T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/440 Esas
KARAR NO: 2023/523
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/01/2014
KARAR TARİHİ: 29/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22.06.2023
Küçükçekmekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasındaki meni müdahale talebinin yine aynı (.... E.) dosyada görülmesine karar verilerek, görev açısından değerlendirme yapılmak üzere diğer talepler yönünden ve birleşerek görülen davanın tefrikine karar verildiği, tefrik edilen Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas,.... kara sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilenrek mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili Av. ...'in dava dilekçesinde özetle; ...'nun davalı kooperatifçe Bakırköy ... Noterliğinin 11/03/2008 tarih ve .... yevmiye numarası ile tasdik edilen kooperatifin 10/03/2008 tarihli 2 nolu karar ile kooperatife üye yapılmak yoluyla kendisine daire satışının yapıldığını, bu kararda İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı 26/07/2005 tarihli kararı ile üyelikten ihracı kesinleşen cvvelce ....'a tahsihli bulunan G Blok D.6G da bulunan dairenin 40.000-TL Bedelle davacıya tahsisine kooperatif üyeliğine kabulüne oy birliği ile karar verildiğini, müvekkilinin kooperatif üyeliğinin kendisine verdiği hakka dayanarak kendisine satışı yapılan G.Blok D.6 da hali hazırda oturan önceki üye .... a karşı müdahalenin meni davası ikame ettiğini, dairenin kendisine teslimini talep ettiğini, Küçükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .. E. ve ... K. Sayılı 26/03/2012 tarihli ilamı ile bu talep kabul edildiğini, bu karar davalı .... tarafından temyiz edildiğini, Yargıtay .... Hukuk Dairesi .... E. .... K sayılı ilamı ile bu kararı bozduğunu, Yargıtay .... Hukuk Dairesi bozma kararında ....'ın kooperatif üyeliğinin tespiti için Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... E. ... K. sayılı dava ile kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar veriidiğini, bunun kesinleşmesinin beklenmesini davanın sonucuna etkileyeceğine karar verdiğini, devamla “..tahsis hakkına dayalı müdahalenin meni davalarında mülkiyet hakkıkooperatife ait olduğundan ve tahsis hakkı, bu hak ile doğan bağlı bir hak olduğundan,kendisinde tahsis hakkı bulunduğu kabul edilmeyen kişi, haksız şagil olduğu iddiasındaki kişiye karşı dava açacaksa zorunlu olarak kooperatifi davaya dahil etmelidir.” şeklinde kararı bozduğunu, karar düzeltme talebinin de reddolunduğnu ve bu kararın kesınleştiğini, Mahkemenin Yargıtayın bu bozma kararına uyduğunu ve bu karar doğrultusunda ilgili kooperatife karşı ayrı bir dava açıp bu dava ile birleştirilmesini sağlamak üzere bir sonraki celseye kadar süre verildiğini, bu nedenle huzurdaki davanın K.Çekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini, davanın K.Çekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davanın kabulü ile müvekkilinin üyelik ve tahsis hakkına göre taşınmazın tarafına teslimine ve yargılama giderlerinin davalılar üzerine yüklenmesine karar verilmesini, önceki üye ....'ın üyeliğinin devam ettiğinin kabulü halinde taşınmazın tespit edilecek dava tarihinde rayiç bedelinin daire karşılığı tazminat olarak müvekkile ödenmesine ayrıca tahsis tarihinden( 10/03/2008) bu güne taşınmazın teslim edilmemesi sebebiyle mahrum kalınan kira bedellerinin tespiti ile müvekkiline ödenmesine öncelikli talebimiz olarak karar verilmesini, talep kabul görmezse taşınmaz için müvekkilinin ödediği 40.000-TL. Nin denkleştirici adalet ilkelerinin gözetilerek ,paranın ilk ödeme tarihindeki alımgücünün bugünkü ulaştığı değerinin, paranın bugünkü alım gücü, Yargıtayın içtihatları v.s.husulara göre tespit edilerek ,avans faziyle birlikte fazlaya dair haklar saklı kalımak üzere ödenmesine hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretininde davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI .... KOOPERATİF VEKİLİNİN 30.10.2017 tarihli celsedeki davaya karşı surıduğu beyanında ; davacının kendi isteğiyle üyelikten ayrıldığını kooperatif tarafından çıkarılmadığını bu nedenle davacının davalı kooperatiften talep edebileceği paranın genel giderler düşüldükten sonra ödediği miktarı alabiteceğini beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davalı Kaoperatif vekilinin 20.11.2019 tarihli dilekçesinde; davacının davalı kaoperatiften kendi isteğiyle ayrıldığı, ayrılma nedeni ile dosyaya sundukları ödeme dekontlarından anlaşıldığı üzere davacının davalı kooperatife yapmış olduğu tüm ödemelerin kendisine geri iade edildiğini , ödemelerin iadesine dair dekontları dosyaya sunduklarını, bu nedenle davacının ayrılma payı alacağını koaperatiften tahsil etmiş olması karşısında davalı kooperatiften hiçbir hak ve alacağının kalmadığını beyan etmiştir.
Yargılama aşamasında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K sayılı dava dosyasından verilen " Davanın Kabulüne, Davacı ....' ın davalı Tasfiye halinde ... Kooperatif üyesi olduğunun tespitine" ilişkin karar Yargıtay onama kararı ve karar düzeltme talebinin reddi kararı sonucu 13.01.2014 tarihinde kesinleşmiştir.
Küçükçekmekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasındaki meni müdahale talebinin yine aynı (.... E.) dosyada görülmesine karar verilerek, görev açısından değerlendirme yapılmak üzere diğer talepler yönünden ve birleşerek görülen davanın tefrikine karar verildiği anlaşılmıştır. (Tefrik kararı devamında Küçükçekmekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... E. Nolu dosyasında yargılamaya devam olunmuş, kök davada görülmesine karar verilen meni müdahale talebine konu davanın reddine karar verildiği anlaşılmştır.)
Kök davaya konu Yargıtay bozma ilamında da açıklandığı üzere; Meni müdahale talebi dışındaki kök davadaki talepler açısından verilecek karar, dava dışı ... Kooperatifi'nin hukukunu etkileyecek nitelikte olacağından, adı geçen kooperatifin yokluğunda görülen davada verilecek kararın ona karşı infaz edilmesi olanağı bulunmadığından davada taraf olmayan kooperatifin durumu tartışılarak onun leh veya aleyhinde bir karar verilemeyeceğinden, davacı tarafından kooperatif aleyhine dava açılmış ve açılan Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Nolu dosyasında görülen dava, ... K. Nosu ile Küçükçekmekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan (.... E.) dava ile birleştirilmiş, Meni müdahale talebi dışındaki kök davadaki talepler açısından ve birleşerek görülen Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... E. Nolu dosyasında görülen davadaki talepler yönünden tefrik kararı verildiği anlaşılmış, tefrik kararı üzerine Küçükçekmekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilen ve tevzi edilen dosya ... Esasına kaydedilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve kooperatife ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile tarafların kooperatif hukuku kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, davacının bu kapsamda ödeme yapıp yapmadığı, yaptı ise ne kadar ödeme yaptığı, herhangi bir ödeme var ise dava tarihi itibariyle bedelin güncelleştirilmesi, davacının hak kazandığı taşınmazı olup olmadığı, aynı zamanda var ise bu taşınmazın dava tarihi itibariyle bedelinin tespiti ayrıca davalı kooperatifin davacıya bedel iadesi yapıp yapmadığı, var ise ne kadar olduğunun dilekçelerdeki tüm hususlar dikkate alınarak tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ve bilirkişi incelemesinin keşfen yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti olan Kooperatif Hukuku Uzmanı ...., SMMM .... ve GDU ....'ın 23/03/2021 tarihli raporunda özetle; davacı ...'nun, davalı Tasfiye Halinde ... Kooperatif'ine 19.06.2014 tarihinde açtığı “Tahsis üyelik hakkına dayanarak taşınmazın teslimi, müdahalenin meni, aksi halde konut karşılığı tazminat talebi ve mahrum katlınan kira bedellerinin tahsili talebi ile 10.000,00-TL belirsiz atacak davası” olduğu, davalı Kooperatif tarafından incelemeye ibraz edilen Bakırköy .... Noterliğirin 02.11.2016 tarih .... yevmiye no.su ile tasdik edilen 2016 yılı ortaklar pay defterinin 275.sayfasındadavacı ...'nun ortak olarak kaydedildiği, Davacınım 10.03,2008 tarih 2 sayılı yönetim kurulu kararı ile davalı kooperatif üyeliğine, üyelikten ihraç edilen üye ....'a tahsislenen G Blok 6 nolu dairenin tahsis editdiği, ....'ın davalı .... Kaoperatifine karşı Bakırköy ... ATM ... ... K sayılı dosyası ile açmış olduğu ihraç kararının iptali davaşının kabulüne karar verildiği anılan kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmesi üzerine ....'ın halen davalı kooperatifin üyesi olduğu,Davalı kooperatifin İhracı kesinteşmeyen ... yerine davacı ...'yu üyeliğe kaydederek .... adına tatısisti daireyi davacıya tahsis etmesinin 1163 sayılı yasaya ve ana sözleşmeye aykırı olduğu,Davacı ...'nun üyelik hakkına sıkı sıkıya bağlı hak olan tapu iptal ve tescil veya bu talep yerine tazminat talebinde bulunulabilmesi için davalı kooperatifin üyesi olmasının zorunlu olduğu (dava şartı) kaoperatif üyesi almayanı kişinin bu taleplerle dava açamayacağı,Davalı koaperatif tarafından davacımın üyelilikten istifa ederek ayrıldığı iddia edilmiş ise de davacının üyelikten istifa ederek ayrıtmış olduğunun ispat edilmediği,Davacının kendi istemiyle Üüyelikten ayrıldığını gösterir istifa dilekçesi dosyaya sunulmadığından, davacınını üyelikten usulüne uygun olarak istifa edip etmediği yönünden dosya kapsamında bir tespit yapılamadığı, taraflarca davacının halen üye olup olmadığı, üyelikten istifa edip etmediği, istifa etmiş ise istifa ettiği tarihin ispatlanması gerekeceği bu bağtamda istifa dilekçesi, yönetim kurulu kararı, ayrılma yıl bilonçosu ve genel kurul kararının dosyaya ibraz edilmesi gerekeceği,Davalı Koogeratifin ticari defterlerine göre; davacı ...'nun üyeliğe kabul edildiği 2008 yılında 19.921,00 TL, 2010 yılında ise 20.079,00 TL olmak üzere taplamda 29.12.2010 tarihi itibari e 40.000,00 TL davalı Kooperatife üye aidat ödemesi gerçekleştirdiği, Davalı Kooperatifin ticari defterleri ve incelemeye ibraz edilen ödeme belgelerine göre; 25.02.2019 tarihinde .... A.Ş. Tahsllat/Ödeme Belgesi-Haber Kağıdı ile 30.000,00 TL ve yine 25.02.2019 tarihinde .... A.Ş. Tahsilat/Ödeme Belgesi-Haber Kağıdı ile 10.000,00 TL olmak üzere toplamda 40.000,00 TL davalı Kooperatifin davacı ...'ya üyelik aidatı iadesi açıklaması ile ödeme yaptığı, davacının kooperatif üyesi olduğunun kabulü halinde kooperatiften talep edebileceği tazminat tutarının tüm ödemeleri eksiksiz yapması halinde dava tarihi itibariyle tespit edilecek taşınmaz değerini, eksik ödeme yaptığının tespiti halinde ise Yargıtayın yerleşik tazminat formülüne göre tespit edilecek tazminat tutarınrın kendisine ödenmesini talep edebileceği Yargıtayın yerleşik tazminat formül hesabına göre tutarın tespit edilebilmesi için ödemelerin tamamını gerçekleştiren normal bir üyenin ödemelerini gösterir cari hesabının dosyaya sunulması halinde bu yönde tazminat hesabının yapılabileceği, davacının kooperatif üyeliğine ve üyelik gereği daire tahsis edilerek bunun müdahalesinin men'ine yönelik dava hakkını kullanması gerektiğine yönelik 10.02.2008 tarih 2 sayılı yönetim kurulu kararının varlığı dikkate alndığında, davalı kaoperatifin davacıya daire teslim tarihinin 10.03.2008 olacağı yönünde sonuç ve kanaate ulaşıldığı, davacının haten kooperatif üyesi otduğunun kabulü halinde, davacıya dairenin kendisine testim edilmesi gereken 10.03,2008 tarihi ile dava tarihi olan 19.06.2014 tarihi arasındaki mahrum kaldığı 40.395.00.TL olarak hesap edilen kira bedettinin tahsilini davalı kooperatiften talep edebileceği,davacının üyelikten istifa edip ayrıldığının kabul edilmesi halinde ise üyelikstfatına sıkı sıkıya bağlı olan dafre karşılığı tazminat ve kira bedeli alacağının tahsili talebindebulunamayacağı arıcak sadece üyeliği gereği yapmış olduğu tüm ödemeleri ayrıldığı yıl bilançosuna göre kendisine isabet edecek gider payı düşüldükten sonra kalan ayrılma payı alacağını muarcceliyet tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte kendisine ödenmesini isteyebileceği, davacının davalı kooperatiften hangi tarihte istifa ederek ayrıldığı ve ayrıldığı yıl bilançosunun dosyaya ibraz edilmesi halinde davalı kooperatiften talep edebileceği çıkma payı alacağının 1463 sayılı kanunun 17. Mad hükmüne güre hesaptanabileceği, ....'ın kooperatif üyeliğin devamına dair alınan mahkeme kararıyla taşınmazın zaten baştan beri davalı ....'a tahsis edilmiş olduğundan, davacıya üyeliği gereğince daire tahsis edilemediğinin kabul edilmesi gerekeceği, İstanbul İli, .... İlçesi, ... Mahallesi ... Mevki, .... parsel sayılı 4868 m2 miktarlı ARSA vasıflı ve yine aynı mevki .... parsel sayılı 1650 m2 miktarlı ARSA vasfında, G Blok D 6 nolu bağımsız hölümün; güncel satış değerinin 250.000 TL takdir edilmiş,29.06.2014 dava tarihi itibariyle 116.367,23 TL alarak hesaplandığı bu durumda; 2020 yılının Ekim ayında 250.000,00 TL olan parasal değer 2008 yılının Mart ayında 74.065,06 YTL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi aynı zamanda davacının ödediği bedelin dava tarihi itibariyle güncelleştirilmesi talebinin raporda değerlendirilmediği dikkate alınarak ayrıca bu hususun da değerlendirilmesi için dava dosyasının dosyamıza rapor sunan bilirkişilere tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin 11/03/2022 tarihli ek raporunda özetle; davacı ...”nun, davalı .... Yapı Kooperatif'ine 19.06.2014 tarihinde açtığı “Tahsis üyelik hakkına dayanarak taşınmazın teslimi, müdahalenin meni, aksi halde konut karşılığı tazminat talebi ve mahrum kalınan kira bedellerinin tahsili talebi ile olduğu, davacının 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak davalı kooperatif üyeliğinden istifa ederek ayrıldığı - ispat edilmediğinden davacının hala davalı kooperatif üyesi bulunduğu, davacının 1163 sayılı kanunun 23 mad sinde tanımlanan eşitlik ilkesi gereğince tescile hak kazanan diğer üyeler gibi ödemelerin tamamını davalı kooperatife karşı eksiksiz yerine getirmesine rağmen üyeliği gereği adına tahsis edilen taşınmazın adına tapuda tescilinin yapılamayacağının dosya kapsamı ile tevsik ve tespit edildiği, davalı Kooperatifin ticari defterlerine göre; davacı ...'nun üyeliğe kabul edildiği 2008 yılında 19.921,00 TL, 2010 yılında ise 20.079,00 TL olmak üzere toplamda 29.12.2010 tarihi itibari ile 40.000,00 TL davalı Kooperatife üye aidat ödemesi gerçekleştirdiği, Davalı Kooperatifin ticari defterleri ve incelemeye ibraz edilen ödeme belgelerine göre; 25.02.2019 tarihinde .... A.Ş. Tahsilat/Ödeme Belgesi-Haber Kağıdı ile 30.000,00 TL ve yine 25.02.2019 tarihinde .... A.Ş. Tahsilat/Ödeme Belgesi-Haber Kağıdı ile 10.000,00 TL olmak üzere toplamda 40.000,00 TL davalı Kooperatifin davacı ...'ya üyelik aidatı iadesi açıklaması ile ödeme yaptığı, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hesapladığı tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre;davacı ...'nun davalı kooperatife ödediği aidat bedelinin 19.06.2014 dava tarihi itibari ile güncel tutarı toplamda 59,127,26 TL tutarında hesaplandığı, İstanbul İli, ... İlçesi, .... Mahallesi .... Mevki, .... parsel sayılı 4864 m2 miktarlı ARSA vasıflı ve yine aynı mevki .... parsel sayılı 1650 m2 miktarlı ARSA vasfında, G Blok D 6 nolu bağımsız bölümün değerinin; 19,06.2014 dava tarihi itibariyle 116.367,23 TL olarak hesaplandığı, davacının kooperatif üyeliğine ve üyelik gereği daire tahsis edilerek bunun müdahalesinin men'ine yönelik dava hakkını kullanması gerektiğine yönelik 10.02.2008 tarih 2 sayılı yönetim kurulu kararının varlığı dikkate alındığında, davalı kooperatifin davacıya daire teslim tarihinin 10.03.2008 olacağı yönünde sonuç ve kanaate ulaşıldığı, davacıya üyeliği gereği tahsis edilen bağımsız bölümün adına tahsis ve tescil edilemeyeceğinin anlaşılması nedeniyle davacının 19.06.2014 dava tarihi itibari ile 116.367,23 TL olarak tespit edilen taşınmaz değerinin tazminat olarak kendisine ödenmesini davalı kooperatiften talep edebileceği , davalı kooperatifin 40.000,00 TL yi davacıya ödemiş olduğu dikkate alındığında bu ödemenin tazminat olarak talep edilecek taşınmaz değerinden talep gereği mahsubu neticesinde 116.,367,23.TL - 40.000,00.TL: 76.367,23-TL tutarındaki tazminat bedelinin kendisine ödenmesini davalı kooperatiften talep edebileceği, davacının üyeliği gereği ödemelerin tamamını davalı kooperatife yapması nedeniyle ve diğer kooperatif üyelerine taşınmazların 10.03.2008 teslim edildiği dikkate alındığında davacının da eşitlik prensibi gereğince davalı kooperatiften adına tahsis edilen bağımsız bölümün 10.03.2008 tarihinde teslimini talep etmede haklı bulunduğundan 10.03.2008 teslim tarihi ile dava tarihi olan 19.06.2014 tarihi arasında mahrum kaldığı kira bedeli tutarı 40.395.00-TL nin tahsilini davalı kooperatiften talep edebileceği yönünde sonuç ve kanaatine ulaşılmış ise de takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olacağı yönünde görüş ve kanaaate varılmıştır.
Mahkememizce dosya tekrar ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinin 14.11/2022 tarihli 2. Ek raporunda özetle;
-Davacının 1163 sayılı kanunun 23 mad sinde tanımlanan eşitlik ilkesi gereğince tescile hak
kazanan diğer üyeler gibi ödemelerin tamamını davalı kooperatife karşı eksiksiz yerine
getirmesine rağmen üyeliği gereği adına tahsis edilen taşınmazın adına tapuda tescilinin
yapılamayacağının dosya kapsamı ile tevsik ve tespit edildiği,
Davalı Kooperatifin ticari defterlerine göre; davacı ...’nun üyeliğe kabul edildiği
2008 yılında 19.921,00 TL, 2010 yılında ise 20.079,00 TL olmak üzere toplamda 29.12.2010
tarihi itibari ile 40.000,00 TL davalı Kooperatife üye aidat ödemesi gerçekleştirdiği,
Davalı Kooperatifin ticari defterleri ve incelemeye ibraz edilen ödeme belgelerine göre;
25.02.2019 tarihinde .... A.Ş. Tahsilat/Ödeme Belgesi-Haber Kağıdı ile
30.000,00 TL ve yine 25.02.2019 tarihinde .... A.Ş. Tahsilat/Ödeme
Belgesi-Haber Kağıdı ile 10.000,00 TL olmak üzere toplamda 40.000,00 TL davalı Kooperatifin
davacı ...’ya üyelik aidatı iadesi açıklaması ile ödeme yaptığı,
19.06.2014 Dava tarihi itibariyle davacı ödemelerinin güncelleme hesabı;
Davacı tarafından davalı kooperatife ödenen 40.000,00 TL üyelik aidatı bedeline TCBM
Reeskont TL Faiz(Avans) Oranına göre 32.024,49 TL faiz hesaplanmış olup, toplamda
anapara + faiz tutarı (40.000,00 TL + 32.024,49 TL) = 72.024,49 TL hesaplandığı,
Davacı tarafından davalı kooperatife ödenen 40.000,00 TL üyelik aidatı bedeline
Kanuni Faiz Oranına göre 17.682,40 TL faiz hesaplanmış olup, toplamda anapara + faiz
tutarı (40.000,00 TL + 17.682,40 TL) = 57.682,40 TL hesaplandığı,
Davacı tarafından davalı kooperatife ödenen 40.000,00 TL üyelik aidatı bedelinin
ödeme tarihlerine göre hesaplanması neticesinde toplamda 29.268,06 USD tutarında
hesaplandığı, ilgili yabancı para hesaplamanın dava tarihi itibari ile TL karşılığı
62.358,55 TL tutarında hesaplandığı,
Davacı tarafından davalı kooperatife ödenen 40.000,00 TL üyelik aidatı bedelinin ödeme tarihlerine göre hesaplanması neticesinde toplamda 829,79 Gr. altın tutarında
hesaplandığı, ilgili Gr. altın hesaplamanın dava tarihi itibari ile TL karşılığı 75.428,74 TL
tutarında hesaplandığı,
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hesapladığı tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre;
davacı ...’nun davalı kooperatife ödediği aidat bedelinin 19.06.2014 dava
tarihi itibari ile güncel tutarı toplamda 59.127,26 TL tutarında hesaplandığı,
İstanbul İli, .... İlçesi, ... Mahallesi ... Mevki, ... parsel sayılı 4864 m2
miktarlı ARSA vasıflı ve yine aynı mevki ... parsel sayılı 1650 m2 miktarlı ARSA vasfında, G
Blok D 6 nolu bağımsız bölümün değerinin; 19.06.2014 dava tarihi itibariyle 116.367,23 TL
olarak hesaplanmasının taşınmaz esas alınarak emsaller ile mukayese edilmek suretiyle satış
değerinin ve kira değerlerinin tespit edilmiş olması sebebiyle , tespit olunan değerlerde bir
değişikliğe gidilmediği,
Davacının üyeliği gereği ödemelerin tamamını davalı kooperatife yapması nedeniyle ve
diğer kooperatif üyelerine taşınmazların 10.03.2008 teslim edildiği dikkate alındığında
davacının da eşitlik prensibi gereğince davalı kooperatiften adına tahsis edilen bağımsız
bölümün 10.03.2008 tarihinde teslimini talep etmede haklı bulunduğu, 10.03.2008 teslim
tarihi ile dava tarihi olan 19.06.2014 tarihi arasında mahrum kaldığı kira bedeli tutarı
40.395.00-TL nin tahsilini davalı kooperatiften talep edebileceği yönünde sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce 2. Ek rapordaki tespitlerin yeterli olmadığı, aynı zamanda bir kısım parametrelerin ortalamalarının hesaplanması gerektiği hem itirazların değerlendirilmesi hem de dava tarihi itibariyle enflasyon, TÜFE, Altın, işçi ücretlerindeki artış ve döviz kurundaki artışlar dikkate alınarak Yargıtay kararları göz önünde bulundurularak davacı tarafça ödenen 40.000,00-TL'nin dava tarihi itibariyle güncel değerinin hesaplanması için bilirkişi heyetinde bulunan hesap bilirkişisine tekrar tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin 21/02/2023 tarihli 3. Ek raporunda özetle; Rapor içeriğinde detaylı şekilde hesaplamaları yapılan davacının davalı kooperatife
ödediği 2008-2010 yıllarında toplamda 40.000,00 TL için altın, döviz, tefe, tüfe ve
asgari ücret esas alınarak 19.06.2014 dava tarihi itibari ile ulaşabileceği tutarın
64.528,49 TL olarak hesaplandığı,
Rapor içeriğinde detaylı şekilde hesaplamaları yapılan davalı kooperatifin dava
tarihinden sonra 25.02.2019 tarihinde davacıya ödediği toplam 40.000,00 TL’nin
19.06.2014 dava tarihi itibari ile geçmişe dönük ulaşabileceği tutarın 18.882,01 TL
olarak hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Dava; davacının, davalı kooperatifin kusurlu olduğu gerekçesiyle zararının tazmini istemine ilişkindir.
Dava dışı ....'ın, mahkeme kararıyla davalı kooperatif üyesi olduğunun tespit edilmesi ve verilen kararın kesinleşmesi nedeniyle, davacının davalı kooperatife üye olduğu düşüncesiyle yapmış olduğu ödemelerin kaşılığı olarak elde edemediği taşınmaza ilişkin hem bedelin hem de kira kaybının tahsili konusunda, davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunun irdelenmesi gerekmektedir.
Somut olayımızda dosya kapsamına sunulan belgeler ve alınan rapor ve ek raporlar birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı kooperatife üye olduğu düşüncesiyle 40.000,00 TL ödeme yaptığı tespit edilmiş fakat daha sonra dava dışı ....'ın davacı yerine davalı kooperatife üye olduğunun tespit edilmesi nedeniyle davacının üyelikten kaynaklı taşınmazı elde edemediği anlaşılmıştır. Bu durumda davalı kooperatifin yanlış işlem yaparak davacıyı üye olarak kabul ettiği, bu hususun yanlış olduğunun mahkeme kararı ile tespit edildiği, davacının üye olarak kaydedilmesinde bir kusurunun bulunmadığı, üye olduğuna inanarak ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında hukuki ilişkinin kurulduğu, daha sonra hukuki ilişkiyi sona erdiren engelin ortaya çıktığı, buna ilişkin davacının kusuru bulunmadan ödeme yaptığı, iyi niyetli ödeme yapmış olduğu, üyeliğinin devam etmesi durumunda karşılığında taşınmaz sahibi olacağı, bunu elde edememesinde davalı kooperatifin sorumluluğunun bulunduğu, dolayısıyla dava tarihi itibariyle tespit edilen taşınmaz bedelinin tahsili şartlarının oluştuğu, yine davalı kooperatife üye olduğu inancı ile ödeme yaptığı fakat teslim alamadığı taşınmaz nedeniyle kira kaybının da oluştuğu, buna ilişkin zararın da tazmini gerektiği kanaatine varılmıştır. Yargılama sırasında davalı tarafça ödenen bedel güncelleştirilerek, dava tarihi ile tespiti yapılan taşınmaz bedeli ile kira kaybı toplamından mahsup edilmiş olup, bakiye bedel yönünden kısmen kabul kararı verilmiş, güncelleştirilen bedel yönünden ise yargılama sırasında ödenmiş olması nedeniyle bu kısım yönünden konusuz kaldığı fakat konusuz kalan kısım yönünden de davacının haklı olduğu anlaşılmakla tüm talepler hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
A)137.880,23-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı KOOPERATİF'den tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,
B)Yargılama sırasında ödenen ve güncellenen bedel olan 18.882,00-TL'nin davalı tarafça davacıya ödenmesi nedeniyle bu miktar yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harçlar Tarifesi Uyarınca alınması gereken 10.708,43-TL ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.507,00-TL tamamlama harcı ve 170,80-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 8.030,63-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye GELİR KAYDINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına tayin ve takdir olunan 24.514,33- TL maktu vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından sarfedilen 25,20-TL başvuru harcı, 170,83-TL peşin harç, 2.507,00-TL tamamlama harcı, 348,90-TL keşif harcı ve 3.423,40- TL yargılama gideri olmak üzere toplam 6.475,33-TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
6-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/05/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza