T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/284 Esas
KARAR NO: 2021/1026
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 25/03/2016
KARAR TARİHİ: 26/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı tarafın ... çocuk giyim mağaza zinciri olduğunu, davalı tarafla bayilik almak üzere anlaştıklarını, bayilik sözleşmesinin akdedildiğini, mağazanın .... şubesini açtıklarını, sözleşme edinimlerini yerine getirdiklerini ve teminat ödemeleri yaptıklarını, davacı tarafın zarar ettiğini, bayilik sözleşmesinin sora erdirilmesi için davalı tarafa 28.05.2015 tarihinde ihtarname yollandığını, davalıya verilen 35.000,00 TL tutarlı çekin iadesinin, bakiye borcun kapatılmasını, iskonto indirimi nedeniyle kesilen veya kesilecek fark faturalarının ödenmesini, teminat olarak verilen teminatların geri iade edilmesini, çekin ödenmemesi için Bakırköy ... atm den ödememe kararı alındığını, çekin bankaya ibraz edilmediğini ve aslının kendilerine teslim edilmediğini, İade edilmeyen teminatların, cari hesaptan kaynaklanan borcun, iskonto indirimi fark faturası alacaklarının bulunduğunu, bu nedenlerle 81.000,00 TL nakdi teminatın, 47.766,47 TL ticari defter alacağının, şimdilik 1.000,00 TL iskonto bedelinin, çekin geri iadesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı tarafın bayilik sözleşmesine karşı tüm edimlerini noksansız yerine getirdiğini, davacı tarafın sözleşme devam ederken tamamen keyfi davranarak ihtar ile sözleşmeyi fesih ettiğini ve 35.000,00 TL tutarlı çeki talep ettiğini, davacı tarafa ihtarname ile cevap verildiğini davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, çekin iadesine ilişkin hazır olduklarını, bunu ihtar ile davacıya bildirildiğini beyan cderek, davanın reddinc karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.
Mahkememizin 20/06/2017 tarihli duruşmasında; Davacı tanıklarının dinlenilmesi için Çorum Nöbetçi Asliye Ticaret ( Hukuk ) mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyasında davacı tanıkları dinlenilmiş olup,
TANIK .... BEYANINDA:
Kızım ...'in işletmesi için dava konusu bayiiyi ben açtım. Anlaşmayı kızım yaptı. Davalı şirket tarafından vaat edilen bazı şeyler yerine getirilmedi, mesela biz çek verdik ancak bu çekin karşılığı olan malları zamanında göndermediler, her ay geçikmeli olarak mallar geldi, biz malı satamadan %50 indirim uygulamak zorunda kaldık bu sebeple zarar ettik, geçici olarak toplamda 81.000,00 TL göndermiştik, kati teminatı almalarına rağmen geçici vermiş olduğumuz 81.000,00 TL'lik teminatı iade etmediler, biz bu zararlaradan dolayı bu bayiiliği kapatmak zorunda kaldık, kendi uygulamalarındaki iskontolarımızı vermediler, biz mal karşılığı olarak vermiş olduğumuz çeklerden bir tanesini ( bedelini şu an tam olarak hatırlayamıyorum ) haksız olarak tahsil ettiler, bir tanesini de iade etmediler, tahsil edileceği sırada mahkeme kararı ile ödenmesi durduruldu, tarafımıza halen iade edilmedi, dedi.
TANIK ... BEYANINDA:
BENİM darvalı şirket ile bir ilgim yoktur, yeğenim ...'in işlerinin yoğun olması nedeni ile 28/03/2014 tarihinde 58.000,00 TL, 07/04/2014 tarihinde de 21.000,00 TL olmak üzere toplam 79.000,00 TL parayı davalı yşirketin bildirmiş olduğu isim ve hesaba kendime ait ... Bank şubesi hesabımdan gönderdim, dedi.
Mahkememizin 15/05/2018 tarihli duruşmasında Çorum Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılmak sureti ile davacıya ait ticari defter ve kayıtları üzerinde 1 mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmak suretiyle, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacı ticari defterlerine ne şekilde yansıdığı, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ne şekilde bir ticari ilişkinin bulunduğu, dava dilekçesindeki taleplerle ilgili olarak ne gibi kayıtların bulunduğu, dava tarihi itibariyle cari hesaptan tarafların birbiriyle ilgili borç alacak durumlarının davacı defterlerine ne şekilde yansıdığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyasında alınan 30/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ile davalı şirket arasında 05.04.2014 tarihinde Bayilik Sözleşmesi yapıldığı davacı ...'in Davalı ... Tekstil Pazarlama Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi.'nin (... markası) bayisi olduğu, taraflar arasında sipariş,fiyat, ödeme, teminat ve diğer konuların bu sözleşme ile düzenlendiği, bu sözleşmenin sona erdirilmesi için Davacı ...'in Çorum ... Noterliğinin 28.05.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile bayilik sözleşmesinin sona erdirilmesi için ihtar çektiği görülmüş olup, bu sözleşmede iskonto ödemelerine ait herhangi bir hükmün bulunmadığı ayarıca davacıya kesilen ve kendisinin düzenlediği faturalarda herhangi bir iskonto tutarı görülmediği, Davacının 2014 yılı işletme defterinin açılış kaydını süresi içinde yaptırdığı, 2015 yılı yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterinin açılış tasdikinin ve yevmiye defterinin kapanış tasdikini süresi içinde yaptırdığı görülmüş olup,Davacının 2014 yılında işletme defteri tutmuş olduğundan, bu deftere de sadece gelir-giderler kaydedildiğinden, davalıya yapılan ödemelerin tespit edilemediği,diğer yandan 2015 yılı ticari defterlerinde .... A.Ş. firması adına takip ettiği ... kodlu hesaptan Davacının 10.06.2015 tarihi itibariyle davalıya fazla ödemesi 47.675,62TL iken, 15.06.2015 tarih ve ... yevmiye no ile kayıt ettiği 35.000,00 TL bedelli çekin ters kayıt yapıldığı bu çekin 2014 yılından devreden alacak tutarının içinde olup olmadığı tespit edilememiş olup, 30.11.2015 tarih ve ... yevmiye nolu kayıt ile12.675.62 TL tutarın da verilen sipariş avansları hesabı ile ters kayıt yapılarak hesabın kapatıldığı bu tutarların 2014 yılı devir tutarının içinde olup olmadığı tespit edilmediği, Davacının 2014 yılında işletme defteri tuttuğundan ödediği depozito ve teminatların defterden tespit edilemediği, 2015 yılı yevmiye defterinin ne açılış kaydında neden sonradan diğer kayıtlarında herhangi bir depozito ve teminat ödemesi kaydı yapmadığı, davacının 2015 yılı yevmiye defteri kapanış maddesinde de verilen depozito ve teminatlar yönünden herhangi bir kaydının olmadığı, davacının ticari defterlerine göre herhangi bir cari hesap alacağı, verilen depozito ve teminat alacağı şeklinde kaydının bulunmadığı görülmüş olup herhangi bir iskonto hesabı yapılamadığı, Bu durumda davalı ve davacının ticari defterlerinin birlikte incelenerek değerlendirilmesi gerektiği ve davalının davacı firmaya yaptığı ödemeleri kanıtlayıcı belge ile göstermesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 11/06/2019tarihli duruşmasında taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik yazılı ve sözlü itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Çorum .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyasında aldırılan 10/02/2020 tarihli ek raporda; kök rapordaki hususların geçerli olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 10/11/2020 tarihl duruşmasında Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler, daha önce aldırılan bilirkişi raporu ve davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile dava tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04/01/2021 havale tarihli raporda; Davacı tarafından, 81.000,00 TL nakdi teminat verildiğinin, 47.766,47 TL ticari defter alacağı bulunduğunun ve yapılan iskontolardan kaynaklanan iskonto alacağının doğduğunu, ayrıca da dava konusu çekin teminat olarak verildiğinin dolayısıyla da karşılıksız kaldığının geçerli delillerle kanıtlanması gerekirken bu yönde herhangi bir somut delil sunulmadığı, dolayısıyla davacının dava konusu alacak taleplerinin ispata muhtaç olduğu, Davacının düzenlenen faturalara süresi içinde itiraz etmemesi, uzun süre sessiz kalması ve faturaları ticari defterlerine işlemesi hususları da dikkate alındığında, davacının her iki tarafın ticari defterlerde yer aldığı şekliyle davalıdan alacaklı olmadığının kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 20/04/2021 tarihli duruşmasında dosya içerisine celp edilen banka kayıtları da dikkate alınarak bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 20/05/2021 havale tarihli ek raporda; kök rapordaki hususların geçerli olduğu belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava; Alacak istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık konusunun; davalının taraflar arasında sözleşme hükümlerini ihlal edip etmediği, bu kapsamda davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, buna bağlı olarak davacı tarafın nakdi teminatı talep etme şartlarının, cari hesaptan kaldığını beyan ettiği 47.766,47 TL'yi talep etme şartlarının oluşup oluşmadığı, yine davacının iskonto indirimi ve fark faturası kaynaklı alacağının doğup doğmadığı, ayrıca talep konusu çek aslının davacıya iade olunması koşullarının oluşup oluşmadığı, talebe konu hususlar ve tarafların somutlaştırmış olduğu deliller ve dayanak belgeler ile ilgili taraf tacirlerin uyuşmazlık konusu yıllara ait ticari defter ve kayıtlarında lehe veya aleyhe muhasebesel veri olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Davacının ve davalının incelemeye konu ticari defterlerinin yasal şartları taşıdığı ve davacı ile davalı lehine delil niteliğinin olduğu dosya kapsamı içeriğinden anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı fatura ve ticari defter ve ticari kayıtlar içeriğinden anlaşılmaktadır.
Davacının - davalının ticari defterler kayıtlarının incelenmesinde;
- Davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği 81.000,00 TL' lik nakdi teminat, cari hesap ve komisyon alacağına ilişkin her iki tarafın defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığı; tarafların defterlerine göre aralarında herhangi bir borç ilişkisinin bulunmadığı, hesapların sıfırlandığı; davacının, davalı tarafından düzenlenen faturalara itiraz etmediği ve defterlerine işlediği görülerek, davacının alacak iddiasını ispat edemediği anlaşılmıştır.
Dava konusu yapılan çekin iadesine yönelik talebin Bakırköy .... ATM' nin .. E. - ... K. Sayılı dosyasında hükme bağlandığı ve çekin davacıya iade edildiği görülmüştür. İş bu yargılama yönünden dava tarihi itibariyle bu talebin derdest bir talep olduğu görülmüşse de, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının dava dilekçesinin 4 no.lu bendindeki çek teslimine ilişkin talebinin yargılama sırasında konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacının diğer tüm taleplerinin sübut bulmadığından reddine,
3- Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 2.216,08 TL peşin hartan mahsubu ile bakiye 2.156,78 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacı tarafa İADESİNE,
3- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
- Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4- Davalı tarafça yapılan 272,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 16.277,77 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/10/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza