T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/280
KARAR NO: 2020/409
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2019
KARAR TARİHİ: 06/07/2020
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Bakırköy ... İcra Dairesi'nin .... E sayılı dosyası kapsamında ... Yapı Teknik San. ve Tic. Ltd. Şti'ne karşı icra takibi başlattığını, takibin kesinleştirilmesinden sonra içlerinde müvekkil firmanın da bulunduğu üçüncü kişilere İİK md. 89 uyarınca haciz ihbarnameleri gönderildiği, müvekkil firma yetkililerinin itiraz sürelerini geçirdiğini, bunun üzerine dosya borçlusu sıfatı kazandırılan müvekkil firmanın çalıştığı bankalara haciz yazısı gönderildiğini ve hesaplarında bulunan paralara haciz konulduğunu, hesaplarındaki hacizleri kaldırmak zorunda olan müvekkil firma öncelikle dosya borcunu tamamen ödeyerek dosyanın infazını ve hesap hacizlerinin fekkini sağladığını, dosya borcunu ödeyen müvekkili firma, icra veznesindeki paranın alacaklı/davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir davası açtığını ve borçlu olmadığının tespiti davasının dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yaptığını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... D. İş nolu dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararı verildiğini, arabuluculuk başvurusu da 12.04.2019 tarihli anlaşmazlık tutanağı ile sonlandırıldığını, müvekkil firmanın hiçbir borcunun olmadığını, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... D. İş nolu dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararının devamını, kararın hükümsüz kalması ihtimalinde aynı yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; İİK'nın 89/3. maddesi uyarınca 3. haciz ihbarnamesine karşı açılacak menfi tespit davasının 3. haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içinde açılması zorunlu olup bu sürede açılmayan menfi tespit davasının reddi gerektiğini, İcra dosyasında bulunan tebligat mazbatasının davacı tarafa 25/01/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, bu açıdan davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacıya Bakırköy ... İcra Müdürlüğü aracılığı ile ... E. sayılı dosya ile birinci, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnameleri gönderildiğini, işbu ihtarnamelerin hepsi şirket yetkilileri tarafından tebliğ alınmasına ve itiraz edebileceği hususu yer almasına rağmen davacı tarafın ödeme emrine itirazda bulunmadığını, işbu haciz ihbarnamelerinin gönderilmesinde müvekkilinin kusuru olmadığı gibi kötü niyetli de olmadığını, yine davacı tarafın haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde itiraz etmemesinde ve dava açmamasında geçerli bir haklı gerekçe bulunmadığını, bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.
Bilirkişi SMMM ... 'nin bilirkişi raporunda özetle; davacının incelenen 2018 ve 2019 yılı defterlerini usulüne uygun tasdik ettirdiğini, ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdğını, dava dışı ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd. Şti.nin incelemeye gelmediğini, defter ve belgelerini sunmadığından defter ve belge incelemesinin yapılamadığını, davacının ise muavin defter hesaplarının incelendiğini, davacının davadışı ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd Şti firmasından alım yaptığı ve bu alımlar neticesinde 01.01.2018 tarihinde 6.528,39 TL ... Yapı Ltd Şti'ye borçlu olduğu, devamında yapılan alımlar ve ödemeler neticesinde ve son alım yaptığı 25.09.2018 tarih itibariyle ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd Şti'ye 360,82 TL borçlu olduğunu, bu borcu 29.01.2019 tarihinde ödeyerek borç-alacak bakiyesinin kalmadığının tespit ve kanaatine varmıştır.
Tüm dosya muhteviyâtı küllîyen tetkîk edildiğinde;
İİK.89/5. maddesinde; üçüncü şahsın, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmediği takdirde 65 inci madde hükmünün uygulanacağı ve her hâlde üçüncü şahsın, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
İİK.89/3. maddesinde ise, “üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.” şeklinde düzenleme mevcuttur.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; dava tarihi itibariyle davacının takibe konu borcu ödemediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, somut davada İİK.89/5. maddesinin uygulama yeri bulunmamaktadır. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsın onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması gerekmektedir. Dava dilekçesi ve talep sonucuna göre, iş bu dava İİK.89/3. maddesi kapsamında açılmış bir menfi tespit davasıdır ve yasa maddesinde belirtilen on beş günlük dava açma süresi hak dürşürücü süre mahiyetindedir.
Hak düşürücü süreler “itiraz” niteliğindedir ve itiraz bir hakkın doğumuna engel olan veya doğmuş bir hakkı ortadan kaldıran bir sonuç yarattığı için, borçlu bundan vazgeçemez ve hâkim tarafından doğrudan ve kendiliğinden göz önüne alınmak zorundadır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde alacaklısının dosyamız davalısı ..., borçlusunun dava dışı ... Yapı Teknik San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, davacı'ya ( üçüncü şahıs) 1. haciz ihbarnamesinin 12.10.2018 günü tebliğ edildiği ve birinci haciz ihbarnamesine süresinde itiraz edilmediği için, 2. haciz ihbarnamesi düzenlendiği ve 28.12.2018 günü davacıya tebliğ edildiği, bu ihbarnameye de itiraz edilmemesi üzerine 3. haciz ihbarnamesin düzenlenerek 25.01.2019 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Eldeki menfi tespit davası ise 25.04.2019 tarihinde açılmıştır. Şu halde; ikinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen üçüncü şahsın on beş gün içinde menfi tespit davası açması gerekeceğinden süresi içinde açılmayan dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle
1-Davanın HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE NEDENİYLE REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 695,06- TL harçtan mahsubu ile 640,66-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince takdiren 6.091,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davalı vekilinin yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda karar verildi. 06/07/2020
Katip ...
E-imzalıdır ¸
Hakim ...
E-imzalıdır ¸