T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/173 Esas
KARAR NO: 2019/492
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 15/03/2019
KARAR TARİHİ: 24/04/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ankara’da bulun müşterisi ...A.Ş.’den alacaklı bulunmadığını, ....A.Ş., işbu borcuna mahsuben, emrine keşide edilen ....’ın keşidecisi bulunduğu, ....bankası A.Ş., .... çek no’lu, 30.08.2018 keşide tarihli, 5.000,00 TL bedelli çek, ...Ltd.Şti. tarafından ....A.Ş. emrine keşide edilen, ...bankası A.Ş. .... Şube, .... çek no’lu, 31.08.2018 keşide tarihli, 15.000,00 TL bedelli çek,.... Ltd Şti tarafından....A.Ş. emrine keşide edilen, ...’ın avalist bulunduğu, .... Bankası A.Ş. .... Şube, .... çek no’lu, 31.10.2018 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çek, ... Ltd. Şti.’nin keşidecisi bulunduğu,....Bankası .... Şube, ... çek no’lu, 31.12.2018 keşide tarihli, 60.000,00-TL bedelli çek, ...Ltd.Şti.’nin keşidecisi bulunduğu, ....Bankası .... Şube, .... çek no’lu, 30.04.2019 keşide tarihli, 60.000,00 TL bedelli,
... Ltd.Şti.’nin keşidecisi bulunduğu, ....Bank .... Şube, .... çek no’lu, 31.01.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekleri verdiğini, bu çeklere istinaden 11.04.2018 tarih .... ve 11.04.2018 tarih .... no’lu 2 adet tahsilat makbuzu düzenlenerek,....A.Ş.’ye verildiğini, çeklerin, müvekkilinin adresine gönderilmek üzere ... Kargo’ya verildiğini, .... Kargo çalışanı ....'ün, 12.04.2018 tarihinde Orhanlı Polis Merkezi Amirliği’ne, Tuzla Organize Sanayi Bölgesi’ne kargo teslim etmek için .... plakalı kargo aracı ile giriş yaptığını, kapıları kilitleyip, aracın yanından ayrılıp, tekrar döndüğünde aracın sağ kapısının açılarak, müşteriye ait kargoların çalındığını belirttiğini, şikayetçi olduklarını, sözkonusu çeklerin çalınmış olması nedeniyle ödeme yasağı talepli olarak İstanbul Anadolu ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... E. sayılı dosyası ile 17.04.2018 tarihinde kıymetli evrak iptali davası açtıklarını, 18.04.2018 tarihinde, tüm çeklere ilişkin ödeme yasağı kararı verildiğini, bankalara bildirildiğini, ilanların yaptırıldığını, davalı ...'ın ilanlarda ihtar edildiği şekilde Mahkemeye başvurmadığını, çalınan çeklerden biri olan, ... Bankası A.Ş. .... Şubesi, 31.10.2018 keşide tarihli, keşide yeri Sivas, .... çek no’lu, keşidecisi ....Ltd.Şti.,...A.Ş. emrine düzenlenen çeke ilişkin İstanbul ....İcra Müdürlüğü’nün .... E. sayılı dosyası ile ve ... Bankası A.Ş. .... Şubesi, 31.12.2018 keşide tarihli, keşide yeri Ankara, ... çek no’lu, keşidecisi ....Ltd.Şti.,....A.Ş. emrine düzenlenen çeke ilişkin İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün .... E. sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, ...Ltd.Şti. tarafından ....A.Ş. emrine keşide edilen, ...bankası A.Ş. ....Şube, .... çek no’lu, 31.08.2018 keşide tarihli, 15.000,00 TL bedelli çeki bankaya ibraz ettiğini, müvekkilinin İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün....E. sayılı ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün.... E. sayılı icra takibine konu edilen çekleri,.... Ltd. Şti. tarafından ....A. Ş. emrine keşide edilen, ....bankası A.Ş. .... Şube, .... çek no’lu, 31.08.2018 keşide tarihli, 15.000,00 TL bedelli çeki cari hesap borcuna mahsuben müşterisi....A.Ş.’den teslim aldığını, çeklerin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, davalı ile ne müvekkilinin, ne çeklerin keşidecisi ....Ltd.Şti., ...Ltd.Şti.,...Ltd.Şti. ne de Müvekkilinin müşterisi... A.Ş. arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, davalılar arasında gerçek bir ticari ilişki bulunmadığını, davalının, iyiniyetli meşru hamil olmadığını, keşide tarihinde bankaya ibraz edilen çekin arkasına İstanbul Anadolu... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ....E. sayılı dosyasından ihtiyati tedbir/ödemeden men kararı verildiği meşruatı düşüldüğünü, ....bank T.A.Ş. .... Şubesi’nin, sözkonusu meşruatı karşısında davalıların çekin çalıntı çek olduğunu, ödemeden men kararı verildiğini bilmediklerinin düşünülemeyeceğini, davalı ...'ın, çeklerin çalıntı olduğunu, ödemeden men kararı verildiğini bile bile çeki icraya koyduğundan kötüniyetli olduğunu, 6102 Sayılı ...K.nın 792 maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iadeyle yükümlü olduğunu, bu nedenlerle; müvekkilinin elinden rızası dışında çıkan ... Bankası A.Ş. .... Şubesi, 31.10.2018 keşide tarihli, keşide yeri Sivas, .... çek no’lu, keşidecisi ....Ltd.Şti., 30.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası A.Ş. .... Şubesi, 31.12.2018 keşide tarihli, keşide yeri Ankara, ... çek no’lu, keşidecisi ....Ltd.Şti., 60.000,00 TL bedelli çek, ....Ltd.Şti. tarafından ....A.Ş. emrine keşide edilen, ....bankası A.Ş. ....Şube, .... çek no’lu, 31.08.2018 keşide tarihli, 15.000,00 TL bedelli çeklerin ve bedellerinin istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, herhangi bir şekilde davalılara ödeme yapılması halinde davalılardan istirdadı ile Müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava şartları bakımının HMK 114.ve 115. maddeler bakımından yapılan inceleme sonucunda;
Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.
Davanın açılış tarihi itibariyle ve mahiyeti gereği dava içinde aynı zamanda bir alacak talebini barındırdığı dikkate alınarak özel dava şartı bakımından konuyu düzenleyen yasa maddesine göre 7155 Sayılı Kanunla TTK’na 5/A maddesi eklenmiş ve anılan kanun hükmü ile ticari davalarda arabuluculuk dava şartı olarak kabul edilmiştir.6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.)
"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.
TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.)
"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Ticari davalar TTK m.4’te düzenlenmiştir:
“1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,...denilerek söz konusu bono dan kaynaklı iş bu dava TTK'da düznenlendiğinden mutlak ticari davadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından re'sen gözetilir.
HUAK m. 18/A (2) hükmünde dava şartı arabuluculuğa mutlaka dava açmadan önce başvurulması zorunlu tutulmuştur.
Mahkemenin dava açmadan önce dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığını tespit etmesi halinde davayı dava şartı yokluğundan usulden reddeder.
6235 sayılı HUAK m. 18/A (2) hükmünün kesin anlatımı nedeniyle tarafların dava şartı arabuluculuğa başvurmaları için HMK m.115’te öngörülen bir haftalık kesin süre veremez. Dava şartı arabuluculuğa başvurulup başvurulmadığına dava tarihi itibariyle bakılır.
HM 114/2 ye göre 2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. denilerek özel kanunlarla da özel dava şartı getirildiğinden re'sen inceleme yapılacağı sabittir.
Davacı tarafından yukarıda anılan mevzuat uyarınca dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvurduğundan bahsetmediği gibi buna ilişkin tutanağının sunulmadığı da görülmüştür. Söz konu dava şartı davanın başında olması gereken ve tamamlanabilir bir dava şartı da değildir. Davacı vekilinin talebinin dosyaya konu çeklerde davacının meşru hamil olduğunun tespit edilerek çeklerin veya çekler ödenmiş ise bedellerinin istirdatı talebi olduğu, bu hali ile talebin konusunun bir miktar paranın ödenmesine ilişkin ticari dava olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesinin 1. fıkrası gereğince arabulucuya başvurmadan konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin ticari dava açılmayacağından ve davanın arabulucuya başvurulmaksızın açıldığı sabit olduğundan dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesinin 1. fıkrası gereğince dava şartı yokluğundan HMK 115. maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi Uyarınca alınması gereken 44,40 TL Karar ve ilam harcının, davacı tarafından peşin yatırılan 1.793,14- TL harçtan mahsubuna, artan 1.748,74-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Kullanılmayan gider avansı konusunda HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra karar verilmesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 24/04/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır