T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/761
KARAR NO: 2020/434
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/08/2016
KARAR TARİHİ: 08/07/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı hakkında haksız fiillerden dolayı borçlarının ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığını, borçlunun takibe itiraz ettiğini, bu itirazların dayanaksız olduğunu, müvekkil şirket ile davalı şirket müvekkil şirketin Irak'taki şantiyesine mal sevkiyatı yapılması için anlaştığını, tüm bunlara rağmen mal sevkiyatının müvekkil şirkete 5 gün gecikmeli yapıldığını, söz konusu gecikmeden dolayı şirketin zarara uğradığını, davalı şirket ile müvekkil arasında yıllardır ticari ilişki bulunduğunu, müvekkil şirketin bu ilişkiye güvenerek sevkiyat işlemi tüm koordinasyonunu için belirlenen süreye göre ayarladığını,gecikme işşleminin tamamen davalı şirketten kaynaklanmakta olduğunu, gecikmeden dolayı müvekkil şirketin uğramış olduğu zararlardan dolayı davalı şirketin sorumlu tutulacağının aşikar olduğunu, iş bu gecikmeli sevkiyat sonucunda 40 şirket personeline iş başı yaptırılamadığını, bu süre zarfında şirket personelinin 5 gün fazladan maaşlarının ve sgk primlerinin ödendiğini, bakırköy ...... noter aracılığıyla göndermiş olduğunuz 18/07/2016 tarihli ...... yevmiye numaralı ihtarın cekildiğini ve belirtilen 40 personelin 5 iş günü maaş ücretleri 21.624,80 TL sgk primleri 3.591,00 TL ve yemek ücretlerinin 5.898,80 TL olarak hesaplandığını, bütün bu sebeplerle davalının yapmış olduğunu itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl dosya davalısı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...... Taşımacılık Ticaret A.Ş.nin Uluslararası alanda taşımacılık komisyonculuğu yapan bir firma olduğunu, bu kapsamda davacı ile müvekkilinin arasında davacının Irak'ın Kerkük şehrine taşınmasını istediği malların sevkiyatı için anlaşmaya vardığını, taraflar arasındaki anlaşmaya göre müvekkil şirketin sorumluluğu, davacının ihratatını yaptığı mallarını Irak-Kerkük'e taşınması işini organize etmekten ibaret olduğunu, davacının İstanbul Tuzla'daki adresinden taşıyan konumundaki üçüncü kişi tarafından alındığını, müvekkil şirket bakımından hiçbir hukuka aykırılık olmaksızın taahhüt edildiği üzere Irak'a teslim edildiğini, Taşıma süreci içinde ...... Kontrol İdaresi tarafından hayata geçirilen ürün uygunluğu değerlendirme programında davacı tarafından alınması gerekli SGS sertifikasyonu eksikliği nedeniyle malların .... gümrüğünde beklediğini, davacının sorumluluğunda olan SGS belgesi eksikliği davacı tarafından giderildikten sonra malların hiçbir gecikme olmaksızın .... gümrüğünden çıktığını, teslimat noktasına tam teslim edildiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan işlerle ilgili hizmet ve masraflara ilişkin faturanın davacıya tebliğ edildiğini, davacı tarafın neden olmaksızın faturayı ödememekte ısrar ettiğini bunun üzerine davacı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, bu kez davacının fatura bedelini ödememek için tamamen kötü niyetli olarak davaın konusunu ooluşturan Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası altında ilamsız icra takibi başlattığını, kendi kusurundan kaynaklanan gecikmeye ilişkin haksız taleplerde bulunduğunu, bu sebeplerle kötü niyetli davanın reddine, kötü nitetli davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin uluslararası alanda taşımacılık komisyonculuğu yapan bir firma olduğunu, bu kapsamda davalı şirketin Irak' a taşınması gereken malların sevkiyatı için anlaşmaya vardığını, taraflar arasındaki anlaşmaya göre müvekkili şirketin malların Irak-Kerkük'e taşınması işinden sorumlu olduğunu, taşıma süreci içerisinde ....... Kalite Kontrol idaresi tarafından hayata geçirilen Ürün Uygunluğu Değerlendirme Programı kapsamında, davalı tarafından alınması gereken SGS sertifikasyonu eksikliği nedeniyle mallar .... gümrüğünde belli aralıklarla beklediğini, SGS belgesi eksiklikliği davalı tarafından giderildikten sonra malların hiçbir gecikme olmadan .... Gümrüğünden çıktığını, müvekkili şirket tarafından yapılan masrafların davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafın nedeni olmaksızın faturayı ödememekte ısrar etmesi neticesinde İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün.... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı firmanın haksız olarak itiraz ettiğini, müvekkili şirketin sorumluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğini, verilen hizmetle ilgili düzenlenen faturanın davalı tarafa tebliğ edildiğini, fakat faturanın haksız ve kötü niyetli iade edildiğini, alacakları için icra takibi başlatıldığını, davalının Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyası altında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin itirazın iptali için Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasında davanın ikame ettiğini, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyası ile bu davanın birleştirilmesine karar verilmesini, aksi halde İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasında başlattıkları itirazın iptaline ve takibin devamına, Kötü niyetli ve haksız davalı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının tahsiline ve müvekkiline ödenmesine, tüm yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafça davaya cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Birleşen dava, İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyasına ilişkin itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılmış, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Asıl davada; davacı (alacaklı) tarafından davalı (borçlu) aleyhine başlatılan icra takibi, davacı taraf davalı hakkında 31.114,60 TL asıl alacağın icra giderleri, vekalet ücreti ve faizi ile birlikte tahsili talebiyle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyasından 02/08/2016 tarihi itibariyle faturadan kaynaklanan alacağı için haciz yolu ile takibe geçtiği görülmüştür. Davacı vekilinin yasal süre içinde davalının itirazının iptali için İİK 67 maddesine göre itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.
Takibe konu icra dosyası faturalar ve ticari defter kayıtları banka cevap yazıları dosya arasına alınmış ve iddia savunma kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda taşıma uzmanı, gümrük dış ticaret uzmanı ile SMMM bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınması cihetine gidilmiş.
Alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporunda özetle; taraflardan davacı şirketin iddiasına istinaden davalı şirket ile aralarındaki taşımacılık sözleşmesine göre ürünlerin boşaltma ve taşınması konularında anlaştıklarını ve bu sözleşmeye göre de davalı şirketin İstanbul/Tuzla'dan Irak Erbil'e götürdüğü ve taşıma işinin 5 gün gecikmeli yerine getirdiği, bu nedenle fazlaca ödediği işçi maaş, SGK ve yemek ücretleriyle ilgili olduğu, davacı yanın 2016 yılına ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde; davalı ile 2015 yılı öncesine dayanan ve açık hesap şeklinde yürüyen bir ticari ilişkisinin bulunduğu, dava konusu taşıma işine ilişkin olarak davalı tarafından düzenlenen 30/05/2016 tarihli ..... nolu 1.900,00 USD bedeli navlun faturasını 30/05/2016 tarihinde 5.595,88 TL olarak defterlerine kaydettiği, bu fatura bedelinin 859,97 TL'lik kısmı dışında kalan kısmını 27/06/2016 tarihinde cari hesaba mahsuben yaptığı, 32.057,32 TL'lik havale ile ödediğinin tespit edildiği, davacı yanın 2016 yılına ait ticari defterlerinde uğradığını iddia ettiği zarar ilişkin doğrudan herhangi bir muhasebe kaydının bulunmadığı, işçi maaş ücretlerinin 21.624,80 TL, işçi sigorta primleri ücretinin 3.529,10 TL, işçi yemek ücretinin 5.898,80 TL olarak talep edilebilir olduğunu, davacı şirket gümrük müşaviri tarafından ...... gümrük müdürlüğü nezdinde ikmal edilmiş, çıkış kapısı ..... Gümrük Müdürlğü olarak görülen 27/05/2006 tarih ve ..... nolu gümrük çıkış beyannamesi ve ek listesi ile toplam 9 palet 13080,00 kg. 21 kalem muhtelif eşya-emtianın, alıcı ..... adresin eanılan beyanname tahtında gümrük çıkış işlemlerinin tamamlanarak sevkinin yapıldığının anlaşıldığı, ancak söz konusu eşya-emtianın Türkiye'den Irak erbil'e uluslararası karayolu ile taşındığına ilişkin düzenlenmiş herhangi bir CMR-Uluslararası Hamule Senedinin taraflarca dosyaya sunulmadığı, her ne kadar tarafların beyanlarından eşya-emtianın taşındığı ve alıcısına teslim edildiği anlaşılsa da davacı yana göre söz konusu taşımanın beş gün gecikmeli yapıldığı iddiası dikkate alındığında, dosyada CMR-uluslararası Hamule Senedi bulunmaması nedeniyle, çekişmeye konu eşyaların hangi tarihte gönderilen alıcısına teslim edildiğine dair saptama yapmanın mümkün olamadığı, gecikmeye ilişkin somut kanıt görülmediği, somut olayda araç ve eşyanın Türk hudut bölgesinden çıkış işlemleri yapıldıktan ve Irak Bölgesel Yönetimi sınırları içerisinde ....'ya varışından sonra davacının SGS/Kalite Kontrol Belgesini temin etmediğinin ortaya çıktığı, akabinde davalı taşımacının davalıyı uyardığı, davacının iddia ettiği gibi taşımacının kusurundan kaynaklı aracın gecikmemesinden bahsedilemeyeceği, aksine davacı ihracatçı firmanın eksik evrak hazırlaması nedeniyle davalı taşımacının bekleme yapmak zorunda kaldığı şeklinde rapor bildirmişlerdir.
Asıl dava yönünden; taraflar arasında CMR hükümlerine tabi uluslararası kara yoluyla eşya taşıma sözleşmesinin ihtilafsız olduğu, taşım sözleşmesinde hususi taşıma süresi kararlaştırılmadığı, yükleme ve boşaltma süreçlerinin yasal olarak davacının tasarruf alanında faaliyetler olduğu, davcının icra takibine ve faturalara konu ettiği uğradığı taşıma kaynaklı zarar iddiasının sabit olmadığı, taşıma sürecinde taşıma sevk evrakı eksiği ve yükleme sürecine dair sorunlardan kaynaklı bir takım aksaklıkların ve gecikmenin vaki olduğunun anlaşıldığı, bu faaliyetlerin CMR m.11 ve TTK m.863 TTK m.860 hükümleri gereği gönderenin tasarruf alanına dair faaliyetler olduğu, davalının sorumlu tutulamayacağı, ayrıca CMR Konvansiyonunun 17/1 maddesine göre taşıyıcı, eşyanın kendisi tarafından teslim alındığı tarih ile gönderilene teslim ettiği tarih arasındaki uğradığı hasar ve ziyandan sorumludur. CMR konvansiyonunun 17/2, 18.maddelerine göre ise, taşıyıcının hasar ve ziyanın, kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir olaydan veya taşıtanın talimatından kaynaklığını ispat etmek suretiyle, sorumluluktan kurtulabileceğinden somut olayda davalı, davacı taşıtanın talimat eksekliği nedeniyle gecikmeli taşımayı ifa etmiştir. Kusurlu taraftır.
Birleşen dava yönünden; İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklı (davacı) ...... Taşımacılık tic. A.Ş vekili vasıtası ile 11/07/2016 tarihinde borçlu (davalı)..... San. Ve Tic. A.ş aleyhine İstanbul ..... İcra Müdürlüğü ..... esas sayılı icra dosyası ile 6.933,00 TL asıl alacağı dayanak göstererek, 6.933,00 TL asıl alacak, 47,87 TL işlemiş faiz üzerinden toplam 6.980,87 TL tutarındaki toplam alacağına icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek %10,50 faizi ile tahsili talebi ile B.K.100 maddesi gereğince kısmi ödemelerin öncelikle işlemiş faiz, masraf ve fer'ilere mahsubuyla tahsili suretiyle takibe geçmiştir. Davalı vekili müvekkili şirkete gönderilen ödeme emrinin 13/07/2016 tarihinde tebliğ alındığını, müvekkili şirket kayıtlarının tetkikinden, ödeme emrinin tebliğ alındığı tarih itibariyle müvekkili şirketin alacaklı firmaya herhangi bir borcunun bulunmadığı hususunu bildirir, asıl borca, tüm faiz ve fer'ilerine itiraz etmiştir.
Birleşen davada mali müşavir bilirkişi yönüyle HMK 222 uyarınca defter incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda taraf defterlerinin lehine delil niteliğinde bulunduğu, dava konusu 07/06/2016 tarihli 6.933,00 TL bedelli,.... Gümrükleme ve SGS ücreti fatura bedeli konulu fatura olduğu, 6.980,87 TL alacaklı olduğu, tarafların ticari defterleri örtüşmediği, çünkü birleşen dosyada davacı ...... uluslararsı taşımacılık tic. A.ş. 'nin davalı ...... San. Ve Tic. A.Ş'ne ...... Gümrükleme ve SGS ücreti olarak yansıttığı 07/06/2016 tarih 6.933,42 TL tutarındaki faturanın davalı .... Makine San. Ve Tic. A.Ş'nin yasal defterlerinde yer almadığı ayrıca, davalı ve davacı taraf arasında döviz USD (Amerikan Doları) tutarında alış veriş yapıldığı, ancak, davalı ...... San. Ve Tic. A.Ş tarafa ait hesap ekstresinde de görüleceği üzere cari hesabın ayrıca döviz tutarlı olarak takip edilmediği, alımlar ve ödemelerden kaynaklı birleşen dosyada davacı ..... uluslararsı taşımacılık tic. A.ş. 'nin hesap ekstresinde de görüleceği cari hesabın ayrıca döviz tutarlı olarak takip edildğii ve kur farkı çalışmalarının yapıldığı, söz konusu döviz alış verişine istinaden, davacı ve davalı tarafın bir birlerine kur farkı faturalarını düzenlememiş oldukları, bu nedenle..... Gümrükleme ve SGS ücreti ile birlikte kur farkı faturalarının taraflar arasında düzenlenmemiş olmasından dolayı tarafların ticari defterleri örtüşmediğini bildirmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillere göre uyuşmazlık taraflar arasında CMR hükümlerine tabi uluslararası karayoluyla eşya taşıma sözleşmesi kapsamında taşıma sürecinde taşıma ve sevk evrakı eksiği (SGS) ve yükleme sürecine dair sorunlardan kaynaklı bir takım aksaklıkların ve gecikmeden dolayı davalının sorumlu olup olmadığı noktasında olup toplanan delillere ve alınan raporlar sonucunda birleşen dosya davacısının asıl davacının düzenlediği her faturanın zarar tazmin amaçlı düzenlenmiş ve ticari defterlere işlenmiştir. Kendisine yansıtıldığı iddia edilen faturayı ise davacı ticari kayıtlarına almamıştır. Bu çerçevede taşıma sözleşmesinin ifası sürecinden kaynaklı SGS belge eksikliği zararın davalıdan kaynaklandığı hususu zarar ziyan iddiasına dayanmaktadır. CMR'de bu sürecin taşıyıcı sorumluluğunda olduğuna dair bir düzenleme yoktur. Sadece taşıyıcı yükleme-boşaltmaya ve benzer yükümlülüklerin ifasına nezaret etmek durumundadır. Yoksa edim yükümlülüğü gönderene aittir. SGS belgesi hususlarında davalı tarafça davacı uyarılmıştır. Bunun sorumluluğu gönderene aittir. CMR m.17 ve devamı hükümlerine göre taşıyıcının sorumluluğunu gerektirir zarar ziyan veya sair gecikme kaynaklı sorumluluk sebebi ortaya konulmamış olması nedeniyle davacı zarar ve ziyan iddiasını kanıtlayamadığından sübuta ermeyen asıl davanın reddine, kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davada da davalı taşıyıcının davalıya ait emtiayı alıcısına eksiksiz ve tam olarak teslim ettiği, geçişlerden kusurunun olmadığı anlaşılmaktadır. Birleşen davanın kabulüne karar verilerek yargılamaya son verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın REDDİNE,
Davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
2-Birleşen davada davanın KABULÜNE,
İstanbul ..... icra müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,
Alacak faturaya dayalı olduğundan mahkememizce likid kabul edilerek asıl alacak olan 6.933,00 TL nin %20 si olan 1.386,16 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Asıl davada;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 531,36 TL harçtan mahsubuna, artan 476,96 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
2-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.667,19TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ne VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan 750,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Birleşen Davada;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 476,86 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 119,22 TL harcın mahsubuna, bakiye 357,64 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
2-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı ...'a VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 119,22 TL peşin harç ve 61,75 TL tebligat ücreti olmak üzere toplam 210,17 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Avanslardan artan olur ise karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair,5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 08/07/2020
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza