T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/65
KARAR NO: 2019/1383
DAVA: İSTİRDAT (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/01/2018
KARAR TARİHİ: 25/12/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasının ara kararı gereğince, müvekkili şirketin rızası hilafına elinden çıkan dava konusu çekin davalıdan istirdadına bu çerçevede Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağının tedbiren yargılama sonuna kadar devamına, yargılama esnasında dava konusu çek hakkında başlatılması ihtimali olan icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin davalıya tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; kargoda hırsızlanma nedeni ile çek iptali davasında çeki ibraz eden çekin hamiline karşı açılmış çekin istirdatı davasıdır.
Uyuşmazlık; çekin ne şekilde verildiği davalının yasal hamil olup olmadığı, davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli ve ağır kusurlu olup olmadğı noktasındadır.
Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açılmış olup, dosyamız içerisine alınıp incelenmiştir. Dava konusu çek .... Bankası .... Şubesine ait keşidecesi ... Boru A.Ş olup çekte davacı lehtardır. Çekin suretinin incelenmesinde .... ve ....'un ciranta olarak yer aldığı, ... tarafından ....bank .... Şubesine teslim edildiği anlaşılmaktadır.
Dava 2004 sayılı İİK'nun 72.maddesine göre açılan menfi tespit davası değil, 6102sayılı TTK'nun 792.maddesine dayalı istirdat istemine ilişkindir. Anılan yasa maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde belirtilmektedir. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur.
Davacının delilleri toplanmış dayanak Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ....soruşturma sayılı dosyası ile davalı hakkında ceza soruşturması olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan ve sunulan deliller, çek sureti ve tüm dosya içeriğine göre; 6102 sayılı TTK'nun 792 maddesinde "çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olupda hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapda ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. " düzenlemesiyle çek iadesi davasının şartları açıklanmıştır. Diğer bir ifadeyle çekin kaybedilmiş, çalınmış olması gibi sahibinin rızası hilafına elinden çıkmış olduğu hallerde dahi şeklen düzgün bir ciro silsilesi ile çeki elinde bulunduran meşru hamil çekin iktisabında kötü niyetli yahut ağır kusurlu olmadığı takdirde çekin kendisinden istirdatı mümkün değildir. Kötü niyet ve ağır kusur kambiyo senetleri uygulamasında soyutluk ve şahsi defiler mekanizmasını etkili kılacak şekilde yapılan bir devir ile borçlunun zararına hareket edilmesidir. Senedin zayi edilmesi halinde kanun bir yandan kaybedene zayi iptal ve istirdat davası açma imkanı tanırken muhtemel iyi niyetli müktesiplerin durumunu ise açılacak istirdat davaları karşısında TTK 792. maddesi ile koruma altına almaktadır. Bu açıklamalardan sonra somut olay bakımından yapılan incelemede; davacının cirosunun bulunduğu sözleşme kapsamında dava dışı .... Boru A.Ş'den çeki edindiğini ispatlamışsa da söz konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile meşru hamili konumunda olan davalı ... 'un çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu davacı tarafça kanıtlanamamıştır. Çekin bankaya ibrazında konulan ödeme yasağı kararı hasımsız açılan zayi nedeniyle iptal davasında verildiğinden davalının kötüniyetini ispat için yeterli olmadığı gibi davalı ciro ile devraldığı çekin çalıntı olup olmadığını araştırma yükümlülüğünün de bulunmadığı, iktisabında ağır kusurlu sayılamayacağı anlaşılmakla davanın reddine, kasadaki çek aslının bankaya iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Dava konusu çekin ....bank .... Şubesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 44,40-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 853,88-TL harçtan mahsubuna, artan 809,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,
5-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 25/12/2019
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza