T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1061
KARAR NO: 2018/358
DAVA: ALACAK (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 30/11/2016
KARAR TARİHİ: 16/05/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı araç ile ...Ltd.Şti firmasının randevulu diyaliz hastalarını taşımaz üzere servisçilik yaptığını, 01.03.2012 tarihinde davalı ...Tic' e ait davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karşı yönden refüjü aşarak müvekilinin aracına çarptığını, kaza sonucunda aracın kullanılamaz hale geldiğini ve davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu beyanla; aracın kaza ve hasar nedeniyle sürüm değerindeki azalma bedeli olarak 4.000,00 TL nin kaza tarihi itibarıyla işleyecek reeskont faiziyle birlikte, aracın hasarı nedeniyle tamirde geçirdiği 40 günlük süre içerisinde yerine ikame olunan aracın 9.440,00 TL olan kira bedelinin sadece 1 ve 2 nolu davalılardan dava tarihi itibarıyla işleyecek reeskont faizi ile birlikte, davacının tespit davası için harcamış olduğu 710,10 TL nin 1 ve2 nolu davalılardan dava tarihi itibarıyla işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... Ltd, Şti.'nîn vekili tarafından hazırlanan 24/10/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın maddi ve hukuki temeli bulunmadığından reddi gerektiği, kaza tarihinden itibaren reeskont faizi talep edilemeyeceği, haksız fiile dayandığından anacak dava tarihinden İtibaren yasal faiz işleyebileceği, 01.03.2012 tarihinde meydana gelen olay tarihinden itibaren zaman aşımı süresi geçildikten sonra davanın ikame olduğu, davacı sürücünün karşısında gelen araca rağmen sağa kaçmadığı ve kazanın meydana gelmemesi için özeni, gerekli çabayı sarf etmediğinden olayın oluşumunda asli kusurlu olduğu, tamir edilen parçaların sigorta şirketinden sorulması gerektiği, daha önce bir kazası olup olmadığının araştırılması gerektiği, aracın 40 gün tamirde kalmasının mümkün olmadığı, davacının tacir olduğu ve aracın tamire, bakıma girdiğinde uygun şartlarda ikame araç bulması, gerekli hazırlık ve donanıma sahip olması gerektiğini bilmek zorunda olduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek mesnetsiz ve kötü niyetli davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ş/nin vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından .... Ltd. Şti.'ne ait ....plakalı araç için ... poliçe numaralı 19/06/2012-04/04/2013 başlayış ve bitiş tarihli zorunlu trafik sigorta poliçesi düzenlendiği, araç başına maddi zararlarda 22.500,00-TL en üst limit ile sorumlu olduğu, davacının sigortalının kusurlu olduğunu ve aracın hasara uğradığını ispat etmek zorunda olduğu, dosyada ispata ilişkin belge mevcut olmadığı, müvekkili şirketin temerrüdünden bahsedilmeyeceği, olay tarihinden itibaren faiz istenemeyeceği, avans faizi isteminin haksız olduğu, olayın haksız fiil olması nedeniyle en erken dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi gerektiği diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ya duruşma günü ve dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Dava,trafi kazasından kaynaklanan değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 03/09/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda;.... plaka sayılı kamyonun davalı sürücüsü ... %100 (yüzde yüz) oranında tamamen kusurlu olduğunu, davalı araç maliki ve işleteni ....Ltd. Şti. aynı oranda sorumlu olduğunu, ... plaka sayılı otobüsün davacı sürücüsü- maliki ve işleteni ... kusursuz olduğunu, davacı ...'e ait ... plaka sayılı otobüsünde meydana gelen değer kaybı 6.180,00-TL olarak hesaplandığını, davacı ...'in 40 gün süren çınarım boyunca araç mahrumiyeti nedeniyle yerine ikame araç kiralama bedeli KDV dahil 9.440,00-TL olduğunu bildirdiği görülmüştür.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 23/09/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile araç değer kaybı ile ilgili olarak istedikleri miktarı 2.180,00-TL arttırdıklarını bildirdiği görülmüştür.
25/09/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ... adına kayıtlı, ... plakalı, ... marka, .... tipi, 91.069 km'de olan servis otobüsünün, 01/03/2013 günü meydana gelen trafik kazası sonucu hasarlarının onarımından sonra piyasa değerinin 6.000,00-TL mertebesinde azalacağı, bu meblağdan davalıların tamamının müteselsilen sorumlu oldukları, hasarlarının onarımı için 20 gün gerektiği, onarım suresindeki kazanç kaybının Amortisman ve işletme giderlerinin yokluğu güz önüne alındığında 3.800,00-TL olduğu, bu meblağdan 1 ve 2 nolu davalıların müteselsilen sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği görülmüştür.
13/11/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporundaki tespitler, değerlendirmeler ve varılan sonuçların yerinde olduğu, 20 günlük onarım şikesindeki davacının kazanç kaybı %18 KDV eklenmesi halinde kazanç kaybı tutarının 4.484,00-TL olacağı sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği görülmüştür.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer ve kazanç kaybının tahsili istemine ilişkindir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz.
Bilindiği üzere, kusur sorumluluğu, kişinin kusuru ile zarara neden olmuşsa onu, yani o zararı gidermek yükümlülüğünde olması hâli olarak tarif edilir. Bu tür sorumlulukta kusuru ile zarara sebebiyet vermekten söz edildiğinden kusurun yanında uygun illiyet bağı ve hukuka aykırılık öğelerinin de bulunması gerekir. 6098 sayılı TBK'nun 49. Maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Dolayısıyla haksız fiil nedeniyle sorumlulukta, dört unsur olan hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağının bulunması gerekir. Haksız fiil ile bir başkasına zarar veren kimse ancak kusurlu ise bu zararı tazminle yükümlüdür. Kusur hukukumuzda kast veya ihmal olmak üzere ikiye ayrılır. Hukuka aykırı sonucun istenmesi halinde kasttan söz edilir. Hukuka aykırı sonuç istenmemiş fakat şartların getirdiği tedbirler alınmamak, dikkat ve özen gösterilmemek suretiyle haksız sonucun doğmasına sebep olunmuşsa ihmâlin varlığı kabul edilir ve yine gerçekleşen zararla sorumluluğu doğuran olay veya davranış arasındaki sebep - sonuç ilişkisi illiyet bağıdır. Yani meydana gelen zarar o fiilin sonucunda hasıl olmuş olmaktadır.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası;2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun 91'nci maddesi gereğince, işletenlerin KTK.nun 85.maddesinin birinci fıkrasına göre, olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yasaca yaptırımları zorunlu kılınan ve KTK'nun kapsamında motorlu bir aracın kara yolunda işletmesi sırasında bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu belli limitler ve kusur oranı dahilinde ve gerçek zarar miktarı ile karşılamayı amaçlayan sorumluluk sigortasıdır.
Sigortacının sorumluluğu işletenin KTK.nun 85/1 maddesindeki sorumluyla eşdeğerdir. KTK.nun m.91 ve ZMSS 'na ilişkin ekte sunulan genel şartlar hükümlerine göre, " bir şeye zarar vermesi halinde işletenin sorumluluğu bu zararı gidermede hangi kapsamda ise sigortacının da sorumluluğu o kapsamdadır. " O nedenle zarar verilen şeyin eski hâle gelmesi için gereken onarım için yedek parça, işçilik ve araçtaki değer kaybı hasarı sigorta kapsamında olacağı tartışmasızdır.
KTK.'nun m.97 gereği zarar gören, sigortacıya müracaat edebileceği gibi doğrudan dava da açabilir.
Davalı ... şirketinin sigortalısı ... plakalı aracın davalı ...Ş.'ne 19/06//2012-04/04/2013 tarihleri arasında sigortalandığı anlaşılmıştır.
Kaza, 01/03/2013 tarihinde sigorta teminatları süresi içinde meydana gelmiştir.
Teminat limitleri kaza tarihi itibari ile araç başına 22.500,00-TL ile sınırlıdır.
Davalı ..., sigortalısının vermiş olduğu zarardan, sigortalının kusuru oranında sorumludur.
Olay günü davacının maliki ve sürücüsü olduğu .... plaka sayılı araç ile davalı ... Limited Şirketi'ne ait diğer davalı ...'nın sevk ve idaresindeki aracın çarpıştıkları ve bu çarpışma neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, ... plakalı araç için davalı ... tarafından ... poliçe numaralı 19/06/2012-04/04/2013 başlayış ve bitiş tarihli zorunlu trafik sigorta poliçesi düzenlendiği, meydana gelen trafik kazası neticesinde davalı ...'nın %100 kusurlu bulunduğu anlaşılmıştır. Somut olayda sigorta şirketi sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğu gibi davalı ... Limited Şirketi işleten sıfatıyla sorumludur. Diğer davalı sürücü ...'nını sorumluluğu ise haksız fiil sorumluluğudur. Davacı 28/09/2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile araç değer kaybına ilişkin talebini 4.000,00-TL'den 6.180,00-TL'ye çıkarmış, davalı ... Limited Şirketi vekili 13/10/2015 havale tarihli dilekçe ile ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin vermiş olduğu ...Esas, ... Karar sayılı ilam Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla bozulmuş, dosya yeni esas numarası almış ve 10/03/2017 tarihli celsede bozma ilamına uyulmasına ilişkin ara karar tesis edilerek araçtaki değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin Yargıtay bozma ilamında belirtilen şekilde değerlendirme yapılması amacıyla yeni bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Davacı her ne kadar dava dilekçesinde ikame araç bedeli olarak 9.440,00-TL talep etmiş olsa da 13/11/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda 20 günlük onarım süresindeki davacının kazanç kaybı %18 KDV eklenmesi halinde 4.484,00-TL olarak tespit edilmiş olduğundan davacının ikame araç bedeline ilişkin olarak açmış olduğu davasının kısmen kabulü yoluna gidilerek 4.484,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Limited Şirketi'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi yoluna gidilmiştir. Davacının araçta oluşan değer kaybı talebine ilişkin olarak ise araçta piyasa 2.el değer kaybına etki eden faktörler, aracın kaza öncesindeki piyasa değeri, değer kaybına konu parça yenilemesi, orjinal yapıyı bozan onarım ayrıntıları, aracın kilometresi, değer kaybına ilişkin boya işlemleri ve onarım bedeli mertebesi olarak belirlenmiş olduğundan bu hususlar gözetilerek hazırlanan 25/09/2017 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Ancak Yargıtay bozma ilamından anlaşılacağı üzere değer kaybına yönelik talebe ilişkin ıslahın 2.180,00-TL'lik kısmı zamanaşımına uğramış olduğundan 3.820,00-TL değer kaybı tazminatının davalılar ... ve .... Ltd. Şti. Yönünden kaza tarihden, davalı ... yönüden dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ancak her nasılsa hüküm kısmında maddi hata yapılarak 6.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalılar ... ve ... Ltd. Şti. yönünden kaza tarihden, davalı ... yönüden dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. Bu sebeple yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin hesaplama yapılırken 3.820,00-TL değer kaybı göz önünde bulundurulmuştur. Tespit için harcanan masraf ise davının kabul ve red oranına göre esas dosyada yargılama gideri olarak dikkate alınmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen KABUL kısmen REDDİ ile;
A)İkame araç bedeli olan 4.484,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılar ... ve .... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
B) Araçta oluşan değer kaybı tazminatı olan 6.000,00-TL'nin davalılar ... ve .... Ltd. Şti. Yönünden kaza tarihden, davalı ... yönüden dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
C) Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 567,24-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 241,65-TL harç ile 37,23-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 288,36-TL harcın davalılardan(davalılar ... ve .... Ltd. Şti bu miktarın tamamından, davalı ... bu miktarın 132,65-TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 24,30-TL başvurma harcı, 241,65-TL peşin harç ile 37,23-TL ıslah harcının davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davanın davalı ...Ş yönünden ret miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Ş'ye VERİLMESİNE,
6-Davanın davalı ...Ltd. Şti. yönünden ret miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Ltd. Şti.'ye VERİLMESİNE,
7-Davacının tespit davası için harcamış olduğu 114,30-TL masraf, 170,80-TL keşif harcı, 425,00-TL gider avansı olmak üzere toplam 710,10-TL'nin davalılar ... ve .... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 441,30-TL tebligat, 73,50-TL müzekkere, 1.050,00-TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 1.564,80-TL yargılama giderinden davanın kabul miktarı dikkate alınarak 831,88-TL'sinin davalılardan(davalılar ... ve ... Ltd. Şti bu miktarın tamamından, davalı ... bu miktarın 382,68-TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Davalı ... Ltd. Şti tarafından yapılan toplam 122,80-TL yargılama giderinden davanın ret miktarı dikkate alınarak 57,51-TL'sinin davacıdan alanırak davalı ....Ltd. Şti'ye verilmesine, kalan kısmın davalı .... Ltd. Şti üzerinde BIRAKILMASINA,
10-Davalı ...Ş tarafından yapılan toplam 100,00-TL yargılama giderinden davanın ret miktarı dikkate alınarak 38,18-TL'sinin davacıdan alınarak davalı ...Ş'ye verilmesine, kalan kısmın davalı ...Ş üzerinde BIRAKILMASINA,
11-Avanslardan artan olur ise karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair,6100 sayılı HMK'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 inci fıkrası yollamasıyla mülga 1086 sayılı HUMK'nun 26/09/2004 gün ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümleri uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı .... vekilinin, davalı ... ve sigorta şirketi vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 16/05/2018
KATİP ...
HAKİM ...