmetik şirketine arasında ticari ilişkilerin mevcut olduğu, dava konusu çekin feri müdahil .... Kozmetik şirketi ticari defterlerinde kaydına rastlanılmadığı, dava konusu çekin .... Kuaför ve Kozmetik tarafından feri müdahil .... Kozmetik şirketine ticari ilişki gereği verildiği anlaşılmış olup daha sonra ise bu çekin feri müdahil .... Kozmetik tarafından davalı şirkete ticari ilişki gereği verilmiş olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 12/09/2017 tarihli duruşmasında Taraflarca takip edilmeyen davanın HMK 150/1 maddesi uyarınca 1.kez işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olup, davacı tarafça dosya yeniden işleme konulmuştur.
Mahkememizin 24/04/2018 tarihli duruşmasında Çek aslı geldiğinde mahkememiz esas dosyası kasasında davacı asilin imzalarının bulunduğu belge asılları değerlendirilmek kaydıyla dosyanın grofolog bilirkişi ...'a tevdii ile birleşen davalara konu 02/12/2015 keşide tarihli ve 20.000,00 TL Bedelli çekte davacıya atfen atılan imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, mahkememizin 12/02/2019 tarihli duruşmasında İcra Hukuk Mahkemesinde ve mahkememizin diğer dosyasında yaptırılmış olan imza incelemesinin bu dosya bakımından bağlayıcı olmadığı anlaşılmakla, ancak birleşen dosya bakımından imza incelemesi yaptırılmış olduğu anlaşılmakla, bu aşamada yeniden imza incelemesi yaptırılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
Dosya içerisine İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. - ... K. Sayılı ilamı ve eki grafoloji bilirkişi raporunun sunulduğu, incelenmesinde; ... çek seri nolu ve 20.000,00 TL bedelli çek üzerindeki 1. Cirodaki imzanın ...' ın eli ürünü olmadığının tespit edildiği görülmüştür.
Mahkememizin 12/02/2019 tarihli duruşmasında davalı vekilinin dava dışı ihbar olunan şirket ile ticari ilişki bakımından defter incelemesi yaptırılması isteminin kabulü ile tarafların ticari defter kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi aracılığı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, tarafların ticari defterlerini inceleme gün ve saatinde hazır edilmemesi nedeniyle bilirkişi incelemesinin yaptırılamadığı anlaşıldı.
İstanbul C.Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasının ... üst dosya numarası ile yetkisizlik kararıyla Bakırköy C.Başsavcılığı'na gönderildiği ve soruşturmanın kavuşturmaya yer olmadığı kararı ile sonuçlandığı ve kesinleştiği görülmüştür.
... seri numaralı çek aslının incelenmesinde; keşidecinin ..., lehtarın ..., çek miktarının 20.000,00 TL keşide tarihinin 12/09/2015 tarihi olduğu, çekin lehtar ... tarafından keşide edilerek .... Şirketine ciro edildiği, yine .... şirketi tarafından da davalı .... Kozmetik şirketine ciro edildiği, davalı tarafından bankaya bu çekin ibraz edildiği görüldü.
Mahkememizin 08/09/2020 tarihli duruşmasında Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile dava dilekçesinde çek(... seri no.) yönünden meşru hamil olup olmadığı, ticari defter ve kayıtlarında bu çekin girişine yönelik ibarelerin olup olmadığı ve var ise çekin davacı şirketten çıkışına yönelik herhangi bir kayıt olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 21/10/2020 tarihli raporda; feri müdahil - birleşen dosya davalısı .... Kozmetik San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin 2013, 2014 ve 2015 yılı defterlerinin incelendiği, davalı tarafın 12/10/2020 tarihli inceleme günü gelmediği, mazeretinin ve yerinde inceleme talebinin bulunmadığı, bu sebeple davalı tarafın 20.000,00 Tl tutarlı ... no.lu çek yönünden meşru hamili olup olmadığı, ticari defter ve kayıtlarda bu çekin girişine yönelik ibarelerin olup olmadığı, var ise çekin davacı şirketten çıkışına yönelik herhangi bir kayıt olup olmadığının tespit edilemediği, çekin ciro silsilerisin n1. Cirantasının davacı ..., 2. Cirantasının ... Kuaför ve Kozmetik şirketi olduğu, 3. Cirantasının feri müdahil - birleşen dosya davalısı ... Kozmetik San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.olduğu, ... Kozmetik San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin 2. Ciranta .... Kuaför Kozmetik şirketi ile 2013, 2014 ve 2015 yıllarında cari hesap ilişkisinin olduğu, çekin 2. Ciranta ... Kuaför ve Kozmetik şirketinden teslim alındığına dair herhangi bir tahsilat makbuzu veya tevsik edici bir belgenin dosya muhteviyatına sunulmadığı ve iş bu çekin3. Ciranta Feri müdahil - birleşen dosya davalısı .... Kozmetik şirketinin ticari defter ev kayıtlarında kayıtlı olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, birleşen dosyalar, taraf beyanları, icra dosyası, yargılamaya konu çek içerikleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Asıl dava, ... çek seri no.lu ve 20.000 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkindir.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ...Karar sayılı dava, ... çek seri nolu ve 20.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkindir.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dava, ... çek seri nolu ve 20.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı ve menfi tespit istemine ilişkindir.
Menfi tespit istemi yönünden;
Davacı taraf, ... ve ... seri numaralı çeklerde yer alan 1. cirodaki davacı ismi üzerindeki imzanın sahte olduğu iddiasında bulunmuştur.
Bir çek üzerinde bulunan imzanın sahte olması halinde imza sahibinin bu çek ile bağlı olamayacağı sonucuna varmak gerekir. Elbette bu durum diğer imzaların sıhhatini etkilemediği halde kendisine imza atfedilen şahsen sorumlu olmasını ise engeller .
Esasen çekteki imzanın sahte olduğunun açıklanmış olması imza atfedilen kişi tarafından ileri sürülen bir def'i niteliğindedir. Bu def'inin niteliği ve imzanın sahte olmasına dayanılmış olması, bu def'in herkese karşı ileri sürülmesinin mümkün kılan bir def'idir. Nitekim doktrinde dahi kambiyo evrakı niteliğindeki belgede yer alan imzanın sahte olması halinde ileri sürülen definin herkese karşı ileri sürülebilen bir defi olduğu kabul edilmektedir.(Prof Dr. Oğuz İmregün, Kara Ticaret Hukuku Ders kitabı )
Açıklanan durum karşında davalı şahsın iyi niyetli olması dahi herhangi bir önem arzetmeyecek olup, bu def'inin adı geçen davalıya karşı ileri sürülmesi de yasal olarak mümkün olacaktır.
İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı doyasında düzenlenen bilirkişi raporunda yargılama konu ... seri numaralı çek üzerindeki 1. cirodaki imzasının davacı ...' ın eli ürünü olmadığının belirtildiği, her ne kadar İcra Mahkemesindeki inceleme mahkememiz açısından bağlayıcı değilse de, davalı .... şirketinin imzanın davacıya ait olmadığı yönündeki kabulü de görülerek, davacının ... seri numaralı çek sebebiyle davalı .... şirketin borçlu olmadığına karar verilmiştir.
Çek istirdatı istemi yönünden;
Davacı taraf her ne kadar, yargılama sırasında ödenen miktarın istirdatı talebinde bulunmuşsa da; ... seri numaralı çek yönünden herhangi bir ödeme yapılmadığı ve yine .... seri numaralı çek yönünden yapılan ödemenin davacı tarafından değil de, keşideci tarafından yapıldığı görülerek, davacı tarafın paranın istirdatı talebi kabul edilmemiştir.
Davacı lehtar, çeklerin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalılar ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Davalıların yetkili hamil olması için ciro silsilesinde yer alan imzaların gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu bulunmayıp, 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Dava konusu çekte mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk davacı tarafça ispat edilemediği gibi, ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesiyle çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Somut olayda, davacının bu husustaki ispat külfetini yerine getiremediği, davalıların çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair delil ibraz edemediği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde de, davalıların davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini gösterir bir emare bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle çek istirdadı talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafça dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmadığı ve yine yemin delilinin 6100 sayılı HMK'nun 225 vd maddelerinde düzenlenmiş olup, yemin edecek kimseyi ceza soruşturması veya kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak vakıalar yeminin konusu olamaz (m.226/1-c) hükmü de dikkate alınarak, yemin delili değerlendirilmemiştir.
Ayrıca, ... çek seri nolu ve 20.000,00 TL bedelli çek üzerinde davalı ... Kozmetik şirketinin herhangi bir cirosu bulunmadığından, bu davalı yönünden birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - .. Karar sayılı dosyasındaki istirdat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının iş bu asıl dava yönünden (istirdat) davasının sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Mahkememiz iş bu dosyasıyla birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı (yine bu dosyayla birleştirilen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas - ... Karar sayılı ) dosyası yönünden;
- Davalı .... Kozmetik Şirketi açısından açılan istirdat davasının sübut bulmadığından REDDİNE,
- Davalı ... Kozmetik şirketi açısından açılan istirdat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
-Davalı .... Kozmetik şirketi açısından açılan menfi tespit davasının kabulü ile, davacının dava konusu yapılan ... çek numaralı ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... olan 02/12/2015 keşide tarihli 20.000,00 TL'lik çek yönünden davalı .... Kozmetik şirketine BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
A) Asıl dava yönünden;
a- Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 341,55 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 282,25 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
b- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
c- Davalı ... Kozmetik şirketi tarafından sarf edilen 50,00 TL tebligat ve posta masrafı yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B) Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dava yönünden;
a- Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 341,55 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 282,25 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
b- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
C) Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dava yönünden;
a- Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.366,20 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 170,78 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.195,42 TL harcın davalıdan (.... Kozmetik) alınarak hazineye irat kaydına,
b- Davacı tarafça yatırılan 204,28 TL harcın davalıdan (.... Kozmetik) alınarak davacıya verilmesine,
c- Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan (.... Kozmetik) alınarak davacıya VERİLMESİNE,
d- Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya (.... Kozmetik) VERİLMESİNE,
e- Davalı (.... Kozmetik) tarafından yapılan yargılama giderleri ( Bilirkişi ücreti ve posta masrafları) olmak üzere toplam 1.271,00 TL' nin kabul - red oranları ve takdiren %50' si olan 635,50 TL' nin davacıdan alınarak davalıya (.... Kozmetik) VERİLMESİNE, Bakiye masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı (.... Kozmetik) tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/04/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza