T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1273 Esas
KARAR NO: 2022/129
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/12/2018
KARAR TARİHİ: 14/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 22.07.2018 tarihinde metrobüste seyahat halinde iken cüzdanını çaldırdığını, müvekkilinin karakola başvurduğunu ve tutanak tutturduğunu, cüzdanın içinde çalınan bir çok şey dışında müvekkilinin kardeşine ait olan ... İnş A.Ş. tarafından .... Teks- ... emrine tanzim edilen , ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 15.08.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 38.000,00 TL bedelli çek, ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 15.09.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 39.000,00 TL bedelli çek, ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 10.10.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 43.000,00 TL bedelli çeklerin kötü niyetli kişiler eline geçtiği karakol tutanağından da anlaşıldığından müvekkilinin mağdur olmaması için çek üstüne ödeme yasağı konulması ve yargılama sonunda çeklerin iptaline karar verilmesi için Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyası üstünden 24.07.2018 tarihinde dava açıldığını, mahkeme kararı üstüne teminat yatırıldığını ve Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Şubesine yazdığı 13.08.2018 tarih ... E. sayılı yazı ile söz konusu çekler hakkında ödemeden men kararı verildiğinin bildirildiğini, ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 15.08.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 38.000,00 TL bedelli çekin ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmediğini, ancak ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 15.09.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 39.000,00 TL bedelli çek 25.09.2018 tarihinde davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiğini, banka tarafından ödemeden men kararı olduğu gerekçesiyle çek bedelinin ödenmediğini ve çek aslının ...a iade edildiğini, yine ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 10.10.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 43.000,00 TL bedelli çek 11.10.2018 tarihinde ... tarafından bankaya ibraz edilmiş olduğunu, banka tarafından ödemeden men kararı olduğu gerekçesiyle çek bedeli ödenmediğini ve çek aslı ... e iade edildiğini, ... tarafından 14.11.2018 tarihinde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan yazı ile durum bildirildiğini, bunun üstüne 14.12.2018 tarihli celsede mahkeme tarafından çeki elinde bulunduran davalıya karşı 10 gün kesin süre içinde içerisinde istirdat davası açmak için tarafına süre verildiğini, müvekkilinin .., ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 15.09.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 39.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran ...ı tanımamakta olduğunu, şahısla arasında hiçbir ticari ilişkide mevcut olmadığını, açıklanan nedenlerle davalının iyi niyetli hamil olmayıp, müvekkilinin elinden rızası dışında çıkan çekin öncelikle icra takibi başlatılmasının önlenmesi için bu çeke ilişkin başlatılacak takibin tedbiren durdurulmasına, çekin istirdadına ve müvekkilinin söz konusu çekte meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve duruşma günü için yapılan tebligatların iade edildiği, adres araştırması için gerekli yazışmaların yapıldığı, davalıya tebligat yapılamadığından bahisle davalı adına ilanen tebligat yapılmasına karar verildiği, davalıya 12/06/2019 tarihinde ilanen tebligat yapıldığı anlaşıldı.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 15.09.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 39.000,00 TL bedelli çekin bir suretinin dosyamız arasında bulunduğu anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve dava dışı .... İnşaat A.ş. 'nin ticari defter ve belgeleri incelenmek suretiyle, dava konusu çekin davacının rızası dışında elinden çıkıp çıkmadığı, dava konusu çekin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davalının kendisinden önceki cirantadan ticari ilişki kapsamında alıp almadığı, çekin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davalının dava konusu çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olup olmadığı hususlarında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi ....'ın 12/07/2021 tarihli raporunda özetle; Dava dışı 3.kişi .... İnşaat A.Ş. tarafından incelemeye sunulan 2018 ve 2019 yılları ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, dava konusu 15.09.2018 vadeli ... no.lu 39.000,-TL tutarlı çekin, keşide edeni dava dışı .... İnşaat A.Ş., keşide edileni .... Tekstil- ... cirantalarının ... ve davalı ... olduğu, dosya incelemesinde, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı .... soruşturma sayılı dosyasında davalı ... hakkında takipsizlik kararı verilmiş olduğunun görülmekte olduğu, incelemeye sunulan, dava dışı ve çeki keşide eden ... İnşaat A.Ş. ticari defterferinde, dava konusu çekin kayıtlı olmadığı, ancak, dava konusu 39.000,-TL'lik çekin dava dışı .... Tekstil ...'ya teslim edildiğine dair makbuz olduğu, kayıp çeklerin yerine .... tarafından 03.01.2019 tarihinde .... Teksti- ...'ya tekrar çekler düzenlenmiş olduğu, ancak, Dava konusu 15.09.2018 vadeli ... no.lu 39.000,-TL tutarlı çekin, keşide edileni .... Tekstil-..., cirantalardan davacı ile kardeş oldukları dosya içinde beyan edilen ve 12.03.2021 tarihli 3.kişi .... inşaat A.Ş. incelemesinde davacı tarafından temin edilip sunulacağı bildirilen ... ticari defterleri ve davalı ... ticari defterleri incelemeye sunulmadığından, dava konusu çekin, davacının rızası dışında elinden çıkıp çıkmadığı, davalının dava konusu çeki iktisapta kusurlu olup olmadığı, davacının çekin istirdatını talep etmekte haklılığı ile ilgili tespitler ve değerlendirmeler yapılamadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı ve bundan kaynaklı çekte alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönecek olur isek, her ne kadar davacı uyuşmazlık konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve konuya ilişkin soruşturmanın devam ettiği iddiası ile çekin kendisine iadesini talep etmişse de bu husus çekin istirdadı için yeterli değildir. Zira Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığna ait .... Sorusturma Dosyası incelendiğinde davalı hakkında takipsizlik kararı verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Ayrıca TTK 792'ye göre, davalının çeki iktisabında kötü niyetinin ya da ağır kusurunun bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu konuda az yukarıda belirtildiği gibi istirdata konu ... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ... İnş. AŞ olan keşide tarihi 15.09.2018, keşide yeri İstanbul olan ... çek nolu 39.000,00 TL bedelli çekin ciro zincirinin düzgün olduğu anlaşılmış, davacının davalının kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunu gösterir somut delil dosyaya sunamadığı, ayrıca davalının söz konusu çeki çaldığına dair hırsızlık suçuna iştirakine dair somut delil sunamadığı görülmüş, mevcut haliyle davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 666,03-TL harçtan mahsubuna, artan 585,33-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACI TARAFA İADESİNE
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı (e duruşma), davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza