T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/212 Esas
KARAR NO : 2024/433 Karar
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/03/2017
KARAR TARİHİ : 30/04/2024
GER. KARAR TARİHİ : 30/05/2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin 12/09/2007 tarihinde 1 no lu davalı ile yapmış olduğu Yapı Denetim Sözleşmesi ile davalının İstanbul İli ... İlçesi ... Mah. Gürpınar/İstanbul adresinde bulunan ... pafta ... ada ... parselde yer alan inşaatında yapılacak yapı denetimini üstlendiğini, sözleşmenin dördüncü maddesinde müvekkilinin yerine getireceği yapı denetimi karşılığında 324.706,52-TL ücret alacağının kararlaştırıldığını, davalılardan .... İnşaat şirketinin de yapı denetim işleri üstlenilen inşaatın müteahhitliğini üstlendiğini, diğer davalı ile yapmış oldukları inşaat sözleşmesinde yapı denetim maliyetini de üstlendiğini, davalı ile .... Denetim Dairesi' Başkanlığı'nın kurmuş odluğu .... Sistemi adlı portal üzerinden alınan 28/12/2016 tarihli Hakediş Listesinde verilen Yapı Denetim Hizmetinden fayda sağlayan davalıların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenmiş ödemesi gereken rayiç bedelin 1.046.196,38- TL olduğunu, mahkemece uygun görülmesi halinde duruma ilişkin izahat verecek tanıklarının ve yine yapılacak bilirkişi ve keşif incelemeleri de hususun aydınlatılmasına hizmet edeceğini fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak şartıyla şimdilik 100.000,00-TL tazminat taleplerinin ileride kesin olarak belirlenecek ve talep arttırım dilekçesi ile arttırılarak tutar açısında işleyecek faizi de kapsamak üzere ekte sunulu olan yapı denetim sisteminden çıkartılan 31/12/2015 hakediş listesi tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; Mahkemede görülmekte olan dava İstanbul İli ... İlçesi ... Mahallesi .... İstanbul adresinde bulunan ve tapunun ... pafta ... ada ... parselde bulunan gayrimenkulün inşaatı sırasında yapı denetim firmasının hizmet bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkin açılmış olduğunu, Bakırköy adliyesinin değil Büyükçekmece Adliyesinin yetkili olduğunu, mahkeme tarafından öncelikle görev yetki itirazlarınını dikkate alınarak Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli ve yetki oldukları hususunda karar tesis edilmesini talep ettiklerini, davalılardan ... ve müvekkili ... İnşaat Ticaret Limited Şirketi arasında İstanbul ili ... ilçesi.... Mahallesi Gürpınar İstanbul adresinde bulunan ve tapunun ... pafta ... ada ... parselde bulunan gayrimenkul inşaatı amacıyla kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdediliğini, müvekkili şirket ile davalı ... arasında Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ve anılan sözleşme kapsamında ise davacı şirket ile 05.09.2007 tarihli Yapı Denetim Sözleşmesi akdedildiği, anılan sözleşmenin üçüncü maddesinde hizmet süresinin; inşaat ruhsatının alındığı tarih ile yapı kullanma izin belgesinin alındığı tarih arasında geçen süre olarak ve yapının bitirilmesi için öngörülen sürenin ise 24 ay olarak belirlendiği, ayrıca 2 yıl içinde inşaata başlanmadığı ve 5 yıl içinde bitirilmediği taktirde ise sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği hususlarının kararlaştırıldığı ayrıca, anılan sözleşmede, KDV hariç sözleşme bedelinin, % 40’ ının ödeneceği konusunda tarafların mutabık kaldıkları, 09.06.2014 tarihli Seviye Tespit Tutanağı ( Denetim Eleman Değişikliği )’ ndan anlaşılabileceği gibi, inşaatın % 100 oranında tamamlandığı, dolayısıyla anılan tarih itibariyle davacı şirketin, müvekkil şirketten her hangi bir alacağı kalmadığı gibi, davacı şirket tarafından her hangi bir farkın da talep edilemeyeceği, ayrıca, davacı şirketin bugüne kadar müvekkil şirkete yapılmış her hangi bir ihtar ya da bildiriminin bulunmadığı, davacı şirketin, halen denetim faaliyeti gerçekleştirip gerçekleştirmediği hususunun da araştırılması gerektiği, müvekkili şirket tarafından, davacı firmaya bir çok kez ödeme yapıldığı ve 31.12.2008 tarihindeki % 35 seviyeye göre, müvekkili şirket bakiye borcunun, sıfır olduğu görev ve itirazlarının değerlendirilmesi sonrasında gerek arasında akdonulan geçerli bir denetim sözleşmesinin varlığının öncellikle belediye kayıtlarının sorulması ve akabinde müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti amacıyla iş bu itirazı yapmak zarurutinin hasıl olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle yetki itirazlarının kabulüne görev itirazlarının kabulüne davanın reddine yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Söz konusu dava hakkında yetki itirazında bulunmak gerektiğini davaya konu edilen taşınmaz dava konusu sözleşmenin imzalandığı yer ve sözleşmenin ifa yeri belirtildiği üzere ... ilçe sınırları içerisinde yer aldığını bu nedenle yetkili mahkemelerin Büyükçekmece mahkemeleri olduğunu, dolayısıyla davanın yetkisizlik nedeni ile reddi gerektiğini, davacının iddiasının aksine, müvekkili ile davacı arasında imzalanmış bir Yapı Denetim Sözleşmesi bulunmadığı gibi, sözleşmede yer alan imzanın, müvekkili veya yetkili vekiline ait olmadığını, müvekkili ile diğer davalı arasında imzalanan Büyükçekmece .... Noterliği - 07.06.2007 tarih - ... yev. nolu Gayrımenkul Satış Vaadi Ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile benzer şekilde aynı taraflar arasında imzalanan Bakırköy ... Noterliği - 12.07.2010 tarih - .... yev. nolu Ek Sözleşme uyarınca, diğer davalının; dava konusu taşınmazda iki bloktan müteşekkil inşaat yapıldığı, ayrıca, anılan sözleşmeler kapsamında, müvekkil tarafından ...ye, Büyükçekmece ... Noterliği - 07.06.2007 tarih - .... yev. nolu vekaletname verildiği, ancak anılan vekaletname ile ...’ye yapı denetim sözleşmesi imzalama veya borçlandırma yetkisi verilmediği, bu nedenle yapı denetim sözleşmesi muhatabının imza sahibi ...olduğu, müvekkilinin davacı veya diğer davalıya her hangi bir borç veya yükümlülüklerinin bulunmadığı gibi, tam tersine işin, süresinde sözleşmeye uygun yapılmaması ve natamam durumda bırakılması nedeniyle, diğer davalıdan alacaklı bulunduğu, anılan Yapı Denetim Sözleşmesi - m.3 gereğince, 2 yıl içerisinde inşaata başlanmaması veya 5 yıl içerisinde inşaatın bitirilmemesi durumunda, sözleşmenin kendiliğinden fesih olacağı hususunun kararlaştırıldığını, diğer davalı müteahhidin, 2007 yılında inşaata başladığı ve 2010 yılı sonunda ise inşaat faaliyetlerine son verdiği, bu nedenle sözleşmede belirtilen sürelerin geçtiği ve sözleşmenin münfesih duruma geldiğini, Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi - .... D. İş ve Büyükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi - ... D. İş sayılı dosyalarında yapılan delil tespitleri ile inşai faaliyetlerin müteahhit tarafından sona erdirildiğinin tespit ettirildiğini, davacı firmanın, dava konusu hizmet nedeniyle, bu güne kadar müvekkiline her hangi bir fatura da tanzim etmediğini ve taleplerinin dayanağı olan faturaları da düzenlemediğini, diğer davalı aleyhine açmış bulundukları ... E sayılı davanın bekletici mesele yapılmasını, davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine yüklenmesine karar verilmesine talep etmiştir.
Davacı tanığı ... 28/05/2019 tarihli celsedeki beyanında; "Ben 2006 yılından beri davalı şirkette çalışmaktayım, aynı zamanda şirket yetkilisi benim halamın oğlu olur, muhasebe ve genel giderler ile ilgili görev yapmaktayım, davacı şirketin önceki yetkilisi vefat etti, onun vefatından önce davacı şirket ile yapı denetimine ilişkin sözleşme imzalanmıştı, sözleşmede bedelin %40 oranında kararlaştırıldığını biliyorum, ancak şirket yetkilsinin vefatı sonrasında davacı bunu fırsat bilerek dava açtı, sözleşme olmasına rağmen denetim hizmeti zamanında verilmiyordu, örneğin tablo atılırken kendilerini arayarak gelmelerini istiyorduk, bir kavanoza örnek alın diye söylüyorlardı, o örnek günlerce orada kaldığı halde gelip almıyorlardı, davacı şirkete hizmeti karşılığında belli ödemeler yapıldı ancak ödeme tutarlarını şu an hatırlamıyorum, hizmet bedelinin doğrudan 2-3 kez davacı şirkete ödendiğini hatırlıyorum, davacı şirket sadece su basmanın seviyesine kadar denetim için eleman gönderiyordu, sonraki dönemde hiç gelmediler sadece kavanoz içerisine numune almamızı istiyorlardı," şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... 28/05/2019 tarihli celsedeki beyanında; "davalı şirket yetkilisi benim yeğenim olurdu, ancak kendisi vefat etti, ben elektrik teknisyeniyim, şirkette teknik işlere bakmaktayım, davacı şirket çalışanları denetim için birkaç defa geldiler, ancak sonraki dönemde hiç gelmediler, ancak arada bir yeni bir mühendis gönderdikleri oluyordu, davalı şirket tarafından davacıya ödeme yapıldı ancak miktarlarını hatırlamıyorum, bildiğim kadarıyla hizmet bedelinin belediyeye yatması ve denetim şirketinin oradan alması gerekmektedir, ancak davacı şirket açısından nasıl ödendiğini hatırlamıyorum, davacı şirket çalışanları 2014 yılı öncesinden beri denetim için hiç gelmediler, sözleşme bedelinin %40 olduğunu hatırlıyorum, " şeklinde beyanda bulunmuştur.
İnşaat Mühendisi Bilirkişi ...., Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Borçlar Hukukçusu ... tarafından düzenlenen 02/04/2020 havale tarihli raporda; "Davacı şirketin, 2011 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yapılmadığı, 2011 yılı ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği taşıyıp taşımadığının Takdirinin sayın mahkemeye bırakıldığı, Davacı şirketin 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi tehine delil niteliği taşıdığı, Davalı .... İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. davalı vekili Av. .... 11.11.2019 tarihli defter inceleme günü davalı şirketin defterlerinin incelemeye sunmayacağını beyan etmiştir. HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. Davalı ...; davalı vekili Av. ... 11.11.2019 tarihli defter inceleme günü davalının şahıs olduğunu ve incelemeye esas defterlerinin olmadığını beyan etmiştir. HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." 4. Davacı Şirketin Dosyaya Sunduğu Cari Hesap Ekstresinde; tek hareketin 2011 yılında olduğu, 17.08.2011 tarihinde 19.782,29 TL tutarındaki (B) kayıt işleminin, 07.09.2011 tarihinde 19.782,29 TL (A) tutarındaki kayıt işlemi ile kapatıldığı, davacı şirketin 2012-2013- 2014-2015-2016-2017 herhangi bir hesap hareketinin olmadığını beyan ettiği, 5. Dosya eklerinde 12.09.2007 tarihinde Yapı Denetim Sözleşmesi ile, İstanbul İli, ... İlçesi, ...Mah. Gürpınar/İstanbul adresinde bulunan ... pafta, ... ada, ... parselde yer alan inşaatında yapılacak yapı denetimini üstlenmiştir. Sözleşmenin dördüncü maddesinde, yerine getireceği yapı denetimi karşılığında 324.706,52 -TL ücret alacağı kararlaştırılmıştır. İnşaat süresi ruhsat tarihinden itibaren (05.12.2007) 5 yıldır. Ancak 5 yıl dalmadan binada yapmak istedikleri değişiklikle ilgili olarak tadilat projesi yapılmıştır. İnşaatta 5 yıllık süre içerisinde ruhsat yenilendiği için yapı denetim hizmet sözleşmesi 12.10.2010 (tadilat ruhsatı)tarihinden itibaren 5 yıl daha uzatılmıştır. Yapı Denetim fiyatının çevre ve şehircilik bakanlığın birim maliyet fiyatlarıyla doğru orantılıdır. Davalılar Yapı denetim için (29/11/2007 tarihli ...bank dekontu) 20.000 TL ödeme yapmıştır. Yapı denetim firmasın, İlgili idare tarafından Onaylı 19.782,3 TLlık hakediş raporunun olduğu, diğer hakedişlerin ilgili belediye tarafından onaylanmadığı, Ödeme dekontlarının eksik olduğu yada yapı denetim firmasının hesabına yatırılmadığı, İnşaatın Yapı sınıfının IV A olduğu, Yapı denetim Hizmet Sözleşmesi olmadan, Onaylanmadan İnşaat Ruhsatının Verilemeyeceği, Seviye tespit tutanaklarını ile alacak ilişkisinin doğrudan ilişkisi bulunmadığı, Yapı sahibinin hesabına yatırması gerektiği, Dosyada Bakanlık Onaylı yapı denetim sözleşmesinin bulunmadığı, fakat yapı denetimin imzalı bulunan sözleşmesinde de birim fiyatların Sözleşmenin 2007 yılında düzenlemesine rağmen 2010 yılı birim fiyatlarının yazıldığı, Davalı, Davacı emsallerine uygun 2010 yılına ait örnek hesaplama tablosu aşağıda sunulmuştur. % 60 ve % 40 lık hazırlanan seviye tespitlerin ilgili kurumdan onaylı olduğu, Yapı denetim firmasının bu onaylı hakediş raporlarına dayanarak davalılardan hizmet ücreti talep edebileceği, %100 hazırlanan seviye tespitinin onaysız olduğu 12/12/... Tarihli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün Yazısında dava Konusu yapının İmar barışı kapsamına herhangi bir başvurusunun olmadığı, sonuçlarına varılmıştır. Sonuç olarak; Dava dosyasında yer alan deliller itibariyle; davacının, davalı/...'den, dava tarihi itibariyle muaccel olmuş ve fakat ödenmemiş bakiye Yapı Denetim Hizmeti alacağı bulunduğu hususunda bir kanaate ulaşılamadığı; davacının talebinin ispata muhtaç olduğu;" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve Mali Müşavir Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 22/02/.... havale tarihli ek raporda; " Dava dosyasında yer alan deliller itibariyle; davacının, davalı ...'den dava tarihi itibariyle muaccel olmuş ve fakat ödenmemiş bakiye Yapı Denetim Hizmeti alacağı bulunduğu hususunda bir kanaate ulaşılamadığı; davacının talebinin ispata muhtaç olduğu, kök raporda değişiklik yapılmadığı, " sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi ..., Borçlar Hukukçusu Bilirkişi ... ve Yapı Denetim Uzmanı Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 17/11/2021 havale tarihli raporda; "Dosyasına sunulu belgelerin incelenerek, yerinde inceleme sırasında yapılan tespitlerle karşılaştırılması ve tümünün bir arada değerlendirilmesi sonucunda : A. ( 1 ) nolu Davalı tarafından, dava dışı - .... adına vekaletname verildiğinden, taraflar arasındaki sözleşmeler bu vekaletnameye dayanılarak yapıldığından, yapı denetim hizmeti olmadan yapıların yapılması yasal olarak mümkün olmadığından, yapıların yapım aşaması uzun sürdüğünden ve bu süre içinde davacıdan yapı denetim hizmeti alındığından, ( 1 ) nolu Davalı tarafından bu süreçte herhangi bir itirazında bulunulmadığından; sözleşmelerin ( 1 ) nolu Davalı adına yetkili temsilci tarafından yapılmış olduklarının kabulünün gerektiği, B. Her ne kadar taraflar arasındaki ilk sözleşmede, sözleşmenin süresinin beş yıl olduğu belirtilmiş ise de, bu süre içinde yapı denetim ücretinin davalılar tarafından ödenmemiş ve inşaatın da bitirilmemiş olması, tadilat projesinin hazırlanarak inşaatta tadilat yapılması, tadilat yapılmasında ve inşaatın bitirilmemesinde davacının yapı denetim hizmetlerinden kaynaklanan somut bir kusuruna rastlanmaması, bu yönde davacıya gönderilen bir ihtarın da bulunmaması, yapı faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için yapı denetim hizmetlerinin verilmesinin yasal bir zorunluluk teşkil etmesi, inşaatın tamamlanmış olması nedeniyle yapı denetim hizmetlerinin de verildiğinin kabul edilmesinin gerekmesi, davalıların beş yıllık sürenin sona ermesinden sonra da yapı tadilat projesi kapsamında yapı denetim hizmetleri alarak inşaatı tamamlamaları gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde; tarafların ilk sözleşmenin süresini zımni olarak uzatmış olduklarının kabulünün gerektiği, dolayısıyla davacının ilk sözleşmedeki hükümler uyarınca sözleşme bedelini her 6 ay için %10 olarak artırarak talep etmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, C. Taraflar arasındaki sözleşmede , el yazılı olarak << … KDV hariç, % 40 tenzilat … >> yapılacağı ibaresinin eklendiği ve taraflarca imzalandığı görüldüğünden, davacının talep edebileceği alacak tutarının ( 1.065.978,68 TL – (%40) 426.391,47=) 639.587,21 TL olarak hesaplanabileceği, D. Sayın mahkemenizce ilk sözleşmenin sözleşmede öngörülen beş yıllık sürenin sonunda sona erdiğinin, bir başka deyişle sözleşmenin uzamadığının bu tarihten sonra taraflar arasında yeni bir sözleşmenin oluştuğunun kabul edilmesi halinde davacının talep edebileceği alacak tutarının 516.825,31TL olarak hesaplanabileceği" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi ..., Borçlar Hukukçusu Bilirkişi ... ve Yapı Denetim Uzmanı Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/06/2022 havale tarihli ek raporda; "Davacının ve davalının itirazları detaylı olarak incelenmiş olup, kök raporumuzdaki inceleme ve tespit sonucumuzun korunduğu kanaatine varılmıştır. "sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi ..., Borçlar Hukukçusu Bilirkişi ...ve Yapı Denetim Uzmanı Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 06/01/2023 havale tarihli ikinci ek raporda; "Davacının ve davalının itirazları detaylı olarak incelenmiş olup, kök raporumuzdaki inceleme ve tespit sonucumuzun korunduğu kanaatine varılmıştır. "sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi ..., Hukukçu Bilirkişi ... ve İnşaat Mühendisi Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 26/07/2023 havale tarihli raporda; "Taraflar arası sözleşmenin 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında yapıldığı, söz konusu kanun ve 3194 Sayılı İmar Kanunu’na göre her hangi bir yapının yapı denetim firması tarafından denetlenmeden yapılamayacağı, Yapı denetim firması hizmetinin fenni mesul hizmeti kapsamında olduğu ve istifası feshi veya başka bir nedenle işe devam edememesi durumunda 3194 Sayılı Kanunun 28. Maddesi gereği yapının ilgili idare tarafından derhal durdurulması ve yeni yapı denetim firması (fenni mesul) atanması gerektiği, dava dosyasında taraflarca sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde fesih veya başka bir belgenin olmadığı, yapı denetim firmasının sözleşme kapsamında; 4708 Sayılı kanun hükümleri gereği kamu adına tüm inşaat denetim faaliyetini yerine getirdiğinin sabit olduğu, 2. Bu kapsamda davacı ... Denetim firması tarafından davalı arsa sahibi ...’e ve davalı yapı müteahhidi ... İnşaat şirketine yapı denetim hizmeti verilmiş olduğu, davacı ... Denetim firması tarafından Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri ile yüklenilen edimlerin yerine getirilmiş olduğu, 3. 07.06.2007 tarihli vekaletnamede, davalılardan ...’in dava dışı ....’yi, “imar ve iskan durumlarını çıkarmaya bu hususlardan dolayı ilgili belediyeler, tapu daireleri, tapu kadastro müdürlükleri, ..., ..., Fen işleri velhasıl alakalı tüm resmi dairelerde iş takibinde bulunmaya her nev’i beyan, taahhüt ve muvafakatlarda bulunmaya” şeklinde yetkilendirdiği; bu yetki kapsamında, dava dışı ....’nin imzaladığı sözleşmedeki tüm hak ve yükümlülüklerin, davalı ... üzerinde doğduğu, 4. Aynı ada pafta parsele ilişkin farklı yapı denetim hizmet sözleşmelerinin bulunması, inşaat sürelerinin uzaması halinde sıklıkla başvurulan bir yol olduğu; bu açıdan meseleye yaklaşıldığında, inşaat süresini 40 ay olarak belirleyen sözleşmenin, taraflar arasındaki son ve geçerli sözleşme olduğu; anılan sözleşmenin imzalanması ile, daha önce akdedilen iki sözleşmenin geçerliliğini yitirdiği, 5. İnşaat süresini 40 ay olarak belirleyen sözleşmenin imzalanmasıyla, diğer sözleşmelerin geçerliliğini yitirdiği; el ürünüyle yazılan ifadenin ve altındaki parafın kime ait olduğu hususunun da heyetimizce tespit edilemediği; bu sebeplerle, yapı denetim hizmeti bedelinden herhangi bir indirim yapılmasının mümkün olmadığı, 6. Davaya konu inşaatın % 100 mertebede tamamlanması durumunda davacı .... Denetim firmasına ait alacağın (130.010,22 TL + 935.968,46 TL) 1.065.978,68 TL olarak hesaplanabileceği, 7. Papı denetim hizmeti sözleşmesinin bir tarafında davacı, diğer tarafında davalılardan ...’in bulunduğu; davacının bu ilişkinin dışında kalan diğer davalıdan talepte bulunmasının mümkün olmadığı; kat karşılığı inşaat sözleşmesinin de, yapı denetim hizmet sözleşmesinde olduğu gibi, yalnızca tarafları arasında hüküm ve sonuçlarını doğuracağı; dolayısıyla, yapı denetim hizmet bedelinden iç ilişkide her ne kadar davalı ... İnşaat sorumluysa da, sözleşmeler hukukuna hakim olan nisbilik ilkesi sebebiyle, dış ilişkide diğer davalı ...’in sorumlu olduğu, netice ve kanaatine varılmıştır. Değerlendirmelerimiz, asli ve nihai hukuki takdiri ile tavsifi HMK m. 266/c.2 ve m. 279/f.4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun m.3/f.3 hükmü icabı tamamen ve münhasıran Mahkemeye ait olmak üzere Sayın Mahkemenin takdirine saygıyla arz olunur. Ancak, Muhterem Mahkemeyi bilirkişi görüşü takyit etmediğinden, sayın yargı makamının tamamen davacı savları veya tamamen davalı savunmaları yönünde hüküm kurmakta bütünüyle muhtar olduğu, meselenin asli ve nihai hukuki tavsifinin sadece Sayın Mahkemeye ait bulunduğu tartışma dışıdır."sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat Mühendisi ...., Hukukçu Bilirkişi .... ve İnşaat Mühendisi Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 08/01/2024 havale tarihli ek raporda; "Davalı gerçek kişinin, dava dışı ....’nin yetkisiz temsil ile sözleşme akdettiğini iddia ettiği, dava dosyasında taraflarca sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde fesih veya başka bir belgenin olmadığı, yapı denetim firmasının sözleşme kapsamında; 4708 Sayılı kanun hükümleri gereği kamu adına tüm inşaat denetim faaliyetini yerine getirdiğinin tespit edildiği, bu kapsamda davacı .... Denetim firması tarafından davalı arsa sahibi ...’e ve davalı yapı müteahhidi .... İnşaat şirketine yapı denetim hizmeti verilmiş olduğu, davacı ... Denetim firması tarafından Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri ile yüklenilen edimlerin yerine getirilmiş olduğu, 2. Kaldı ki taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin olmaması durumunda dahi vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca tahsil talebinde bulunulabileceği, dolayısıyla ihtilafa konu olan binaların tamamlandığı, davacının yapı denetim görevini yaptığı, hatta davacı tarafından bu davalıya kesilmiş olan fatura bedelinin de davacıya ödendiği hususları dikkate alındığında, davacı ile davalı ... arasında hukuken geçerli ve bağlayıcı bir sözleşme ilişkisinin kurulduğu neticesine ulaşılmış olup; kök raporda varılan görüşünaynen korunduğu; Buna karşın Muhterem Mahkemece taraflar arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı ve ayrıca davacının herhangi bir hizmet gerçekleştirmediği kanaatinde olunması durumunda ise davacının talepte bulunmasının mümkün olmayacağının ifade edilebileceği, 3. 07.06.2007 tarihli vekaletnamede, davalılardan ...’in dava dışı ....’yi, “imar ve iskan durumlarını çıkarmaya bu hususlardan dolayı ilgili belediyeler, tapu daireleri, tapu kadastro müdürlükleri, ..., ..., Fen işleri velhasıl alakalı tüm resmi dairelerde iş takibinde bulunmaya her nev’i beyan, taahhüt ve muvafakatlarda bulunmaya” şeklinde yetkilendirdiği; bu yetki kapsamında, dava dışı ...’nin imzaladığı sözleşmedeki tüm hak ve yükümlülüklerin, davalı ... üzerinde doğduğu, 4. Davacı tarafından üstlenilen edimin yerine getirildikten ve kendi edim yükümlülüğü doğduktan sonra sözleşmenin tarafı olunmadığı yönünde iddiada bulunulmasının nihai takdiri Muhterem Mahkemenize ait olmak üzere kanaatimizce bu husus TMK m. 2 uyarınca himaye edilmemelidir. Bu itibarla kök rapordaki görüş aynen muhafaza edilmekle birlikte; Muhterem Mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda davacının yetkisiz temsil sebebiyle davalı gerçek kişiden talepte bulunmasının mümkün olmayacağının ifade edilebileceği, 5. Muhterem Mahkemece davacının talepte bulunabileceği kanaatinde olunması durumunda davaya konu inşaatın % 100 mertebede tamamlanması durumunda davacı .... Denetim firmasına ait alacağın (130.010,22 TL + 935.968,46 TL) 1.065.978,68 TL olarak hesaplanabileceği, 6. Ancak kural olarak sözleşme ilişkisinden doğan alacak hakları kural olarak, sadece sözleşmenin diğer tarafına karşı ileri sürülebilen haklar olduklarından esasında davacının alacak iddiasını sözleşmenin tarafı olmayan davalı ... İnşaat’ karşı ileri sürmesi mümkün olmadığı düşünüldüğünden yapı denetim hizmet bedelinden iç ilişkide her ne kadar davalı .... İnşaat sorumluysa da, sözleşmeler hukukuna hakim olan nisbilik ilkesi sebebiyle, dış ilişkide diğer davalı ...’in sorumlu olacağı, netice ve kanaatine varılmıştır. Değerlendirmelerimiz, asli ve nihai hukuki takdiri ile tavsifi HMK m. 266/c.2 ve m. 279/f.4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun m.3/f.3 hükmü icabı tamamen ve münhasıran Mahkemeye ait olmak üzere Sayın Mahkemenin takdirine saygıyla arz olunur. Ancak, Muhterem Mahkemeyi bilirkişi görüşü takyit etmediğinden, sayın yargı makamının tamamen davacı savları veya tamamen davalı savunmaları yönünde hüküm kurmakta bütünüyle muhtar olduğu, meselenin asli ve nihai hukuki tavsifinin sadece Sayın Mahkemeye ait bulunduğu tartışma dışıdır. "sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, taraf beyanları, bilirkişi kök - ek raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, alacak isteminden ibarettir.
Dava konusu, davacı tarafça davalı taraflara verildiği iddia olunan yapı denetim hizmeti karşılığında hizmet bedelinin ödenmediği iddiasıyla davalılar aleyhine açılan alacak davası olduğu görülmüştür.
Dava konusu miktar 100.000,00-TL 'dir.
Davalılar arasında imzalanan Büyükçekmece .... Noterliğinin 07.06.2007 tarih vee ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde İstanbul ili ... ilçesi ... ... Ada ve ... parsel sayılı arsaya yönelik Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat karşılığı İnşaat sözleşmesinin olduğu görülmüştür. Bu sözleşmenin 14. maddesinde "Yapılacak olan inşaatın yapı denetim firmasını ve projelerin mükelleflerini ... inşaat ve arsa sahibinin de onayı alındıktan sonra belirlenecek, proje ve denetim ücretini müteahhit verecektir." düzenlemesi yer almaktadır.
Davalı ... ile davacı ... Denetim şirketi arasında düzenlenen (ancak davalı ... imzası bulunmadığı görülen) 12.09.2007 tarihli Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinin .. Mahallesi, .. Ada, ... Parselde yer alan inşaatın yapı denetim hizmetinin davacı şirket tarafından verilmesi esaslarını düzenlemekte olduğu görülmektedir.
İlgili sözleşmenin ‘Hizmetin Süresi’ başlıklı 3. maddesi; “Hizmetin süresi, sözleşmenin imzalandığı 12.09.2007 tarihinden yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir. Bu yapının bitirilmesi için öngörülen süre 24 aydır. Yapı ruhsatı alındıktan sonra 2 yıl içinde inşaata başlanılmadığı veya başlanıldığı halde 5 yılda bitirilmediği durumlarda, bu sözleşme herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.” şeklindedir.
İlgili sözleşmenin ‘Hizmet Bedeli’ başlıklı 4. maddesinde toplam inşaat alanının 13200 m2 olarak belirlenmiş olduğu ve sözleşme yılı birim fiyatının (2007 yılı 3-B sınıfı yapı yaklaşık birim fiyatı olan) 427 TL/m2 olarak belirlenmiş olduğu görülmektedir.
Davalı ... ile davacı ... Denetim şirketi arasında düzenlenen (ancak .. isimli kişi tarafından imzalandığı görülen) bila tarihli Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinin ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yer alan inşaatın yapı denetim hizmetinin davacı şirket tarafından verilmesi esaslarını düzenlemekte olduğu görülmektedir.
İlgili sözleşmenin ‘Hizmetin Süresi’ başlıklı 3. maddesi; “Hizmetin süresi, inşaat ruhsatının alındığı tarihten, yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir. Bu yapının bitirilmesi için öngörülen süre 24 aydır. Yapı ruhsatı alındıktan sonra 2 yıl içinde inşaata başlanılmadığı veya başlanıldığı halde 5 yılda bitirilmediği durumlarda, yapılacak sözleşme herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.” şeklindedir.
İlgili sözleşmenin ‘Hizmet Bedeli’ başlıklı 4. maddesinde toplam inşaat alanının 13123 m2 olarak belirlenmiş olduğu ve sözleşme yılı birim fiyatının (2007 yılı 4-A sınıfı yapı yaklaşık birim fiyatı olan) 482 TL/m2 olarak belirlenmiş olduğu görülmektedir.
İlgili sözleşmenin en alt kısmında el ile yazılı ve paraflanmış olarak; “KDV hariç % 40 tenzilat” yazılmış olduğu görülmektedir.
Davalı ... ile davacı ... Denetim şirketi arasında düzenlenen (ancak davalı ... imzası bulunmadığı görülen) 12.09.2007* tarihli Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinin ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yer alan inşaatın yapı denetim hizmetinin davacı şirket tarafından verilmesi esaslarını düzenlemekte olduğu görülmektedir. Sözleşme tarihine eklenmiş ‘*’ işaretine ait açıklamanın “Sözleşme tarihi, yapıya ilişkin bilgi formunun alındığı tarihtir.” şeklinde yazılmış olduğu görülmektedir.
İlgili sözleşmenin ‘Hizmetin Süresi’ başlıklı 3. Maddesi ; “Hizmetin süresi, sözleşmenin imzalandığı 12.09.2007 tarihinden yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir. Yapı ruhsatı alındıktan sonra 2 yıl içinde inşaata başlanılmadığı veya başlanıldığı halde, başlama müddeti ile birlikte 5 yılda bitirilmediği ve bu süre içerisinde ruhsat yenilenmediği takdirde, bu sözleşme başka bir bildirime gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer. Bu yapının bitirilmesi için öngörülen süre 40 aydır.” şeklindedir.
İlgili sözleşmenin ‘Hizmet Bedeli’ başlıklı 4. maddesinde toplam inşaat alanının (Yapı Ruhsatlarında da belirtildiği üzere) 14104 m2 olarak belirlenmiş olduğu ve sözleşme yılı birim fiyatının (Yapı Ruhsatlarında da belirtildiği üzere 2010 yılı 4-A sınıfı yapı yaklaşık birim fiyatı olan) 577 TL/m2 olarak belirlenmiş olduğu görülmektedir.
... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yer alan A Blok yapı ile ilgili düzenlenen 12.10.2010 tarihli Yapı Ruhsatında Yapı Sahibi olarak davalı ..., Yapı Müteahhidi olarak davalı ... İnşaat şirketi ve Yapı Denetim Kuruluşu olarak davacı ... Denetim şirketinin ismi bulunmaktadır.
... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yer alan B Blok yapı ile ilgili düzenlenen 12.10.2010 tarihli Yapı Ruhsatında Yapı Sahibi olarak davalı ..., Yapı Müteahhidi olarak davalı ... İnşaat şirketi ve Yapı Denetim Kuruluşu olarak davacı ... Yapı Denetim şirketinin ismi bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen ruhsatlarda A ve B Blok için toplam inşaat alanı hesaplandığında; (6469,8 m2 + 7633,25 m2) 14.104 m2 hesaplanmakta olduğu ve ruhsatlarda 4-A sınıfı yapının 1 m2 maliyetin 577 TL olarak belirtilmiş olduğu görülmektedir.
Davacı ile davalı ... arasında, 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında yapı denetim hizmet sözleşmesinin yapıldığı; söz konusu kanun ve 3194 Sayılı İmar Kanunu’na göre her hangi bir yapının yapı denetim firması tarafından denetlenmeden yapılamayacağı, yapı denetim firması hizmetinin fenni mesul hizmeti kapsamında olduğu ve istifası feshi veya başka bir nedenle işe devam edememesi durumunda 3194 Sayılı Kanunun 28. Maddesi gereği yapının ilgili idare tarafından derhal durdurulması ve yeni yapı denetim firması (fenni mesul) atanması gerekmektedir.
Dava dosyası kapsamında, feshe yönelik herhangi bir iradenin ve bu iradeyi gösterir yazılı kaydın bulunmadığı; yapı denetim firmasının sözleşmeler kapsamında, 4708 Sayılı kanun hükümleri gereği kamu adına tüm inşaat denetim faaliyetini yerine getirdiğinin (Davacı şirketin betonlarla ilgili basınç deneylerini yaptırmış olduğu, Yapı Ruhsatlarının her ikisinde de Yapı Denetim Kuruluşu olarak davacı ... Denetim şirketinin isminin bulunmakta olduğu, yine İş Bitirme Tutanağı ve İskana Esas Ön raporun davacı ... Denetim şirketi tarafından düzenlenerek ilgili belediyesine sunulmuş olduğu, ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından Mahkeme’ye gönderilen cevabi yazıdan davaya konu binaların yapı denetim hizmetinin davacı ... Denetim şirketi tarafından verilmiş olduğunun belirtildiği ve davacı tarafından düzenlenen 3 nolu hakedişe karşılık olarak davalı arsa sahibi ...’e kesilmiş olan 17.08.2011 tarihli fatura tutarının davacı şirkete ödenmiş olduğu hususları dikkate alınarak) hukuka uygun 26.07.2023 havale tarihli bilirkişi raporu içeriğinden anlaşıldığı görülmüştür. Bu kapsamda davacı ... Denetim firması tarafından davalı arsa sahibi ...’e ve davalı yapı müteahhidi ... İnşaat şirketine yapı denetim hizmeti verilmiş ve davacı ... Denetim firması tarafından Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri ile yüklenilen edimlerin yerine getirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
07.06.2007 tarihli vekaletnamede, davalılardan ...’in dava dışı ...’yi, “imar ve iskan durumlarını çıkarmaya bu hususlardan dolayı ilgili belediyeler, tapu daireleri, tapu kadastro müdürlükleri, ..., TEK, Fen işleri velhasıl alakalı tüm resmi dairelerde iş takibinde bulunmaya her nev’i beyan, taahhüt ve muvafakatlarda bulunmaya” şeklinde yetkilendirdiği; bu yetki kapsamında, dava dışı ...’nin imzaladığı sözleşmedeki tüm hak ve yükümlülüklerin, davalı ... üzerinde doğduğu; aynı ada pafta parsele ilişkin farklı yapı denetim hizmet sözleşmelerinin bulunması, inşaat sürelerinin uzaması halinde sıklıkla başvurulan bir yol olduğu; inşaat süresini 40 ay olarak belirleyen sözleşmenin, taraflar arasındaki son ve geçerli sözleşme olduğu; anılan sözleşmenin imzalanması ile daha önce akdedilen iki sözleşmenin geçerliliğini yitirdiği; bu sebeple daha önceki sözleşmenin en alt kısmında el ile yazılı ve paraflanmış olarak yer alan "KDV hariç % 40 tenzilat" ibaresi yönünden, yapı denetim hizmeti bedelinden herhangi bir indirim yapılmaması gerektiği mahkememizce kabul edilmiştir.
YİBF' nin hak ediş listesinde Toplam : (69.835 TL + 19.782,3 TL + 40.392,92 TL + 935.968,46 TL) 1.065.978,68 TL hak ediş bedelinin davacı adına belirlendiği görülmüştür. İnşaatın %100 oranında tamamlanması halinde davacının bu miktara hak kazanacağına dair ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından mahkememize bilgi verildiği görülmüştür.
Dosya kapsamından inşaatın %100 oranında tamamlandığı ve binaların daire ile dükkan olarak kullanımda olduğu görülmüştür. Bu haliyle davacının 1.065.978,68 TL' ye hak kazandığı anlaşılmıştır.
Yapı denetim hizmeti sözleşmesinin bir tarafında davacı, diğer tarafında davalılardan ...’in yer aldığı; davacının bu ilişkinin dışında kalan diğer davalıdan talepte bulunmasının mümkün olmadığı; kat karşılığı inşaat sözleşmesinin de, yapı denetim hizmet sözleşmesinde olduğu gibi yalnızca tarafları arasında hüküm ve sonuçlarını doğuracağı; taraflarına hak tanıyacağı ve sorumluluk yükleyeceği, bu sebeple yapı denetim hizmet bedelinden iç ilişkide her ne kadar davalı ... İnşaat sorumluysa da, sözleşmeler hukukuna hakim olan nisbilik ilkesi sebebiyle dış ilişkide diğer davalı ...’ in davacıya karşı sorumlu olduğu, diğer davalı ... İnşaat şirketinin davacıya bir sorumluluğunun bulunmadığı mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının hak kazandığı 1.065.978,68 TL' lik kısmın, 19.782,30 TL' sinin ödendiği davacının kabulünde olduğundan, bakiye 1.046.196,38 TL yönünden davacının davalı ...' den alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Ancak davanın kısmi açıldığı görülerek, davacının talebi ile sınırlı olarak 100.000,00 TL' nin davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davalı ... İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden açmış olduğu davasının sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Davacının davalı ... yönünden davasının KABULÜ İLE,
-Dava dilekçesindeki miktarla sınırlı olmak üzere 100.000,00-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 6.831,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 1.707,75-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25-TL harcın davalı ...'den tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafça sarf edilen toplam 1.748,35-TL harcın davalı ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından sarf edilen bilirkişi, tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 7.031,15-TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4-Davalı ... İnşaat tarafından sarf edilen bilirkişi, tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.750,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... İnşaat'a VERİLMESİNE,
5-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı ... İnşaat yönünden reddolunan miktar dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... İnşaat'a VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı ... İnşaat vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır