T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/1108 Esas
KARAR NO : 2025/831
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN
... ESAS SAYILI DAVA
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN
.... ESAS SAYILI DAVA
BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
... ESAS SAYILI DAVA
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/11/2018
KARAR TARİHİ : 16/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin dava dışı ... ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağının bir kısmının tahsili için, ...'ten 1 adet çek aldığını, davacı şirketin çeki ciro ile tedavüle konmadan, ... Otomotiv Gıda şirketin Bursa Şubesinden İstanbul'da bulunan genel müdürlüğüne ... kargo vasıtasıyla nakil edilirken kargo şirketi çalışanı ...'nun kullandığı ... plaka no.lu araçtan diğer kargo paketleri ile birlikte çalındığını, çekin çalınması üzerine davacı şirket tarafından Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını ve çeke ödeme yasağı konulduğunu, yargılama devam ederken davacı şirket müşterisi ...'nın davayı konu çekin davalı ... tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu edildiğinin davacı şirkete bildirildiğini, davalıların söz konusu çeki çalınması sonucu haksız ve kötüniyetli şekilde iktisap ettiğini, davacı şirketin müşterisi dava dışı ... ile davalı ... Yapı ve Elek. Şirketi ve çek üzeinde davalı .... Orman Ürünleri şirketi ve son olarak ...'ın cisosunun yer aldığı, çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiğini, çek üzerinde "iş bu çek hakkında Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 27/07/2018 tarihli ... Esas sayılı ihtiyati tedbir kararı bulunduğundan herhangi bir işlem yapılmamıştır" ibaesinin şerh düşüldüğünü, bunun üzerine davalı ...'ın çeki Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu ettiğinin görüldüğünü, söz konusu çekin sahte ciro ile ... Yapı ve Elek. Şirketine geçtiğini, ... ile ... Yapı ve Elek. Şirketi arasında herhangi bir ticari münasebet bulunmadığını, dava konusu çek davacı şirket adına yapılan sahte ciro ile ... yapı ve Elek. Şirketine geçtiğini, davalılardan ...'ın ise çek hakında açılan çek iptali davasından ve bu dava dosyasından çek hakkında ödemeden men kararı verildiği hususunda bilgi sahibi olduğu halde çek hakkında tedbiri araştırmadan, kötü niyetli ve ağır kusurlu bir şekilde çeki icra takibine konu ettiğini ve bu şekilde haksız kaçanç elde etme gayretine girdiğini ileri sürerek, davalı ... haksız kaçanç sağlamasının önüne geçilmesi maksadıyla teminatsız veya mahkemimzce uygun görülecek bir teminat karşılığında Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinde icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan usulüne uygun tebligata rağmen asıl davaya cevap veren olmamıştır.
Birleşen Mahkememizin ... Esas Sayılı Davasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin dava dışı ... ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağının bir kısmının tahsili için ...'ten 1 adet çek aldığını, davacı şirketin çeki ciro ile tedavüle koymadan müvekkilinin Konya Şubesinden İstanbul'da bulunan genel müdürlüğüne ... Kargo aracılığıyla nakli sırasında kargo şirketi çalışanı ...'nun kullandığı ... plaka sayılı araçtan diğer kargo paketleri ile birlikte çalındığını, çekin çalınması üzerine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı alınarak bankaya gönderildiğini, yargılama sırasında dava konusu çekin davalı ... tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu öğrendiklerini, dava konusu çekin ticari ilişki nedeniyle müvekkiline dava dışı ... tarafından verildiğini, davalıların ise çeki kargo şirketine ait araçtan çalınması sonucu haksız ve kötüniyetli bir şekilde iktisap ettiklerini, davalı ...'ın çek hakkında açılan iptal davasından haberdar olmasına rağmen kötüniyetli olarak çeki icra takibine koyduğunu, diğer davalıların ise yine çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduklarını belirterek dava konusu edilen ...bank ... Şubesi'ne ait 30/08/2018 keşide tarihli ve 5.000,00 TL çekin veya bedelinin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Mahkememizin ... Esas Sayılı Davasında Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli olup, davacının iddialarınının müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin davaya konu çekte son hamil durumunda olduğunu, çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığını, davacının dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiasının bir an için kabul edilse dahi, dava konusu çekin cirolandığını, müvekkilinin davacının isnat edilen olayı bilmesinin çekin ödeme aracı niteliğinden dolayı kendisinden beklenemeyeceği gibi hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, keşideci-lendar-ciranta arasında şahsi def'iler hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden iyi niyetli hamil olan müvekkiline karşı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı Davasında davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkil, dava dışı ... ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağının bir kısmının tahsili için, dava dışı ...'den 30.07.2018 vade tarihli, 18.000,00 TL bedelli, ...bank ... Şubesi ... IBAN numaralı hesaba ait ve ... seri numaralı, keşidecisi ... olan 1 adet çeki aldığını, çekin müvekkilin cirosu ile tedavüle konmadan, müvekkilin Bursa Şubesi'nden İstanbul'da bulunan genel müdürlüğüne ... Kargo vasıtasıyla ... takip numarası ile nakil edilirken, kargo şirketi çalışanı ...'nun kullandığı ... plaka numaralı araçtan diğer kargo paketleri ile birlikte çalındığını, çekin çalınması üzerine Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığı ve ödemeden men kararı alındığını, yargılama devam ederken müvekkilin müşterisi ..., davaya konu çekin davalı ... tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibine konu edildiğini müvekkiline bildirdiğini belirterek müvekkilin yetkili hamili olduğu ancak çalınması sonucu davalılardan ... tarafından icra takibine konu edilen 30.07.2018 vade tarihli, 18.000,00TL bedelli, ...bank ... Şubesi ... IBAN numaralı hesaba ait ve ... seri numaralı, keşidecisi ... olan 1 adet çek bedelinin istirdatına, dava sonuçlanıncaya kadar, davalının menkul ve gayrimenkul malları ile bankalardaki hesapları üzerine dava konusu miktarınca ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz konulmasına, davalıların çek bedelinin %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı Davasında Davalı ... vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden esas takibe geçildiği ve borcun dava dışı ... tarafından ödenerek dosyanın infaz edildiğini, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, davacının iddialarının müvekkile karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin çekte son hamil durumunda olduğunu, çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığı gibi bunu bilebilecek durumda da olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen Mahkememizin ... Esas Sayılı Davasında davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... Lojistik Taşımacılık Pet. Tur. Oto.Gıda San. Tic. Ltd. Şti ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağının bir kısmının tahsili için dava dışı ... Lojistik Taşımacılık Pet. Tur. Oto Gıd. San. Tic. Ltd. Şti'den 31/08/2018 vade tarihli, 3.761,34-TL bedelli, ... Bankası A.Ş ... Şubesi ... IBAN numaralı hesaba ait ve ... seri numaralı, keşidecisi ... Lojistik Taşımacılık Pet. Tur. Oto. Gid. San. Tic. Ltd Şti olan 1 adet çeki aldığını, çekin müvekkilinin cirosu ile tedavüle konmadan, müvekkilinin Bursa Şubesinden İstanbul'da bulunan genel müdürlüğüne ... Kargo vasıtasıyla nakil edildiğini, kargo şirketi çalışanı ...'nun kullandığı ... plaka sayılı araçtan diğer kargo paketleri ile birlikte çalındığını, çekin çalınması üzerine Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden çekin iptali davasının açıldığını, ödemeden men kararının alındığını, 1 numaralı davalı ...'ın müvekkilinin yetkili hamili olduğu halde aynı kargo aracından çalınan bir başka çeki de Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden çek istirdatı davacı açılarak icra dosyasına ödenen bedelin davalı alacaklıya ödenmemesi konusunda 01/08/2018 tarihli ihtiyati tedbir kararı alındığını ileri sürerek, müvekkilinin yetkili hamili olduğu ancak çalınması sonucu davalılardan ... tarafından icra takibine konu edilen 31/08/2018 vade tarihli, 3.761,34-TL bedelli, ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... Lojistik Taşımacılık ...olan 1 adet çekin veya çek bedelinin istirdatına, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takibinin yahut, icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesine, çek bedelinin %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Asıl ve birleşen davaların; aynı davacı tarafından aynı davalılar hakkında aynı olayda çalınan çeklere ilişkin olarak çekin rıza dışı elinden çıktığı iddiasına dayalı olarak istirdat ve menfi tespit talebi hakkında olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Yapılan İşlemler ve Toplanan Deliller:
1-Mahkememizce tensip zaptı hazırlanmış ve taraflara duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
2-Mahkememizce:
a-Bakırköy .... İcra Dairesi,
b-Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi,
c-Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi,
d-İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı,
e-İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü,
f-Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi,
g-Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi,
h-Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesi,
ı-Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi,
i-Bakırköy ... İcra Dairesi,
j-Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi,
k-Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğü,
l- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkereler yazılmıştır.
3-Mahkememizce ceza soruşturmasında kriminal inceleme raporu aldırıldıktan sonra mahkememizce celp edildikten sonra iş bu yargılama dosyasında imza incelemesi hususunun değerlendirilmesine karar verilmiş olup davacı şirket yetkilisinin mahkememiz kaleminde 2 haftalık süre içerisinde hazır edilmesi için süre verilmesine, hazır edildiğinde çekler üzerindeki yazı örnekleri de dikkate alınarak davacının imza ve yazı örneklerinin alınmasına ayrıca Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve taraflara ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile dava konusu 4 çekin davacı kayıtlarına girip girmediği, çıkış kaydının olup olmadığı, davalıların bu çekleri nasıl iktisap ettiği, kayıtlarınına işleyip işlemediği, alacağının varlığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş bilirkişi raporunda özetle; ''Dosya, davacının sunulan ticari defter kayıtları, icra dosyaları, çek suretleri, dosyaya gelen çek iptali davaları ve icra hukuk dava dosyaları uyap çıktıları, grafolog bilirkişi incelemesi ve dosya mevcudu birleşen dosyaların incelemeleri uyarınca ; Davacının sunulan usulüne uygun ticari defter kayıtlarında ve dosya kapsamında , Davacı tarafin istirdatını talep ettiği çekler ile ilgili yukarıdaki incelemeler yapılmıştır. Dosyaya gelen mevcut grafolog bilirkişi inceleme raporunda , Davacının çeklerin arka yüzünde mevcut kaşe ve imza incelemeleri neticesinde çekteki imzaların davacı yetkilisi eli ürünü olmadığının tespit edildiği, Davacı tarafın asıl ve birleşen davalara konu edilen çeklerin keşidecileri ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişkide çeklerdeki keşideci firmalardan alacaklı olduğu ve bu kapsamda çeklerin alındığı hususları belirlenmiştir.Davacının davaya konu çeklerde yetkili hamil olduğuna ilişkin değerlendirmenin takdiri Sayın Mahkemeye ait olacağı, Davaya konu çeklerin keşideciler tarafından icra dosyalarına ödenmiş olduğu, İcra dosyası alacaklısı son ciranta Davalı tarafından ticari defter kayıt belge sunulmamış olup, davacı tarafın bildirdiği davalının kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna ilişkin çek iptali davaları, savcılık şikayetleri ve tüm dosya kapsamına göre takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı'' şeklinde tespit ve sonuçlarını mahkememize bildirmiştir.
5-Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri:
Davacı Mahkememiz nezdinde açmış olduğu esas dava ve birleşen davalarda; davalı ... tarafından takiplere konu edilen çeklerin kargoda iken çalındığını, davacının rızası hilafına hırsızlık sonucunda elinden çıktığını, ödeme yasağı kararı alındığını ancak davalı ... tarafından takiplere konu edildiğini iddia ederek istirdat talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davalı ... ise sunduğu dilekçesinde; çeki ciro yolu ile devraldığını, çekin davacının rızası dışında ele geçirilip geçirilmediğini bilemeyeceğini, davacının imzasına itirazının olmadığını, iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, ciro zincirinde kopukluk olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının ticari defter ve kayıtları incelendiğinde; Davacının ticari defter ve kayıtlarının usul ve yasaya uygun tutulduğu, süresi içerisinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, sahibi lehine delil vasfının bulunduğu, Mahkememiz nezdinde açılan ... E., birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ve birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyalarında dava konusu edilen çeklerde davacıdan önceki davacının çekleri aldığı kişiler ile davacı arasında ticari ilişkinin bulunduğu ve çeklerin bu kapsamda davacıya tevdi edildiğinin davacının ticari defter ve kayıtları ile ispatlandığı anlaşılmaktadır.
Dosya arasına alınan soruşturma dosyaları incelendiğinde; kargoya teslim edilen çeklerin kargoda hırsızlık neticesinde işbu davaya konu takibe dayanak çek ile birlikte çok sayıda davacı nezdinde bulunan çekin çalındığı anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda davacının ticari defter ve kayıtları, çek tevdi makbuzları, soruşturma dosyalarındaki deliller gözetilerek işbu davaya konu takiplere dayanak çeklerin hırsızlık sonucunda davacının rızası ve iradesi dışında elinden çıktığını ispatladığı Mahkememizce kabul edilmiştir.
6102 sayılı Kanun'un 792. Maddesi şu şekildedir:
"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür"
İlgili hükümden görülebileceği üzere çekin yetkili hamilin rızası ve iradesi dışında elinden çıkması halinde yeni hamilin çeki kötü niyetle veya ağır kusur sonucunda iktisap ettiğinin ispatlanması halinde çekin istirdatı talep edilebilecektir.
Mahkememiz esas dosyası ve birleşen dava dosyalarına konu İcra takiplerine konu çekler incelendiğinde; icra takibinin alacaklısı davalı ...'ın takibe dayanak çekleri tüm davalıların sırası ile cirosu sonrasında aldığı, 4 ayrı çekin her birinin aynı ciro silsilesini izleyerek davalılar arasında son olarak ... eline geçtiği anlaşılmaktadır.
Davalılardan ... ... yetkilisi ise soruşturma dosyasında verdiği kolluk ifadesinde; yetkilisi olduğu şirketin 2016 yılında iflas etmesi sebebiyle kapandığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı şirketlerin UYAP kayıtları sorgulandığında çok sayıda soruşturma dosyalarının bulunduğu ve resmi belgede sahtecilikten kaynaklandığı, suç tarihlerinin ve soruşturma tarihlerinin birbirine yakın olduğu genellikle 2018 yılına tekabül ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı hamil ...'ın UYAP kayıtları sorgulandığında da şüpheli olarak kayıtlı olduğu 56 ayrı soruşturma dosyasının bulunduğu, ekseriyetinin resmi belgede sahtecilik suçundan kaynaklandığı, soruşturma dosyalarının farklı illerde ve farklı adliyelerde olduğu anlaşılmaktadır.
Yine ilgili taraflar hakkındaki Bölge Adliye Mahkemesi kararları UYAP sisteminden incelendiğinde; davalı ... yönünden çok sayıda çek hakkında yetkili hamilinin rızası hilafına elden çıkması suretiyle çeklerin cirolanarak takibe konu edildiğinin tespit edildiği ve ilgili davalarda karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda davalı ... hakkında benzer eylemler sebebiyle çok sayıda soruşturma dosyasının bulunduğu ve davalı yönünden açılan davalarda çek istirdatına karar verildiği gözetilerek, yargılamanın geçirdiği aşamada, aradan geçen süre ve davalı ile davalıdan önceki ciranta şirketler hakkındaki soruşturma ve dava dosyaları gözetilerek davalının benzer cirantalardan asıl yetkili hamilinin rızası hilafına elinden çıkan çekleri ciro ile elde ederek takibe koyması hususunda basiretli tacir yükümlülüğüne aykırı olarak gerekli inceleme ve araştırmaları yapmadan çekleri iktisap etmesinde ağır kusurlu olduğu Mahkememizce sabit görülmüştür.
Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında emsal nitelikte şu yönde değerlendirme yapmıştır:
"Dosya kapsamı itibariyle davacı tarafın, davalının taraf olduğu aynı nitelikte çok sayıda dava bulunduğunu beyan etmesi üzerine, UYAP üzerinden yapılan inceleme sonucu, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza kovuşturması bulunduğu, bunun yanı sıra davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği tespit edilmiştir. Kargodan çalınan ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların bir şekilde davalı şirketin eline geçmiş olması hayatın olağan akışına aykırı olup, bu durumda davalı şirketin basiretli bir işadamı gibi davranma yükümlülüğü gereği çekin iktisabında, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir(Yargıtay 11. HD'nin 26.05.2021 tarih, 2020/5570 E. - 2021/4450 K. sayılı kararı)."
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. Sayılı kararı incelendiğinde ilgili kararda şu değerlendirmeler yapılmıştır:
"Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler neticesinde Dairemizin ... Esas sayılı dosyası ile istinaf incelemesine konu edilen Bakırköy.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E-... K dosyası içerisinde mevcut Bakırköy .. ACM 'nin ... esas sayılı dosyasında davalı hakkında açılmış kamu davası bulunduğu ,18.04.2016 tarihli duruşmada davalının ... çalışanı ve bu şirket yetkilisinin yeğeni olduğunu beyan ettiği , davalı ve kendisinden önce gelen ... İnş. Turz. Teks. Plas. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak davalı ve ...ltd.şti tarafından farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir. Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir.İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir."
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ise ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Davalı tarafından davacı aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasında 28.559,00 TL bedelli çek sebebiyle icra takibi yapıldığı, çeklerin davacı elinden rızası hilafına çıktığı, bu nedenle davacı tarafça Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ...esas sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğu, işbirliği içinde olduğu beyan edilen .... Turizm Nakliyat İnşaat Petrol Tekstil San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti ve davalı hakkında Bakırköy CBS'nun ... soruşturma sayılı dosyası ile evrakta sahtecilik suçu ile soruşturma açıldığı, mahkemece delil olarak sunulan suç duyurusu ve savcılık soruşturmasına istinaden yapılan araştırma çerçevesinde UYAP entegrasyon ekranında yapılan inceleme ve dosya arasına alınan kayıtlara göre, davalı ....'e ait benzer mahiyette 35 sayfa ve 300 ün üzerinde gerek hukuk ve gerekse ceza davalarının olduğu ve aynı şekilde iş bu dosyası incelenen mahkemede görülen ...-...-... E. sayılı dosyalarının da benzer olduğu, kargoda çalınan çeklerin aynı yöntem ile davalı .... in eline geçtiği, sadece davacısının farklı olduğunun tespit edildiği görülmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesinde " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiş olup, hükümden de anlaşılacağı üzere davacının alacağını ispat etmesi yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap ettiğini de ispat etmesi gerekmektedir.
Somut olayda, yukarıda açıklandığı şekilde, kargodan çalınan çok sayıda çekin hamilinin davalı olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk ve ceza dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki olduğu gibi bu çekide elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmaktadır.
Davalı vekilince her ne kadar, Yerel Mahkemenin, HMK'nın 25. maddesine aykırı olarak davacı tarafın dayanmadığı delilleri kendiliğinden araştırarak kararına gerekçe gösterdiğini ileri sürmüşse de, mahkemece davalı hakkında yapılan suç duyurusun ve savcılıkça başlatılan ve delil olarak gösterilen soruşturmanın içeriği ve davayla bağlantısı ve akıbetini öğrenme kapsamında yaptığı araştırmanın, taraflarca gösterilen delillerin toplanması işlemi olduğu, mahkemece yapılan araştırmanın HMK 25. maddeye uygun olduğu, davacı vekilinin bu istinaf sebebinin yerinde olmadığı, bu doğrultuda ilk derece mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur."
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ise ... E., ... K. Sayılı kararında davalı ... hakkında benzer nitelikte kargo hırsızlığı neticesinde çalınan çeklerin davalı ... tarafından takibe konulması üzerine açılan istirdat davasında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Bakırköy C Başsavcılığının .... Sor sayılı Soruşturma evrakına 13/02/2020 tarih ve ... Karar sayısı ile Birleştirme Kararı verilerek evrakın ... Sor sayılı evrakı ile birleştirildiği, 2019/64116 soruşturma sayılı evrakın 24/02/2021 tarih ve ... karar sayısı ile ... Sor sayılı evrak ile birleştirildiği, ..., ..., ..., ..., ... sor sayılı evraklarda soruşturmaların devam ettiği, ... Sor sayılı evrakın 02/06/2021 tarih ve ... Karar sayısı ile Yetkisizlik Kararı verilerek İstanbul Anadolu C Başsavcılığına gönderildiği,Anadolu C Başsavcılığının ... Soruşturma sırasına kaydının yapıldığı, ... Soruşturma sayılı soruşturma evrakına 23/07/2020 tarih ve ... Karar sayısı ile yetkisizlik kararı verilerek İstanbul Küçükçekmece C Başsavcılığına gönderildiği,burada ... Soruşturma sırasına kaydının yapıldığı bildirilmekle aradan geçen zamana göre soruşturmada verilen yetkisizlik, birleştirme kararları bulunan tahkikatın sonuçlanmadığı , olaya çok sayıda kişinin dahil olması ve soruşturmalarınn bitirilmesinde yaşanan güçlükler nedeniyle davacının haklarının korunması gerektiği, soruşturma neticesinin beklenmesi yargılamaya katkısı olmayacağından davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Olay tarihinde meydana gelen kargo hırsızlığı olayında Türkiye'nin çeşitli yerlerinde ikamet eden birbirleriyle ilişkisi olmayan çok sayıda keşideci şirketlere ait çok sayıda çeklerin çalındığı hususu sabittir.Bu çeklerin (davalı ... soruşturma sırasında 40,45 adet olduğunu beyan etmiştir.) elde ki bu dosyadaki davalı şirketlere ait ciro silsilesiyle davalı ...'a geçtiği ,ciranta şirketlere veya yetkililere ulaşılamadığı,sadece Doğuses şirketi yetkilisinin şirketin kendisinin olmadığı ekonomik zorluk nedeniyle,şirketi para karşılığı üzerine aldığını ,kendisinin hiç çek imzalamadığını ,diğer ortağın yapmış olabileceğini ifade ettiği ,soruşturmaların halen sürdüğü anlaşılmaktadır.Soruşturma evrak içeriklerine göre davalı ...'a çok sayıda çekin yetkililerine ulaşılamayan aynı ciro silsilesi ile davalıya kadar ulaşması ve çeklerin tümünün davalı tarafından icra takibine konu edilmesi davalının bile bile borçlu zararına hareket ettiğinden öte organize bir durumu işaret etmekte olup ;çalıntı tüm çeklerin aynı kişide çıkması davalının veya ilişkide bulunduğu kişilerin doğrudan hırsızlık olayı ile ilgisine işaret etmektedir.Davalının iyiniyetli hamil iddiası dinlenebilir değildir.Aynı olayda çekleri çalınan başkaca şirketlerin de aynı davalılara açtığı davaların Bakırköy ... ATM ve .... ATM lerinde görülmekte olduğu belirlenmiştir. Soruşturma dosyasında yapılan tespitler neticesinde dava konusu çeklerin hırsızlık sonucunda çalınarak sonuçda davalı eline geçtiği ; gerçek bir ticari ortaya konulmadığı gibi zaten gerçek bir alacak borç bulunmadığı açık seçik belli olduğunundan her iki çek bakımından davacı davalı şirketlere borçlu bulunmadığının kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle ;davacının çekler nedeniyle davalılara borcu olmadığının kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamış,istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir."
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; davacı ile dava dışı sonraki ciranta davalılar veya davalı ... ile davacı arasında ticari ilişkinin tespit edilemediği, kargo aracında gerçekleşen hırsızlık sonucunda işbu davaya konu icra takibine dayanak çeklerin davacının rızası hilafına elinden çıktığı, davacı ile önceki ciranta arasında ticari ilişki bulunduğunun davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda ispatlandığı ve söz konusu ticari ilişki kapsamında icra takibine konu çeklerin davacıya verildiği, davalılar hakkındaki UYAP kayıtları sorgulandığında benzer nitelikte çok sayıda kambiyo senedine dair soruşturma ve davaların devam ettiği, davalı ...'ın bu suretle çekin iktisabında ağır kusurlu olarak kabul edilmesi gerektiği, Türkiye'nin farklı yerlerindeki ve farklı adliyeler nezdinde benzer soruşturmalarının bulunması, kargoda çalınan çeklerin aynı ciro zinciri ile davalı ... eline geçmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, davalıların hepsi hakkında resmi belgede sahtecilik soruşturma dosyalarının olduğu, soruşturma dosyasında ifadesi tespit edilebilen (zira diğer davalı şirket yetkilileri bulunamamış, ifadeleri bu sebeple soruşturma dosyasında tespit edilememiş olup, ve ... soruşturma dosyasında ifade vermemiş, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu ispatlar herhangi bir delili soruşturma dosyasına sunmamıştır) ... ... yetkilisi ise soruşturma dosyasında verdiği kolluk ifadesinde; yetkilisi olduğu şirketin 2016 yılında iflas etmesi sebebiyle kapandığını beyan ettiği dolayısıyla davaya konu çeklerin keşide ve ibraz tarihleri gözetildiğinde davalılar arasında gerçek bir ticari ilişkiden bahsedilemeyeceği anlaşılmakta olup, davacınıMahkememiz nezdinde açılan ... E., birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ve birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyalarında açılan davaların ayrı ayrı kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı ... tarafından çeklerin tahsil edildiği anlaşılmakla davalı ...'dan istirdatına, davacının diğer davalılara borçlu olmadığının tespitine ayrı ayrı karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememiz nezdinde açılan ... E., birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ve birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyalarında açılan davaların ayrı ayrı KABULÜNE,
-Buna göre; Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyasına konu çekin davalı ... tarafından tahsil edildiği anlaşılmakla çek bedeli olan 17.000,00-TL'nin davalı ...'dan istirdatı ile davacıya verilmesine, davacının davaya konu çek yönünden diğer davalılar ... YAPI VE ELEK. MALZ. TİC. LTD. ŞTİ., ... ... İNŞ. ELEK. TAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ve ... İNŞ. HIRD. TEKS. .... ORM. ÜRÜN. TEKS. VE TİC. LTD. ŞTİ.'ye borçlu olmadığının TESPİTİNE,
- Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyasına konu çekin davalı ... tarafından tahsil edildiği anlaşılmakla çek bedeli olan 3.761,34 TL'nin davalı ...'dan istirdatı ile davacıya verilmesine, davacının davaya konu çek yönünden diğer davalılar ... YAPI VE ELEK. MALZ. TİC. LTD. ŞTİ., ... ... İNŞ. ELEK. TAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ve ... İNŞ. HIRD. TEKS. .... ORM. ÜRÜN. TEKS. VE TİC. LTD. ŞTİ.'ye borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyasına konu çekin davalı ... tarafından tahsil edildiği anlaşılmakla çek bedeli olan 5.000,00-TL'nin davalı ...'dan istirdatı ile davacıya verilmesine, davacının davaya konu çek yönünden diğer davalılar ... YAPI VE ELEK. MALZ. TİC. LTD. ŞTİ., ... ... İNŞ. ELEK. TAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ve ... İNŞ. HIRD. TEKS. .... ORM. ÜRÜN. TEKS. VE TİC. LTD. ŞTİ.'ye borçlu olmadığının TESPİTİNE,
- Birleşen Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına konu çekin davalı ... tarafından tahsil edildiği anlaşılmakla çek bedeli olan 18.000,00 TL'nin davalı ...'dan istirdatı ile davacıya verilmesine, davacının davaya konu çek yönünden diğer davalılar ... YAPI VE ELEK. MALZ. TİC. LTD. ŞTİ., ... ... İNŞ. ELEK. TAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ve ... İNŞ. HIRD. TEKS. .... ORM. ÜRÜN. TEKS. VE TİC. LTD. ŞTİ.'ye borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 1.161,27-TL harçtan peşin alınan 290,32-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 870,95-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafça yatırılan 290,32-TL peşin harç ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 326,22-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafça yapılan 7.073,60-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN:
-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 85,39-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 530,01-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafça yatırılan 85,39-TL peşin harç ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 121,29-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafça yapılan 233,10-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DAVASIN YÖNÜNDEN:
-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 64,29-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 551,11-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafça yatırılan 64,29-TL peşin harç ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 100,19-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafça yapılan 98,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 3.761,34-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN:
-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 1.229,58-TL harçtan peşin alınan 307,40-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 922,18-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafça yatırılan 307,40-TL peşin harç ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 343,30-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafça yapılan 14,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 18.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza