T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/121
KARAR NO: 2018/842
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 06/02/2017
KARAR TARİHİ: 19/12/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 26/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ....'nın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, Türkiye'den Norveç'e gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 2670 koli plastik market poşeti emtiasının, davalı şirket ile dava dışı ...A.Ş 'nin sorumluluğu altında taşındığını, emtiaların alıcıya varışını müteakip yapılan kontrollerinde bir kısmının hasarlandığının ve bir kısmının eksik teslim edildiğinin tespit edilmesi üzerine CMR senedi üzerine hasar ve eksiklik şerhinin düşürüldüğünü, gerçekleşen zarardan dolayı dava dışı sigortalıya hasar bedeli ödemesinin yapıldığını, dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin sorumlulardan rücuen müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi amacı ile davalı şirket ile dava dışı...Lojistik firmalarına rücu ihtarnamesinin gönderildiğini, rücu ihtarlarına olumsuz cevap verilmesi üzerine davalı ile dava dışı....Lojistik aleyhine Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca ve fer'ilerine itiraz ettiğini, takibin durduğunu ileri sürerek, Büyükçekmece ....İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının yıllık %7 temerrüt döviz faizi ile ödemesine, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu taşımada taşıyan konumunda olmadığını, bir taşımada meydana gelen zararlardan, zararın taşına esnasında meydana geldiğinin tespit edilmesi halinde taşıyanın sorumlu olduğunu, davacının rücu davası açmaya yetkili olduğunu gösterir hiçbir belgenin dosyada olmadığını, taşımayı yapan...Lojistik'e davanın ihbarını talep ettiklerini ileri sürerek, davanın husumetten reddine, husumet itirazlarının yerinde görülmemesi halinde davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67.maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında re'sen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Celp edilen Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafın 8.435,61 Euro alacaklarının tahsili için icra takibi başlattıkları, davalı tarafın süresi içerisinde yapmış oldukları itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davacı şirket ile dava dışı Kararlı Kimya arasında nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlendiği, 10/02/2015 tarihinde davacı şirket sigortalısına tesislerinde bulunan 2670 koli plastik poşetin davalı şirket ve dava dışı...Lojistik tarafından taşınması lehine dayalı olarak .... karayolu ile taşındığı, uyuşmazlık dışı olup uyuşmazlık taşınan ürünlerin ambalajlanmasının usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, zararın taşıma sırasında meydana gelip gelmediği, zararın nereden kaynaklandığı miktarının ne olduğu ve davalının icra takibine itirazında haklı olup olmadığı şeklinde tespit edildi.
Tarafların delilleri toplanarak, dosya üzerinde bir CMR uzmanı bilirkişi ve mali müşavir bilirkişisinden oluşturulan heyete inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu tanzim ettirilmiştir.
Alınan bilirkişi raporu; uyuşmazlığa konu davada taşımanın Türkiye-Norveç arasında gerçekleştirildiği gözetilerek her iki devletin taşıma sırasında taraf olduğu içerik ile CMR konvansiyonu'nun somut olayda uygulanacağı, somut olayda eşya/emtianın uluslararası karayolu ile Türkiye'den Norveç'e davalı-borçlu .... Lojistik ile dava dışı...Lojistik tarafından taşındığı, davalı taşımacının eksiksiz ve hasarsız olarak teslim aldığı eşya/emtiaların Norveç'teki alıcısına %15 hasarı ile teslim ettiği, hasar oranının taşıcı adına sürücü... tarafından da imza altına alındığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Alınan ek raporda; ürünlerin %15 transport hatası hasarlı teslim alındığının yazılı olduğu, bu hasar oranını taşıcı adına ...-sürücü imzası ile teyit ettiği, %15 hasar oranı üzerinden zarar hesabını ve tazminatı göze aldığının değerlendirildiği, davaya konu ürünlerde ürün renginin talep edilen olmadığı, fakat bunlardan taşıyıcının sorumlu olmadığı, davalının kayıp kayıp 38 koli kaynaklı zarar ve yine toplam emtia bakımından hesaplanan ve kabul edilen %15 hasar oranı gözetilerek sorumluluk altında olacağı, bunun da 2670 koli 44.800 Euro kıymetinde ve 21.653 kg miktarında olduğu, kayıp 38 koli için 637,60 Euro tazminatın taşıyıcı sorumluluğunda olduğu, vuku bulan hasarın da 3.087,60 Euro kıymetinde olduğu, dosyada mevcut CMR taşıma senedi ve sair sevk evrakı ile aldığı muvafakate göre davacının sigortalısının taşıma sürecinde vaki hasar ve zayi sebebi ile davacıdan 6.992,00 Euro sigorta tazminatını tahsil ettiği, davacının ödemesi ve alınan temlik gözetilerek yasal ve akdi olarak aktif husumete ehil olduğu ve işbu davada rücuen tazmin talebi bakımından davacı sıfatı ile hareket edebileceği, davalının da taşıma sürecine akdi olarak girdiği ve davacı karşısında fiili taşımayı yapan dava dışı fiili taşıcı ile müteselsilen sorumlu oldukları, diğer kesim hataları, renk uyumsuzluğu gibi gerekçelerle hesaplanan zarardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağından, aynen kök rapordaki görüşlerini koruduklarını belirtmişlerdir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillere göre taraflar arasındaki uyuşmazlık uluslararası taşıma nedeniyle hasarın nakliyat sırasında oluştuğu ve oluşan hasarın sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödemesi nedeniyle ödemiş olduğu bedelden davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlığı kaynaklandığı görülmüştür. Davacı dava dışı ....'ya ödeme yapmış olup adı geçen şirketten ibraname/temlikname alarak eldeki davayı açmıştır. Aktif dava ehliyeti vardır. Söz konusu uyuşmazlığı iki farklı ülke arasında taşıma nedeniyle CMR konvansiyonunun uygulanacağı belirtilerek sınırlı sorumluluk ilkesine göre hasar tutarı tespit edilmiştir. Davacı vekilince rücu talepleri 03/02/2016 tarihinde PTT yoluyla ulaşmıştır. Hasar ekspertiz raporu ve gelen CMR belgesi incelenmiş yine dosyada mübrez dava dışı...Lojistik tarafından düzenlenmiş (1) CMR-Uluslararası Hamule Senedi üzerinde elle olmak üzere %15 transport hasarlı teslim alındığı yazılı olup, dava konusu ürünlerin hasara uğradığından bahsedilebileceği anlaşılmıştır. Bu sebeple hasarın tutanağa geçtiği ve hasar nakliye sırasında ulaştığı anlaşıldığından söz konusu hasarla kayıt teslim sırasında CMR senedine işlendiğinden davalı vekilinin hak düşürücü ve zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. (Taşımanın tamamlanma tarihi 26/02/2015 olup takip tarihi 17/02/2016 tarihidir.) Hasar ile ilgili tutanak ve kayıtlar incelenmiş taşımaya konu 2670 koli poşette meydana gelen hasardan CMR 17 amir hükmü çerçevesinde davalı taşımacının eşyaya karşı özen borcunu ve edimini yerine getirmediği ve ambalaj hasarına sebebiyet verdiği ve kusurunu bertaraf edecek aksini ispat eder delil sunmadığından davalı kusurlu görülmüş buna göre poliçe gereğince, davacı ... şirketinin dava dışı sigortalısına ödeme yapmakta haklı olduğu ve davalı firmadan yaptığı ödemeyi talepte bulunmasının hukuken mümkün olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının giriştiği takipte işlemiş faiz talebi bulunmadığından CMR 27/1 gereği %5 akdi faiz talep edebilir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının hasar için sigortalısına tazminat ödedikten sonra davalı taşıyıcıya rücu ihbarı keşide ettiğine dair bir belgeye/bilgiye dava dosyasında rastlanmadığından, işlemiş faiz talebi yerinde görülmemiştir. Öte yandan icra takibine konu edilen asıl alacak yabancı para birimi olduğundan CMR Konvansiyonunun 27/1 maddesi uyarınca asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %5 oran üzerinden temerrüt faizi işletilmesi gerekmektedir.
Davanın dayanağını oluşturan taşıma Türkiye'den Norveç'e karayoluyla uluslararası ticari taşımacılık olduğuna göre olaya CMR Konvansiyonu uygulanmak durumundadır. Taşımanın davalı tarafından yapıldığı sabittir. Temel uyuşmazlık konusu davaya yol açan hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olup olmadığıdır.
CMR'nin 17/1.maddesi uyarınca kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan mesuldür. Kanovansiyonu'nun 17/4-b maddesinde malın ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmadan kaynaklanan hasardan taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı, yine aynı Konvansiyon'un 17/4-c maddesinde de, malların gönderici, alıcı veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı düzenleme konusu yapılmıştır.
Taşıyıcı hasarsız teslim aldığı malları, varış yerinde hasarlı olarak teslim etmiş durumdadır. CMR belgesinde hasar kaydı düşülmüştür. CMR Konvansiyonunun 23.maddesi uyarınca taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa geçerli piyasa fiyatlarına göre, eğer ne ticaret borsası fiyatı nede geçerli piyasa fiyatı mevcut değilse tespit, aynı cins ve kalitedeki malların piyasa rayicine göre belirlenir. Bununla beraber taşıyıcının sorumluluğu, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır. Dosyada emtianın brüt ağırlığı esas alınarak yapılan hesap sonucunda oluşan hasarın sınırlı sorumluluk üst limitinin altında olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu taşımaya ilişkin sigortacıya yapılan bildirimin geçerli olduğu bu bağlamda halefiyet koşullarının oluştuğu kabul edilmek durumundadır. Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne, davalının Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün 2016/1975 esas sayılı takip dosyasında yaptığı itirazın 3.674.60 Euro asıl alacak üzerinden iptali ile bu miktar asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren işleyecek CMR Konvansiyonumun 27/1. maddesi uyarınca yıllık % 5 oranına göre hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte tahsil tarihindeki TCMB efektif kur karşılığının tahsili için takibin devamına, İİK 67/2.maddesi uyarınca, kabul edilen miktar üzerinden takdiren %20 oranında hesaplanan 734,8 Euro icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE; Davalının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyasında yaptığı itirazın 3.674.60 Euro asıl alacak üzerinden iptali ile bu miktar asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren işleyecek CMR Konvansiyonumun 27/1. maddesi uyarınca yıllık % 5 oranına göre hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte tahsil tarihindeki TCMB efektif kur karşılığının tahsili için takibin devamına,
2- İİK 67/2.maddesi uyarınca, kabul edilen miktar üzerinden takdiren %20 oranında hesaplanan 734,8 Euro icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 990,44-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 355,73-TL harcın mahsubuna, bakiye 634,71-TL harcın davalıdan alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından peşin yatırılan 31,40-TL başvurma harcı ile 355,73-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 255,00-TL tebligat, 30,75-TL posta, 1.400,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.685,75-TL yargılama giderinden davanın kabul miktarı dikkate alınarak 885,93-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Avanslardan artan olur ise karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yüzünü karşı verilen karar açıkça okunup,usuleN anlatıldı 19/12/2018
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza