T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/615
KARAR NO: 2018/766
DAVA: KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/06/2018
KARAR TARİHİ: 29/11/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi .... olan, 30/06/2018 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 4.000,00-TL bedelli çekin zayi olduğunu, bu nedenle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava basit yargılama usulüne tabi olmakla 6100 sayılı HMK. m. 320/f. 1 uyarınca dosya üzerinden değerlendirilmesi uygun görülmüştür.
Dava, 6102 sayılı TTK. 757 ve devamı maddelerinde belirtilen, irade dışında çekin elden çıkması nedeniyle iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir. Çeklerde de kıyasen uygulanma ihtimali olan TTK. m. 759 uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını, inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
6100 sayılı HMK. m. 651'e göre kıymetli evrak zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda, senet üzerinde hak sahibi olan kişinin talebi üzerine mahkemece karar verilebilir. Ne var ki somut olayda kendisini davacı olarak isimlendiren ..., keşideci şirket tarafından alacaklı şirkete teslim için kendisine verilen çeki kaybeden ve bu nedenle çek iptali talebinde bulunan kişi konumundadır. Çekin iptali talebinde bulunan ...'nın TTK. m. 651 çerçevesinde çek üzerinde hak sahibi olan kişi konumunda olmadığı açıktır. Nitekim 6102 sayılı TTK. m. 652/f. 1 uyarınca iptal kararı üzerine hak sahibinin hakkını senetsiz ileri sürebilmesi veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilmesi mümkün olmakla beraber çekin iptali talebinde bulunan ...'nın talep kabul olunsa dahi senetsiz olarak ileri sürebileceği bir hak veya yeni bir senet düzenlemesi isteyebilmesi mümkün değildir. Bir başka deyişle TTK. m. 652/f.1 içeriğinden de anlaşılacağı üzere ... çekten dolayı hak sahibi kişi konumunda olmadığı açıktır. Bu nedenle ilgili kanunda belirtilen " hak sahibi" kişi olarak kabul edilmemiştir.
Doktrinde de hak sahibinin senedin maliki veya intifa, rehin gibi sınırlı bir ayni hak sahibi ya da seneti tahsil cirosu yolu ile devralan kişi olması gerekir. (Prof. Dr. ....., Kıymetli Evrak Hukuku, Ders Notları, sayfa 33, 2012 İstanbul) Oysaki ...'nın dilekçenin ekinde sunduğu çekin arkalı önlü suretinden de anlaşılabileceği gibi ...'nın çekin üzerinde hak sahibi olmadığı gibi esasen yukarıda açıklanan hususlar gözetildiğinde hak sahibi olduğuna dair iddiası dahi bulunmamaktadır.
Yapılan açıklamalar gözetildiğinde ...'nın çekin zayi olması nedeniyle açtığı iptal davasında hak sahibi olmadığı anlaşıldığından talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın HMK'nun 114/1-h maddesinde düzenlenen davacının hukukî yararının bulunmaması sebebiyle aynı kanunun 115/2.maddesi uyarınca usulden REDDİNE ,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 29/11/2018
KATİP ...
¸e-imza
HAKİM ...
¸e-imza