T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/599
KARAR NO: 2020/419
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/06/2017
KARAR TARİHİ: 08/07/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı müşterisi ...... San. Ve Tic. A.Ş'ye ait emtiaların Almanya-İstanbul güzergahında taşınması işini üslenmiş olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu taşıma için için alt taşıma sözleşmesini akdettiğini, davalı ...... sorumluluğundaki araç ile gerçekleştirilen taşıma esnasında emtiaların hasar gördüğünü, ...... şirketi tarafından müvekkili şirkete hasar bildiriminin yapıldığını, meydana gelen hasar nedeniyle oluşan tahmini zarar bedelinin müvekkili şirkete bildirildiğini, müvekkili şirketin de kendisine bildirilen zarar bedelini ödemesi için davalı ......'e ihtarname keşide ettiğini, ancak davalı ......'in üstlenmiş olduğu taşıma işini sözleşmeye aykırı bir şekilde davalı ....... Lojistik firmasına yaptırdığını ve hasar nedeniyle meydana gelen zarar bedelinden 2 nolu davalının fiili taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğunun bildirildiğini, meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödenen zarar bedelinden davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, müvekkili şirket tarafından ödenen hasar tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsiline, dava harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl dosya davalısı .......Loj. Ulus. Taş. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğunu, CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulandığını, CMR konvansiyonunun iç hukuk hükmünde olduğunu, hasar miktarının yüksek ve ispatlanması gerektiğini, davanın ...... Hiz. Taş. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ihbarının gerektiğini, malların ..... Lojistik Elemanlarınca yüklendiğini, malların araca yüklenirken forkliftten düşürüldüğünü, hasar nedeninin malın beton zemine düşürülmesi olduğu ekspertiz ve bilirkişi raporu ile sabit olduğunu ileri sürerek zamanaşımı itirazlarının kabulüne, davanın zamanaşımı yönünden reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı müşterisi ...... San. Ve Tic. A.Ş.’ye ait emtiaların Almanya-İstanbul arası taşınması işini üstlenen sigortalı şirketin söz ko- nusu taşıma işini 20/10/2015 tarihli alt taşıma sözleşmesi gereğince ...... Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş.’ne devrettiğini, ...... Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş'nin ise 20/10/2015 tarihli taşıma sözleşmesi ile üstlenmiş olduğu taşıma işini sözleşmeye aykırı bir şekilde yine dava dışı .......Lojistik Uluslararası Taş. Tic. Ltd. Şti.’ye bıraktığını, müvekkil Şirketin sigortalısı tarafından 29/06/2017 tarihinde Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... E. sayılı dosyasında taşıyanlar ...... Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş. ve .......Lojistik Uluslararası Taş. Tic. Ltd. Şti. aleyhine dava ikame edildiğini, ancak taşımanın aslında fiilen İstanbul Lojistik tarafından yapıldığının taşıyanlar ...... ve .......Lojistik’e dava açıldıktan sonra öğrenildiğini, davalı sorumluluğunda gerçekleşen taşıma esnasında meydana gelen hasar nedeniyle sigortalı tarafından dava dışı emtia sahibi ...... Şirketinin sigortacısına 163.743,90 TL hasar tazminatı ödendiğini,müvekkili Şirketin de bu hasar bedelini sigortalısına ödeyerek sigortalısının haklarına halef olduğunu,davalı tarafın CMR 37 gereğince taşımayı gerçekleştiren fiili taşıyıcı olarak taşıma esnasında meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, söz konusu taşıma için sigortalı tarafından Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahke- mesi’nin ....... E. sayılı dosyasında diğer taşıyanlar için de dava açılmış olduğundan işbu davanın Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ....... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini, yargılama sonunda da müvekkil Şirket tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücuen tazminini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davalısı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin resmi şirket adresi itibariyle İstanbul Kartal Anadolu Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Bakırköy'de açılan davanın yetki yönünden itirazının gerektiğini, davacı ... firmasının dava dışı sigortalısı ......'ın ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği bedeli ödeyerek haklarına halef olduğunu bildirmişse de sigortalısı ...... davacı ... firması tarafından kendisine ödenen bedeli rücu için asıl sözleşme ilişki içerisinde bulunduğu taşıyıcı firmalara hali hazırda bir dava yürütmekte olduğunu, Bakırköy .... ATM'nin ....... Esas sayılı dosyasında kanuni zorunlu taraf değişikliğine gidilmesi gerekirken bu davanın açılmasının yerinde olmadığını ileri sürerek, davanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, usule ilişkin itirazları yönünden davanın usulden reddine, davanın esastan reddine, masraf ve ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava akdi taşımasını üstlendiği yükün varış yeri olan Almanya'ya taşınması esnasında hasarlanması nedeni ile emtia nakliyat sigortacısı dava dışı orient sigorta'ya yaptığı ödeme bakımından rücuen tazminat, birleşen dava ise akdi taşıyıcının sigortacısı şirket tarafından ikinci taşıyıcıya açılan aynı miktarlı alacak davasıdır.
Usulünce duruşma açılarak tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ön inceleme duruşmasında re'sen belirlenen uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tüm deliller tahkikat aşamasında toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce öncelikle bir lojistik ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınması cihetine gidilmiş, bilirkişi heyeti 26/09/2018 tarihli raporunda davacının işi aldıktan sonra birinci davalıya verdiği onun da işi birleşen dosya davalısı ..... Lojistik firmasına aktardığı, bundan sonra ikinci davalının fiili taşıma sürecini üstlendiği, davacı .......firması tarafından davalı ........ firmasına 22/10/2015 tarihli fatura ile 1.500,00 Euro navlun bedelinin 18/12/2015 tarihinde ödediği, dava dışı ........ sigorta tarafından 02/06/2017 tarihinde 163.743,90 TL ödeme yapıldığını teyit edildiği, makbuz niteliğindeki yazının 05/06/2017 tarihli olduğu, ..... firmasının 30/06/2016 tarihli ekspertiz raporunun sunulduğu, 22/10/2015-30/10/2015 tarihli taşıma sürecinin sonunda 163.743,90 TL hasar zararının tespit edilmiş olduğu, tespit edilen bu zararın hasarla uyumlu olduğu, taşımanın 17/11/2015 tarihinde tamamlandığı, davacı ödemesinin 02/06/2017 tarihli olduğu, ödemenin bir mahkeme kararı veya icra süreci sonunda yapıldığının sabit olmadığı, zamanaşımı hususunda takdirin mahkememize ait olduğu, toplam 426.000,00 Euro kıymetinde 1.403.712,60 TL sigorta bedeli ile sigortalanan gemi makinası şanzuman emtiasının düşmesi aktarma esnasında zedelenmesi sebebiyle uğranılan zararın kadri maruf olduğunun bildirildiği görüldü.
Yargılama aşamasında Bakırköy ..... ATM'nin ...... Esas ..... Karar sayılı dosyasının mahkememiz dosyasıyla 10/09/2018 tarihinde birleştirilmiş olduğu görülmekle birleşen dosyayla beraber mevcut bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan ek rapora göre; birleşen dosya davacısının sigortalısı asıl davacı ....... firmasına ödeme yaptığı, artık davacı sıfatının birleşen dosya davacısına ait olacağı, ödemeyi alan asıl davacısının hukuki yararının son bulduğu, somut olayda asıl taşıyıcı ve sorumluluğun asıl dava davalılarından ....... Lojistik firmasına ait olduğu, birleşen dosya davacısının ödemesinin dosyadaki delillerle sabit olmadığından davacı sıfatının da sabit olmadığı şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Tarafların itirazları ve alınan kök ve ek rapor yeterli görülmemekle yeni bir heyet oluşturulmuştur. Lojistik uzmanı Sigorta Eksperi ve CMR uzmanından oluşan bilirkişi heyeti raporunda özetle; asıl dava yönünden yükleme sırasında oluşan hasarın ....... nolu nakliyat emtia sigorta poliçesindeki .... 1.1.82 klozu gereği teminat kapsamında olduğu, dava dışı ....... Sigorta A.Ş. Firmasının dava dışı sigortalısına yaptığı tazminat döemesinin poliçe şartları bakımından ve Davacı/...... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş. Firmasından rücu'en tahsil ettiği ödemenin yerinde olduğu, birleşen dava dosyasındaki Davacı/... Firması tarafından sigortalandığı anlaşılmakta olmasına karşı birleştirilen dosyadaki Davacı/ ... Firmasının Davacı / ...... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş. Firması adına düzenlediği poliçe dava dosyasında yer almadığı, dosya kapsamındaki fotoğraflardan da taşıma konusu emtiadaki zarar ürünlerinin alt taşıyıcı tarafından fiili taşıyıcının temin ettiği araca yüklenmesi sırasında meydana geldiği, oluşa göre fiili taşıyıcı ...... in CMR m.17/4 uyarınca zarardan sorumlu olmadığı, taşıma sırasındaki meydana gelen bir hasarın yükleme istiflemeye bağlı olarak gerçekleşmesi halinde Yargıtay , taşıyıcının da nezaret yükümlülüğünde olduğunu belirterek kusuru ve sorumluluğu yüklemeyi gerçekleştirenle taşıyıcı arasında paylaştırmaktadır. Fakat somut olayda hasar, taşıma sırasında değil henüz yükleme sırasında gerçekleşmiştir. Davalı .......Lojistik Ltd. Şti. Yükü .....Lojistik Ltd. Şti.'den almıştır. CMR senedine de bir kabın hasarlı olduğu yazılmıştır. Şu halde şanzıman yükünün yükleme ya da tahliye sırasında düşmüş olduğu tespit edildiğine göre taşıma sırasında meydana gelen bir kazanın, hasarın söz konusu olmadığı kabul edilmelidir. Bu bakımdan .......Lojistik Ltd. Şti'nin nezaret yükümlülüğüne aykırı davrandığı da söylenemeyecektir. Zira kabule göre, yük zaten araca yüklenmeden düşme suretiyle hasarlanmıştır. Davaya konu taşıma işi neticesinde ortaya çıkan zarardan alt taşıyıcılar olan ..... A.Ş. Ve İst. Ltd. Şti. Nin sorumlu olacağı, .......Ltd. Şti'nin sorumlu bulunmadığını bildirmişlerdir.
Birleşen dosya davacısının poliçesi celb edilerek sigorta eksperi bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Ek rapora göre dava konusu olayın davacı ...... firmasının birleşen davacısı ... Den düzenlettiği ....... nolu taşıma işleri komisyoncusu sorumluluk sigortası poliçesinin vadesi ve cografi sınırları içinde gerçekleştiği, ancak davacı ...'ın bu poliçede özel şartlar kısmında alt yüklenici ile karayolu taşımacılığı başlığında alt yüklenicisinin Sigortalı ile yapmış olduğu sözleşmeden alt yüklenici içni geçerli emredici kanunlardan doğan Sigortalıya karşı olan yükümlülükleri için uygun limitlere sahip bir sigorta poliçesi tahtında sigortalı olduğunu teyid eden bir yazı almak için elinden gelen çabayı göstermedikçe, iş bu sigorta Sigortalı tarafından görevlendirilen sigortası olmayan bir altyükleniciden kaynaklanan hasar talepleri veya bir hasarın bu alt yükleniciden kaynaklanan kısmı için teminat sunmamaktadır açıklamasına yer verdiği davalı ...... firması ile imzalanan taşıma sözleşmesinin 5. Genel şartlarında CMR sigortasının taşıyan tarafından yapılacağı ifadesinin kaydolduğu, bu maddeyi ilaveten ( uygun limitlere sahip bir sigorta poliçesi tahtında sigortalı olduğunu teyit eden bir yazı almak için elinden gelen çabayı göstermedikçe ) açıklamasında bahsedilen sorumluluğu tam olarak yerine getirmediği kanaatine varıldığı, bu nedenle birleşen dosya davacısının yaptığı ödemenin lütuf ödemesi kapsamında olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillere göre taraflar arasındaki uyuşmazlık uluslararası taşıma nedeni ile hasarın nakliyat sırasında oluştuğu ve asıl hasarın taşıma organizatörü birleşen davada sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödemesi nedeni ile ödemiş olduğu bedelden davalının sorumlu olup olmadığı hususunda uyuşmazlığın kaynaklandığı görülmüştür.
Mahkememizce her ne kadar 06/02/2019 tarihinde asıl davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ise de davacı asıl dosya davacısı ...... 'den ibraname ve temlikname alarak birleşen davayı açmıştır. Aktif dava ehliyeti vardır. Mahkememizce bu kanaatle ara karardan rücu edilmiştir.
Söz konusu uyuşmazlığın iki farklı ülke arasında taşıma nedeniyle gerçekleştiğinden CMR konvansiyonunun uygulanması nedeniyle sınırlı sorumluluk ilkesine göre hasar tutarı tespit edilmiştir.
Öncelikle davalı ...... 'in zamanaşımına ilişkin itirazı incelenmiştir. Taşıma 17/11/2015 tarihinde tamamlanmıştır, davacı 02/06/2017 tarihinde ödeme yapmıştır. Bu süreçte davacı herhangi bir ihtarname göndermemiştir. Davalı .......yönünden zamanaşımını kesen veya durduran herhangi bir işlem olmadığından 17/11/2016 tarihinde bu davalı için bir yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur. Eldeki asıl dava 29/6/2017 tarihinde açılmıştır.
...... firmasının ...... firmasının yansıtacağı tüm tazminat sair masrafları taşımayı gerçekleştiren taşıyıcı olmasından mütevellit rücu edileceği hususu Beşiktaş .... Noterliğinin 18.11.2016 tarih ve ...... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile ...... Uluslararası taşımacılık firmasına ihtar ettiği, ihtarnameyi tebliğ alana ...... uluslararası taşımacılık firmasının, ........ firmasının müvekkil şirkete keşide ettiği ....... Noterliğinin 26.05.2016 tarih ve ........ no.lu şhtarnamesinde 20.10.2015 taşıma sözleşmesi ile üstlenmiş lduğu taşıma işinin sözleşmeye aykırı bir şekilde ...... Lojistik Uluslarası Taşımacılık Ltd. Şti. Firmasına yaptırdığını ve hasar nedeniyle meydana gelen zarar bedelinden .......Lojistik Uluslararası Taşımacılık firmasının fiili taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğunu cevaben bildirdiği anlaşılmakla bu davalı yönünden 6 ay zamanaşımı durmuş; zamanaşımının dolması 26/11/2017 tarihinde iken eldeki asıl dava 29/06/2017 tarihinde açılarak zamanaşımını kesmiştir.
Davalı ..... Lojistik Firmasının fiili taşıma sürecini yürütmediği bu nedenle ancak .......firmasının ödeyememesi ya da ödeme güçlüğüne düşmesi halinde taşıyıcı silsilesinde her bir taşıyıcının elde ettiği menfaate göre tazminattan sorumlu tutulabileceğinden firma yönünden de lütuf ödemesi yönünden de davayı reddetmek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamında birleşen dosya davacısının asıl davacı ile yaptığı sigorta poliçesinde davacı ..... 'ün alt yüklenici ile yapacağı karayolu taşımacılığı klozunda alt yüklenicinin sigortası olması gerektiği sigortası olmayan bir yüklenici ile taşıması halinde teminat sağlanmayacağının belirtilmiş olduğu görülmekle mahkememizce davalı ...... Şirketi'ne tebligat çıkartılarak bu kloz kapsamında sigortacısı olup olmadığı sorulmuş, ihtaname ve tebligata rağmen herhanbi bir cevap verilmemiştir. Verilmeyen cevap mahkememizce davalı ......'in bu şekilde bir sigortası olmadığına kanaat oluşturmuş olup birleşen dosya davacısının asıl davacıya yaptığı ödemenin ..... (lütuf) ödemesi olduğu kanaati oluşmakla asıl davada davalı .......yönünden zamanaşımı, davalı ...... yönünden de ex gratia ödemesi, birleşen .....Lojistik tarafından da ex gratia ödemesi kabul edilerek asıl ve birleşen dava reddedilerek yargılamaya son verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A)Asıl davada;
1- Davacı tarafından davalı ....... Lojistik Ltd Şti.'ne açılan davanın zamanaşımı nedeni ile reddine,
2-Davalı ...... Lojistik Tic A.Ş. Yönünden yapılan lütuf ödemesi nedeni ile REDDİNE,
B)Birleşen davada;
1-Davalı .....Lojistik yönünden yapılan lütuf ödemesi nedeni ile REDDİNE,
Asıl Davada;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 2.796,34 TL harçtan mahsubuna, artan 2.741,94 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
2-Davalı ...'nin kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 19.505,67 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ne VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
Birleşen Davada;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 2.796,34 TL harçtan mahsubuna, artan 2.741,94 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
2-Davalı ..... LOJİSTİK HİZMETLERİ TAŞ.VE TİC.LTD.ŞTİ.'nin kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 19.505,67 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ..... LOJİSTİK HİZMETLERİ TAŞ.VE TİC.LTD.ŞTİ.'ne VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Avanslardan artan olur ise karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine, asıl dosya davacısının yokluğunda karşı verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 08/07/2020
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza