T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/804 Esas
KARAR NO: 2019/1285
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 09/09/2016
KARAR TARİHİ:10/12/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ..... ili ... İlçesinde kırtasiye işletmecisi olduğunu, davalılar ile ders kitabı alım satımı hususunda ticaret yaptığını, ancak davalı şirketler tarafından hazırlanan ve satılan kitaplara 668 sayılı KHK gereğince Dörtyol Kaymakamlığı tarafından el konulduğunu, davalılar tarafından basılan ve satılan müvekkili nezdindeki birçok kitabın satışının yasaklanarak kitaplara el konulduğunu, kitaplar karşılığında davalı ...... Yayıncılık'a verilen dava dilekçesinde belirtilen ve keşidecisinin davacı olduğu her biri 25.000,00 TL bedelli 4 adet çek ile davalı ..... Yayıncılık'a verilen ve dava dilekçesinde belirtilen her biri 10.000,00 TL bedelli 2 adet çek bulunduğunu, el koyma işlemi sonrasında müvekkili tarafından davalılara çeklerin iade edilmesinin ihtar edildiğini, ancak sonuç alınamadığını, verilen çekler nedeniyle müvekkilinin haksız icra takiplerine maruz kalma riski bulunduğunu, el konulan kitapların hazırlık ve yardımcı kaynak kitaplar olması nedeniyle kitaplar ile terör ilişkisi bulunduğunun tespitinin mümkün olmadığını, el konulan kitapların hukuki sorumluluğunun tamamen davalı şirketlere ait olduğunu, müvekkilinin kusuru olmaksızın el konulmuş kitaplar nedeniyle tüm zararını davalı satıcılardan isteme hakkı bulunması sonucunda çek bedellerinden sorumlu olmadıklarını belirterek davalılara verilmiş olan toplam 6 adet çek nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... Basım Yayın vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin 668 sayılı KHK'nın 2.maddesi ile kapatılmış olduğunu, söz konusu hükümde piyasadaki eserlerin toplatılmasına ilişkin bir ibare bulunmadığını, buna rağmen Dörtyol Kaymakamlığı tarafından kitapların toplatıldığını, toplatılan kitaplar arasında başka yayın evlerinin kitapları bulunmasına rağmen tümünün davalı şirketlere aitmiş gibi yargı oluşturulduğunu, 670 sayılı KHK gereğince müvekkilinden talep edilebilecek tüm hak ve alacakların maliyeye geçtiğini, bu nedenle müvekkilinin elindeki çekleri iade hak ve yetkisinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... Yayıncılık vekili cevap dilekçesinde; müvekkili hakkında herhangi bir kapatma veya tedbir kararı bulunmadığını, Dörtyol Kaymakamlığı tarafından icra edilen el koyma işleminin hukuka aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerektiğini, müvekkilinin diğer davalı ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, İstanbul Anadolu .... Sulh Ceza Mahkemesinin .... D.İş sayılı kararı ile müvekkilinin de aralarında bulunduğu ..... Holding A.Ş ile holding bünyesindeki firmalara kayyım ataması yapıldığını, müvekkilinin atanmış kayyımlar tarafından yönetildiğini, tüm bunlara rağmen satışı yapılmış kitaplara el konmasının hukuka aykırı olduğunu, el koyma kararında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davacının zararını kusurlu idareden talep etmesi gerektiğini, öte yandan haksız olmamasına rağmen müvekkili tarafından 04/10/2016 tarihinde davacı tarafından keşide edilmiş olan çeklerden .... çek no.lu çek ile .... çek no.lu çeklerin davacıya iade edildiğini, dava dilekçesinde belirtilen 10.000,00 TL tutarlı 2 adet çekin ise müvekkili ile bir ilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... Basım Yayın ünvanlı şirkete KHK ile kayyım atanmasına karar verildiği, şirketin TMFS'ye devredildiği, söz konusu şirketin 27/07/2016 tarihinde yayınlanan 668 sayılı KHK'nın 2.maddesi uyarınca kapatılmasına karar verildiği, bu nedenle davalı şirketin hazineye devredilmiş olduğu anlaşılmakla bu şirket bakımından temsil yetkisi bulunan hazinenin davaya dahil edilmesi sağlanarak yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı Hazine vekili, 670 sayılı KHK'nın 5.maddesi uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, davalılar tarafından basımı ve yayını yapılan tüm kitaplar hakkında KHK hükümlerine dayalı olarak yasaklama ve toplatma kararı verildiği, Dörtyol Kaymakamlığının ilgili yazıları gereğince söz konusu kitaplara el konulması sureti ile toplatma kararının infaz edilmiş olduğu görülmüştür.
Dava konusu edilen ...., ......, ...... ve .... numaralı çeklerin yargılama sırasında bankaya ibraz edilerek ödenmiş olduğu, bu nedenle çekler yönünden açılan davanın istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmıştır.
Davacı vekili 11/11/2016 tarihli dilekçesinde, davalı ...... Yayıncılık'a verilmiş olan .... ve ..... numaralı çeklerin yargılama sırasında davalı tarafından müvekkiline iade edildiğini beyan etmiştir.
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalılar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalılar tarafından davacıya kitap satışı yapıldığı, davacı tarafından davalılara kitap satış bedelleri karşılığında dava dilekçesinde nitelikleri belirtilen toplam 6 adet çek verildiği, davalılar tarafından basımı ve satışı yapılan kitaplara KHK hükümleri gereğince el koyma ve toplatma kararı verildiği, bu kararlar kapsamında Dörtyol Kaymakamlığı tarafından söz konusu kararın infazı sureti ile kitaplara el konularak muhafaza altına alındığı anlaşılmaktadır.
Öncelikle davalı ..... Basım Yayın (Hazine) aleyhine açılan dava bakımından yapılan değerlendirmede; söz konusu davalı şirketin 27/07/2016 tarihinde yayınlanan 668 sayılı KHK'nın 2.maddesi gereğince kapatıldığı, 29/10/2016 tarihinde yayınlanan 675 sayılı KHK'nın 16.maddesi gereğince, KHK hükümleri ile kapatılan gerçek ve tüzel kişiler aleyhine açılmış bulunan davalar hakkında dava şartı yokluğu nedeniyle red kararı verileceği hususunun düzenlendiği anlaşılmakla, söz konusu KHK hükmü gereğince davalı ..... Basım Yayın (Hazine) aleyhine açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ...... Yayıncılık aleyhine açılan dava bakımından yapılan değerlendirmede ise; yukarıda da belirtildiği üzere davalı tarafından davacıya kitap satışı yapıldığı, davacı tarafından satış bedeli karşılığı her biri 25.000,00 TL bedelli 4 adet çek verildiği, sonradan yürürlüğe giren KHK hükümleri gereğince satışı yapılan kitaplar hakkında el koyma ve toplatma kararı verilerek bu kararların infaz edildiği, dolayısıyla davacı tarafından verilen çeklerin bedelsiz kaldığı, satışı yapılan kitapların el konularak toplanmasında davacının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, el koyma ve toplatma işleminin davalı şirketin FETÖ terör örgütünün finansmanı kapsamında değerlendirilmesi suretiyle yapıldığı, dolayısıyla el koyma ve toplatma işleminin davalı şirketin kusurundan kaynaklandığı, dava konusu edilen 4 adet çekten ... ve ..... numaralı çeklerin yargılama sırasında davalı tarafından davacıya iade edilmek sureti ile bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığı, ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya verilmiş olan ... ve ..... numaralı çekler yönünden ise davacının davalıya borçlu olmadığı, yargılama sırasında çek bedellerinin ödenmiş olması nedeniyle bu çeklere yönelik davanın istirdat davasına dönüştüğü sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne yönelik aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı ..... Basım Yayın Reklam ve Eğitim Araçları San. Tic. A.Ş ünvanlı şirket ile bu şirkete kayyım atanması nedeniyle yasal hasım konumunda olan davalı Hazine aleyhine açılan davanın 675 sayılı KHK'nın 16.maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ...... Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. A.Ş aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
3-Davacının ....bank .... Şubesine ait .... çek nolu, 30/09/2016 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan 1 adet çek ile ...bank ... Şubesine ait ... çek nolu, 30/11/2016 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan 1 adet çek nedeniyle davalı ...... Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. A.Ş'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE,
4-Her iki çekin bedelinin yargılama sırasında tahsil edildiği anlaşılmakla çek bedelleri toplamı olan 50.000 TL'nin davalı ...... Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
5-...bank ... Şubesine ait .... çek nolu, 30/10/2016 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli, keşidecisi .... olan 1 adet çek ile ....bank ... Şubesine ait ... çek nolu, 30/12/2016 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan 1 adet çekin davacıya davalı tarafından iade edildiği anlaşılmakla, bu çekler yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
6-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.415,50TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.049,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.366,20 TL harcın davalı ...... Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. A.Ş'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafça sarf edilen 2.049,30 TL peşin harç, 278,75TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.328,05 TL yargılama giderinin davalı ...... Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince 5.850,00 TL vekalet ücretinin davalı ...... Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı ..... Basım Yayın Reklam ve Eğitim Araçları San. Tic. A.Ş ünvanlı şirket (HAZİNE) aleyhine açılan dava bakımından 675 sayılı KHK'nın 16.maddesi gereğince taraflar lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, bu davalı hakkında açılan dava bakımından yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davalı Hazine vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 10/12/2019
KATİP ...
¸e-imza
HAKİM ....
¸e-imza